Στις νέες συνθήκες, νέο µοντέλο κόµµατος

Tου ΑΝΤΩΝΗ ΚΟΤΣΑΚΑ *

Οταν έχει κανείς πίσω του 25 χρόνια ενασχόλησης µε την οργανωτική πολιτική του ΠΑΣΟΚ και άλλα 15 µε την αντίστοιχη θεµατική στον ΣΥΡΙΖΑ, έχει καταλήξει σε συµπεράσµατα. Θεωρώ ότι οι απόψεις µου, µπορεί να έχουν χρησιµότητα για όσους και όποιους ενδιαφέρονται.

Ζούµε σε µια περίοδο δοµικών αλλαγών και ανατροπών, τόσο στην παραγωγική βάση, όσο και στο εποικοδόµηµα. Ο κάθε πολίτης «βοµβαρδίζεται» µε πληροφορίες και δεδοµένα που αδυνατεί να επεξεργασθεί.

Πριν τις τελευταίες εκλογές, πήραµε πρωτοβουλία και έγινε µεγάλη συγκέντρωση στο θέατρο «ΑΛΦΑ». Προτείναµε την ανασύνθεση του ευρύτερου Προοδευτικού – Αριστερού χώρου. Τότε απειληθήκαµε ακόµη και µε διαγραφές. Σήµερα όµως όλοι µε εξαίρεση µεγάλου µέρους του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ επικαλούνται την ανασύνθεση!

Καταθέσαµε προτάσεις στο δηµόσιο διάλογο:

– Για την ανάγκη νέας µεταπολίτευσης

– Για την αυτοοργάνωση

– Για µια ΑΛΛΗ Αριστερά κ.α.

Η προσπάθεια ανασύνθεσης απέτυχε. Τώρα αναπότρεπτα οδηγούµαστε σε υπέρβαση…

Εχουµε µια εντελώς διαφορετική ταξική διαστρωµάτωση µε καθοριστική ενίσχυση του ρόλου του precariato.

Είναι οι εκατοντάδες χιλιάδες νέοι άνθρωποι, µε εκπαίδευση και εξειδίκευση που βρίσκονται σε εργασιακή επισφάλεια ή ανεργία Που εργάζονται ως εποχιακοί εκ περιτροπής, µε ελαστικά ωράρια και άλλες ευκαιριακές µορφές εργασίας!

Αναζήτηση διεξόδου

Σ αυτές τις συνθήκες, η πρωτοβουλία του Αλέξη Τσίπρα µοιάζει µονόδροµος. Προέκυψε από την αποτυχία των κοµµάτων του Προοδευτικού – Αριστερού χώρου να δώσουν πολιτική έκφραση στην υπαρκτή κοινωνική αντιπολίτευση και να αντιστοιχηθούν µαζί της.

 Μόνο ένα νέο συλλογικό πολιτικό υποκείµενο µπορεί να λειτουργήσει ως σηµείο συνάντησης των τριών πολιτικών και ιδεολογικών ρευµάτων, που αναφέρονται στο πρόσφατο κείµενο που εκπόνησε το Ινστιτούτο Τσίπρα!

 Η υπέρβαση απαιτεί και προϋποθέτει τον προσδιορισµό των χαρακτηριστικών του συλλογικού υποκειµένου! Την διακήρυξη, το καταστατικό και το πρόγραµµα. Τα κόµµατα είναι εθελοντικές ενώσεις προσώπων! Τα πρόσωπα έχουν φιλοδοξίες και επιδιώξεις που δεν συµπίπτουν και δηµιουργούν τριβές και συγκρούσεις.

Για το µοντέλο

Το µοντέλο κόµµατος που επικράτησε είναι το λεγόµενο «ΠΥΡΑΜΙΔΙΚΟ». Είναι το κόµµα νέου τύπου όπως ουσιαστικά διαµορφώθηκε επί Λένιν.

Είναι το κόµµα τριών επιπέδων. Το πρώτο επίπεδο είναι οι οργανώσεις βάσης (Τ.Ο -Κ.Ο.Β) Το δεύτερο είναι τα λεγόµενα ενδιάµεσα όργανα (Ν.Ε-Τ.Ε) και το τρίτο είναι η κεντρική επιτροπή µε τα όργανα της.

