Καύσιμα: Νέες παρεμβάσεις αν συνεχιστεί η «έκρηξη» τιμών για να ελαφρυνθούν τα νοικοκυριά – Τα σενάρια που εξετάζονται

Η νέα εκτόξευση των διεθνών τιμών του πετρελαίου, οι οποίες ξεπέρασαν τα 100 δολάρια το βαρέλι, θέτει σε αυξημένη επιφυλακή το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης. Οι πιέσεις μεταφέρονται σταδιακά στην ελληνική αγορά, αυξάνοντας το κόστος μετακίνησης, θέρμανσης και μεταφοράς προϊόντων. Με δεδομένο ότι τα καύσιμα επηρεάζουν σχεδόν κάθε πτυχή της οικονομικής δραστηριότητας, η κυβέρνηση εξετάζει νέα μέτρα στήριξης, εφόσον η ανοδική πορεία των τιμών συνεχιστεί.

Στο επίκεντρο βρίσκονται το ντίζελ κίνησης και το πετρέλαιο θέρμανσης. Η πίεση στα νοικοκυριά αναμένεται να ενταθεί ενόψει της έναρξης της νέας περιόδου διάθεσης πετρελαίου θέρμανσης, καθώς οι σημερινές τιμές δημιουργούν σημαντικές επιβαρύνσεις για τους καταναλωτές.

Καύσιμα: Σε υψηλά επίπεδα το πετρέλαιο θέρμανσης

Εάν η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης ξεκινούσε σήμερα, η μέση πανελλαδική τιμή εκτιμάται ότι θα διαμορφωνόταν πάνω από 1,90 ευρώ το λίτρο. Το επίπεδο αυτό είναι αισθητά υψηλότερο από τα 1,10 ευρώ το λίτρο, με τα οποία ξεκίνησε η προηγούμενη περίοδος τον Οκτώβριο του 2025. Είναι επίσης αυξημένο σε σχέση με τα περίπου 1,80 ευρώ το λίτρο, στα οποία έκλεισε η περυσινή περίοδος τον Απρίλιο.

Η εξέλιξη αυτή προκαλεί έντονη ανησυχία, ιδιαίτερα σε πολυκατοικίες και νοικοκυριά που χρησιμοποιούν πετρέλαιο ως βασική πηγή θέρμανσης. Ενδεικτικά, για κατανάλωση 1.000 λίτρων, η συνολική δαπάνη θα ανερχόταν σήμερα περίπου στα 1.900 ευρώ. Πέρυσι, για την ίδια ποσότητα και κατά την έναρξη της χειμερινής περιόδου, το κόστος ήταν περίπου 1.100 ευρώ. Η διαφορά των 800 ευρώ αποτυπώνει το μέγεθος της επιβάρυνσης που μπορεί να προκύψει για τους καταναλωτές.

Η άνοδος των τιμών συνδέεται με τις διεθνείς εξελίξεις και την αυξημένη αβεβαιότητα στις αγορές ενέργειας. Η τιμή του Brent έχει αυξηθεί περίπου 25% από τις αρχές Αυγούστου, καθώς περιορίζονται οι προσδοκίες για άμεση και μόνιμη διευθέτηση της σύγκρουσης στον Περσικό Κόλπο. Από την έναρξη του πολέμου, στις 28 Φεβρουαρίου, το πετρέλαιο έφθασε να διαπραγματεύεται έως και στα 126,41 δολάρια το βαρέλι στις 30 Απριλίου. Από τις αρχές του έτους, η συνολική άνοδος ξεπερνά το 60%, ενώ οι τιμές έχουν υπερβεί τα 100 δολάρια για τρίτη περίοδο μέσα στο 2026.

Νέες παρεμβάσεις για τα καύσιμα

Η κυβέρνηση διαθέτει ακόμη περίπου 130 εκατ. ευρώ από το υπερπλεόνασμα του 2025, ποσό που μπορεί να αξιοποιηθεί για στοχευμένες παρεμβάσεις. Ωστόσο, η ταχύτητα με την οποία θα περάσουν οι διεθνείς αυξήσεις στην ελληνική αγορά, όπως και η διάρκεια της αναταραχής, θα καθορίσουν το εύρος και τον χρόνο εφαρμογής των νέων μέτρων.

