Νέα ευκαιρία για τις λαϊκές της Αττικής

Tου ΣΤΑΥΡΟΥ ΤΑΣΙΟΠΟΥΛΟΥ *

Ασπίδα για τον κλάδο και την ακρίβεια

Σήµερα οι λαϊκές αγορές στην Ελλάδα φαίνεται να βρίσκουν επιτέλους ένα σύγχρονο βηµατισµό µε την θεσµοθέτηση νέων απλοποιηµένων κανόνων µε τον πρόσφατο νόµο 5297/2026, έπειτα από τις αλλεπάλληλες ρυθµίσεις της τελευταίας δεκαπενταετίας που προκάλεσαν στρεβλώσεις στους παραγωγούς/επαγγελµατίες αλλά και στους καταναλωτές, µε βασικό πρόβληµα την αδυναµία εισόδου νέων αδειούχων στον κλάδο.

Οι λαϊκές αγορές, µε τον άµεσο δεσµό παραγωγού-καταναλωτή, έχουν διαχρονικά λειτουργήσει ως ένας φυσικός µηχανισµός συγκράτησης τιµών -και τώρα, µε καλύτερη και απλοποιηµένη οργάνωση, µπορούν να ενισχύσουν ακόµη περισσότερο αυτόν τον ρόλο απέναντι στις πληθωριστικές πιέσεις που επιβαρύνουν τα ελληνικά νοικοκυριά.

Ειδικά στην Αττική µε τις περίπου 270 λαϊκές, σχεδόν δηλαδή σε κάθε περιοχή, η λαϊκή κάθε βδοµάδα έχει τη δική της σηµασία για τους καταναλωτές της πόλης που ξοδεύουν κατά µέσο όρο από 20 ως 40 ευρώ για την προµήθεια βασικών αγαθών σε µια περίοδο γενικότερου πληθωρισµού τιµών και ακρίβειας.

Οι νέες διατάξεις

Πιο συγκεκριµένα οι νέες διατάξεις αφορούν στη συγκέντρωση πλέον όλων των αρµοδιοτήτων λειτουργίας, χωροθέτησης, αδειοδότησης, άσκησης επαγγέλµατος και ελέγχων, στο Φορέα Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών της Περιφέρειας Αττικής, αντί της µέχρι σήµερα διασποράς αρµοδιοτήτων µεταξύ Περιφέρειας, Δήµων, Φορέα και Υπουργείου Ανάπτυξης.

Ειδικότερα, η αρµοδιότητα για τους δρόµους και τα σηµεία διεξαγωγής των λαϊκών περνάει αποκλειστικά στο Φορέα Λειτουργίας σε συνεργασία για την υλοποίηση µε τον εκάστοτε Δήµο και την Τροχαία, ώστε να υπάρχει άµεση πρόσβαση σε προϊόντα απευθείας από το χωράφι στον καταναλωτή, χωρίς όµως να εµποδίζεται η κυκλοφορία της πόλης, γεγονός που θα ενισχυθεί µε την επικείµενη τοποθέτηση οδοσήµανσης εντός του έτους.

Ταυτόχρονα διαµορφώνεται πλέον µία απλή διαδικασία για την χορήγηση, µεταβίβαση και έλεγχο των αδειών άσκησης επαγγέλµατος δίνοντας περισσότερες δυνατότητες υποστήριξης των αδειούχων από την οικογένεια τους, µε στόχο την ενίσχυση των ανθρώπων που ναι µεν είναι αυτοαπασχολούµενοι ως ατοµική επιχείρηση, αλλά σε καµία περίπτωση δεν αποτελούν µεγάλες επιχειρήσεις.

Επιπλέον, οι ρυθµίσεις αφορούν στην µεταβίβαση άδειας προς συγγενείς α’ και β’ βαθµου, την δυνατότητα αναπλήρωσης τους από συγγενείς α’ βαθµού χωρίς χρονικό περιορισµό και την υποστήριξη τους από συγγενείς α’ και β’ βαθµού καθ΄ όλη τη διάρκεια του έτους, ενώ η επερχόµενη ψηφιοποίηση των αδειών θα τις καταστήσει αορίστου χρόνου.

Το κυριότερο όµως είναι ότι ικανοποιείται πλέον ένα αίτηµα πολλών ετών που έχει να κάνει µε την είσοδο νέων αδειούχων µέσα από απλά και διαφανή κριτήρια και δηµοσιοποίηση των θέσεων που θα τεθούν µέσω δηµόσιας προκήρυξης, γεγονός που για χρόνια είχε προκαλέσει προβλήµατα µιας και οι γραφειοκρατικές δυσκολίες δεν επέτρεπαν την έκδοση διαγωνισµών για νέες θέσεις.