Το µοντέλο αυτό προσέφερε ουσιαστικά τον περασµένο αιώνα. Σήµερα όµως οι διανοητές σηµειώνουν ότι έφτασε στα όρια του. Τα άλµατα της τεχνολογίας και της επιστήµης επιβάλουν νέες προσαρµογές

Κίνητρο συµµετοχής ήταν η πληροφόρηση και η διαµόρφωση άποψης, σήµερα όµως αυτή η ανάγκη καλύπτεται.

Στις µέρες µας, ιδιαίτερα οι νέοι άνθρωποι δεν εντάσσονται σε συλλογικότητες και επιδιώκουν µόνοι τους να βελτιώσουν τη ζωή τους! Προσδιορίζονται όχι µόνο ταξικά αλλά και πολιτισµικά! Μέγιστο ζήτηµα είναι αν οι νέοι θα κινηθούν υπέρ µιας εναλλακτικής διακυβέρνησης όπως το ‘81 και το ‘15 και αν θα µειωθεί έστω κατά 10 µονάδες το ποσοστό της αποχής που βρίσκεται στο 60%.

Η νέα γενιά πρέπει να διεκδικήσει το δικαίωµα στο όνειρο αλλά και το όνειρο πρέπει να προσδιοριστεί στις νέες συνθήκες. Μεγάλο θέµα αποτελεί η αναλογία της σύνθεσης των τριών ρευµάτων.

Η συζήτηση για ένα άλλο µοντέλο οδηγεί σε ορισµένες παραδοχές.

α) Η έννοια της καθοδήγησης δεν υφίσταται πλέον

β) Η αντίληψη περασµένων δεκαετιών για ενιαία αντίληψη έχει αποδυναµωθεί

γ) Τα σύγχρονα κόµµατα πρέπει να είναι πολυσυλλεκτικά. Με απεύθυνση σε διαφορετικά ακροατήρια.

Η πρόταση αφορά ένα κόµµα µε δύο οµόκεντρους κύκλους.

Ο πρώτος περιλαµβάνει µέλη µε πλήρη δικαιώµατα και υποχρεώσεις. Ο δεύτερος περιλαµβάνει µέλη µε περιορισµένες υποχρεώσεις άρα και δικαιώµατα!

Η ένταξη ενός µέλους είναι προσωπική επιλογή. Και η µετάβαση από τον ένα κύκλο στον άλλο εξαρτάται µόνο από την βούληση του.

Αυτός ο πολιτικός σχηµατισµός πρέπει να συγκροτήσει παρατάξεις συνδικαλιστικές (µετωπικά σχήµατα) µε πανελλαδική άρθρωση σε αντιστοίχιση µε τις τριτοβάθµιες οργανώσεις του συνδικαλιστικού κινήµατος.(ΓΣΕΕ,ΑΔΕΔΥ, ΕΦΕΕ κτλ.) αλλά και µε αντίστοιχα θεµατικά µαζικά κινήµατα.

Πρέπει να αρθρωθεί στη βάση ενός δικτύου µε πυρήνες. Πυρήνες γεωγραφικούς εργασιακούς, κλαδικού χώρου που δεν θα υπερβαίνουν τα 20 µέλη.

Βασικό χαρακτηριστικό λειτουργίας πρέπει να είναι η δυνατότητα του µέλους να συνδιαµορφώνει τις αποφάσεις και όχι ο εξουσιοδοτισµός των σπάνιων ψηφοφοριών! Πρέπει να διασφαλίζει την λειτουργικότητα!

Εχουµε εισέλθει σε κρίσιµη φάση κοινωνικής εξέλιξης.

Κλείνει ο κύκλος της µεταπολίτευσης και ο χρόνος που διανύουµε θα προσδιορίσει την επόµενη δεκαετία! Αν θέλουµε µπορούµε…

Οι προτάσεις αποτελούν µέρος ενός συνολικού σχεδίου που προφανώς δεν µπορεί να συµπεριληφθεί λόγω χώρου.

* π. Υπουργός