Ήδη, μόνο η παράταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης για τον Σεπτέμβριο έχει κόστος περίπου 30 εκατ. ευρώ για τον κρατικό προϋπολογισμό. Η ενίσχυση ανέρχεται σε 10 λεπτά ανά λίτρο, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, και παρέχεται απευθείας στην αντλία. Με τη νέα παράταση, το συνολικό δημοσιονομικό κόστος των παρεμβάσεων για τη συγκράτηση της τιμής του ντίζελ από τον Απρίλιο ανέρχεται πλέον σε περίπου 211 εκατ. ευρώ.

Σε περίπτωση που οι πιέσεις συνεχιστούν, ένα από τα βασικά σενάρια είναι η παράταση της επιδότησης στο ντίζελ κίνησης και για τον Οκτώβριο. Οι αποφάσεις αναμένεται να λαμβάνονται μήνα με τον μήνα, ανάλογα με την πορεία των διεθνών τιμών, τις ανάγκες της αγοράς και τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια.

Η συνέχιση της στήριξης θεωρείται σημαντική, καθώς κάθε αύξηση στο κόστος των καυσίμων κίνησης επιβαρύνει άμεσα τις μεταφορές. Το υψηλότερο μεταφορικό κόστος μετακυλίεται στις τιμές των προϊόντων και των υπηρεσιών, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις και περιορίζοντας την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.

Τα σενάρια για το πετρέλαιο θέρμανσης

Παρά το γεγονός ότι απομένουν περίπου πέντε εβδομάδες έως την επίσημη έναρξη της περιόδου διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης, ήδη εξετάζονται πιθανές αλλαγές στο επίδομα θέρμανσης. Σήμερα, το επίδομα κυμαίνεται από 100 έως 800 ευρώ. Σε περιοχές με αυξημένες ενεργειακές ανάγκες και κλιματικό συντελεστή ίσο ή μεγαλύτερο της μονάδας, το ποσό αυξάνεται κατά 25% και μπορεί να φτάσει έως τα 1.000 ευρώ. Στις πιο ψυχρές περιοχές της χώρας, η ενίσχυση μπορεί να αγγίξει ακόμη και τα 1.200 ευρώ.

Εφόσον οι τιμές των καυσίμων παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, τα βασικά σενάρια που εξετάζονται είναι τα εξής:

– Απευθείας επιδότηση στην αντλία: Η συγκεκριμένη παρέμβαση, την οποία ζητούν και παράγοντες της αγοράς, θα μπορούσε να μειώσει άμεσα τη λιανική τιμή και το ποσό που καλείται να καταβάλει ο καταναλωτής. Το ύψος και η διάρκεια της ενίσχυσης θα εξαρτηθούν από την ένταση της κρίσης και το δημοσιονομικό κόστος.

– Αναπροσαρμογή του επιδόματος θέρμανσης: Η κυβέρνηση μπορεί να εξετάσει αύξηση των ποσών, διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων ή αλλαγές στους κλιματικούς συντελεστές. Στόχος θα είναι η ενίσχυση να κατευθυνθεί αποτελεσματικότερα στα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες ανάγκες.

– Συμμετοχή των διυλιστηρίων: Τα διυλιστήρια ήδη εφαρμόζουν εκπτώσεις στο πετρέλαιο κίνησης και τη βενζίνη. Δεν αποκλείεται να υπάρξουν αντίστοιχες κινήσεις και στο πετρέλαιο θέρμανσης, ώστε να περιοριστεί μέρος της τελικής επιβάρυνσης.

Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των διεθνών τιμών, τη διάρκεια της γεωπολιτικής αναταραχής και τις αντοχές του κρατικού προϋπολογισμού. Σε κάθε περίπτωση, τα καύσιμα παραμένουν στο επίκεντρο του σχεδιασμού, καθώς η συγκράτηση των τιμών τους αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την προστασία των νοικοκυριών και τον περιορισμό των ανατιμήσεων στην οικονομία.