Η είσοδος νέων παραγωγών θα επιδράσει θετικά και για τους καταναλωτές µιας και θα έχουν περισσότερες επιλογές προϊόντων αλλά και ευρύτερα θα ενισχύσει τον υγιή ανταγωνισµό µε τα σουπερµάρκετ, σε βασικά προϊόντα του λιανεµπορίου τροφίµων.

Οι λαϊκές στην πραγµατική οικονοµία

Σε µια περίοδο αυξανόµενου πληθωρισµού η ανάγκη εξεύρεσης λύσεων για τη βελτίωση στο υπαίθριο λιανικό εµπόριο τροφίµων αφορά άµεσα τους καταναλωτές. Υπολογίζεται ότι περίπου 2 εκατοµµύρια -σχεδόν οι µισοί κάτοικοι της Αττικής- επισκέπτονται τις λαϊκές τακτικά µε το ποσοστό ικανοποίησης για τις τιµές και την ποιότητα των προϊόντων να ξεπερνά το 80%.

Τα δεδοµένα αυτά αναδείχθηκαν από έρευνα της Metron Analysis, τον Ιούνιο του 2025 στο συνέδριο που διεξήχθη για τις λαϊκές αγορές και που διοργανώθηκε από το Φορέα Λαϊκών της Περιφέρειας Αττικής, και αποτέλεσαν µία θετική βάση για την επέλευση του νέου νόµου, δίνοντας τεκµηριωµένα στοιχεία για την κατάσταση αυτού του κλάδου της οικονοµίας.

Το µηνιαίο καλάθι αγορών του κάθε νοικοκυριού επηρεάζεται έντονα από τις πληθωριστικές τάσεις και για αυτό η βελτίωση των λαϊκών που προσφέρουν άµεση πρόσβαση σε ποιοτικά προϊόντα από το χωράφι στο πιάτο, είναι απαραίτητη και αφορά τη λειτουργία της καθηµερινότητας στην οικονοµία που αισθάνεται ο µέσος καταναλωτής.

Η λαϊκή αγορά διαχρονικά είναι µία εβδοµαδιαία δηµοσκόπηση της κοινωνίας καθώς αντανακλά τις άµεσες τάσεις της πραγµατικής οικονοµίας, και όπως διαφαίνεται από τα στοιχεία και της Eurostat και του ΔΝΤ µε τον πληθωρισµό κοντά στο 3,5% για το 2026, η ανάγκη για καλύτερη διαχείριση της καθηµερινότητας είναι επιβεβληµένη.

Ο ρόλος της Αυτοδιοίκησης

Είναι γεγονός ότι σε αρκετούς τοµείς της οικονοµίας, η συνεννόηση µε τους κοινωνικούς φορείς δεν είναι ούτε αυτονόητη ούτε και εύκολη για την κυβέρνηση, όπως µε τις χαρακτηριστικές δυσκολίες στον αγροτικό τοµέα, ενώ στο ζήτηµα των λαϊκών πέραν των πολλαπλών αρµοδιοτήτων, επιπρόσθετη δυσκολία είχε και η ανάγκη συνεργασίας µε τις οµοσπονδίες των αδειούχων πωλητών, µιας και δεν φέρουν κάποιον καθαρό φιλοκυβερνητικό µανδύα.

 Στη βάση του νέου νόµου όπως διαµορφώνονται πλέον οι αρµοδιότητες σε ένα Φορέα, αναδεικνύεται ξεκάθαρα ο καταλυτικός ρόλος της Αυτοδιοίκησης και κυρίως της Περιφέρειας για την συνεννόηση µεταξύ των Υπουργείων και των κοινωνικών/επαγγελµατικών φορέων, µιας και ο Φορέας Λαϊκών ανήκει στην Περιφέρεια Αττικής, ενώ αξίζει να σηµειωθεί και η παρουσία του Περιφερειάρχη Νίκου Χαρδαλιά στην εξισορρόπηση µεταξύ των εµπλεκόµενων µερών.

Σε αυτή την κατεύθυνση έπειτα από καθυστερήσεις ετών, η επιτυχία της εφαρµογής του νέου θεσµικού πλαισίου αποτελεί ένα πρώτο βήµα για την βελτίωση ενός σηµαντικού κλάδου της οικονοµίας, προς όφελος Ελλήνων παραγωγών/επαγγελµατιών, της πραγµατικής οικονοµίας και πρωτίστως των καταναλωτών για καλές τιµές και καλά προϊόντα στο τραπέζι τους.

* Δικηγόρος Παρ’ Αρείω Πάγω, ΜΔΕ Δηµοσίου Δικαίου και Πολιτικής Επιστήµης