Οταν το κράτος της Δεξιάς κυνηγούσε φιλοκύπριους διαδηλωτές

Tου ΠΑΝΟΥ ΤΡΙΓΑΖΗ *

Η παράταξη της Δεξιάς, είτε πρόκειται για τη ΝΔ είτε για σχήµατα στον ακροδεξιό χώρο, πλειοδοτεί σε πατριωτισµό, κατηγορώντας συχνά την ευρύτερη προοδευτική παράταξη για εθνικές µειοδοσίες.

Η ιστορία µαρτυρεί το εντελώς αντίθετο αρκεί να θυµηθούµε την διαχρονική στάση της Δεξιάς στο µέγα θέµα της Κύπρου, που σήµερα είναι de facto διχοτοµηµένη και απειλείται µε οριστική διχοτόµηση. Διότι, ο Γεώργιος Γρίβας, συνεργάτης των γερµανών κατακτητών στην κατοχή 1941-1944, επέλεξε το 1974 και χρόνια πριν, να κηρύξει τον πόλεµο στον πανηγυρικά εκλεγµένο πρόεδρο της Κυπριακής Δηµοκρατίας Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, τον οποίο η ΕΟΚΑ Β’ επιχείρησε να ανατρέψει και δολοφονήσει, ανοίγοντας την κερκόπορτα για την τουρκική εισβολή και κατοχή.

Μακάριος

Όµως, και νωρίτερα, το µετεµφυλιακό κράτος της Δεξιάς δεν κυνηγούσε µόνο τους κοµµουνιστές και συνοδοιπόρους, αλλά και Ελλαδίτες διαδηλωτές υπέρ της αυτοδιάθεσης της Κύπρου. Ειδικότερα, η έναρξη, το 1955, του ένοπλου αγώνα από την ΕΟΚΑ, της οποίας πολιτικός ηγέτης ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, αλλά στρατιωτικός, δυστυχώς, Γεώργιος Γρίβας, είχε προκαλέσει βρετανικά αντίποινα µε θανατικές καταδίκες και εκτελέσεις, κυρίως νεαρών αγωνιστών της ελευθερίας.

Με τον Μακάριο εξόριστο στις Σεϋχέλλες του Ειρηνικού, ο Γρίβας θυµήθηκε το παρελθόν του, κάνοντας τριµέτωπο αγώνα, όχι µόνο εναντίον των βρετανών αποικιοκρατών, αλλά και των Τουρκοκυπρίων και του ΑΚΕΛ.

Απελευθερωτικός αγώνας

Ανεξάρτητα όµως από προθέσεις και υπόγειες διαδροµές, ο απελευθερωτικός αγώνας µε σύνθηµα την ένωση της Κύπρου µε την Ελλάδα, προσέλκυσε πραγµατικούς κύπριους πατριώτες, κυρίως νέους ανθρώπους. Οι αποικιοκρατικές ωµότητες εναντίον τους είχαν καταγγελθεί πολύ έντονα από την ελληνική αντιπροσωπεία ειρήνης, στο παγκόσµιο Συνέδριο για τον Αφοπλισµό στη Στοκχόλµη, 5-9 Απριλίου 1956, µε εισηγητή τον βουλευτή της ΕΔΑ, πρώην πρύτανη του Πολυτεχνείου Νίκο Κιτσίκη.

«Το καθεστώς της ωµής βίας -είχε υποστηρίξει ο Ν. Κιτσίκης- στερεί τους πολίτες από τα πιο στοιχειώδη δικαιώµατά τους. Οι συλλήψεις γίνονται κατά εκατοντάδες. Τα δικαστήρια καταδικάζουν σε θάνατο µε ευτελή προσχήµατα. Όµως, ο απελευθερωτικός αγώνας του Κυπριακού λαού µαίνεται». Θα συνόψιζα την στάση αυτή, µε την φράση «αγώνας για την ειρήνη και πατριωτισµός αποτελούν έννοιες αδιαίρετες».

Καραολής και Δηµητρίου

Καταδικασµένοι σε θάνατο δι’ απαγχονισµού µε την κατηγορία της τροµοκρατίας, ήταν και οι Ανδρέας Καραολής, 23 ετών και Μιχάλης Δηµητρίου, 21 ετών, των οποίων η εκτέλεση είχε προγραµµατιστεί για τις 10 Μαΐου 1956, παρά τις διεθνείς εκκλήσεις να τους δοθεί χάρη, τις οποίες η βασίλισσα Ελισάβετ απέρριπτε ασυζητητί, παρότι το Λονδίνο είχε ουσιαστικά αποδεχτεί την κατάργηση της αποικιοκρατίας, έχοντας ήδη χάσει την Ινδία που είχε κατακτήσει την ανεξαρτησία της από το 1947, υπό την ηγεσία των Γκάντι και Νεχρού.

Δεν υπήρχε άλλος δρόµος για να σωθούν οι Καραολής και Δηµητρίου, από τις µαζικές διαδηλώσεις στην Ελλάδα, 9 Μαΐου 1956, παραµονή της εκτέλεσης. Αν και εθνικό θέµα το Κυπριακό, η κυβέρνηση της Δεξιάς δεν ευνοούσε τις διαδηλώσεις, για να µην δυσαρεστηθούν οι φίλοι της στο Λονδίνο, στους οποίους χρωστούσε την εξουσία της, µε την βρετανική στρατιωτική επέµβαση του 1944.

Αντιµετωπίστηκαν, λοιπόν, οι νεαροί διαδηλωτές, κυρίως σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, µε ωµή αστυνοµική βία, που δεν ήταν αναίµακτη, αλλά στοίχισε τη ζωή σε τρεις διαδηλωτές, τους Ευάγγελο Γεροντή 28 ετών, Δηµήτρη Κωνσταντόπουλο 23 και Φραγκίσκο Νικολάου 22 ετών.

* Υπεύθυνος του Γραφείου Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