Η ΔΕΘ των δύσκολων ερωτηµάτων για την οικονοµία

Tου ΛΑΜΠΡΟΥ ΠΑΠΑΔΗ *

H φετινή Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης δεν θα αποτελέσει απλώς το καθιερωµένο πολιτικό και οικονοµικό ραντεβού του Σεπτεµβρίου. Αναµένεται να εξελιχθεί στην πιο κρίσιµη πολιτική αναµέτρηση πριν από την είσοδο της χώρας στην τελική ευθεία προς τις επόµενες εθνικές εκλογές. Για πρώτη φορά µετά από αρκετά χρόνια, το ενδιαφέρον δεν θα επικεντρωθεί µόνο στο ύψος των παροχών ή στο µέγεθος των φοροελαφρύνσεων που θα εξαγγελθούν, αλλά κυρίως στο κατά πόσο οι πολίτες εξακολουθούν να πιστεύουν ότι οι κυβερνητικές δεσµεύσεις µπορούν να µεταφραστούν σε πραγµατική βελτίωση της καθηµερινότητάς τους.

Η κυβέρνηση της Νέας Δηµοκρατίας προετοιµάζει ένα ακόµη οικονοµικό πακέτο µε βασικούς άξονες τη µείωση της φορολογικής επιβάρυνσης, την ενίσχυση της µεσαίας τάξης, µέτρα για το στεγαστικό πρόβληµα, παρεµβάσεις υπέρ των οικογενειών και στήριξη των µικροµεσαίων επιχειρήσεων. Πρόκειται για θεµατικές που βρίσκονται στην κορυφή των δηµοσκοπήσεων ως προς τις ανησυχίες των πολιτών και εύλογα θα αποτελέσουν τον πυρήνα των κυβερνητικών εξαγγελιών. Ωστόσο, η πολιτική συζήτηση δεν ξεκινά πλέον από το µηδέν. Η Νέα Δηµοκρατία συµπληρώνει επτά χρόνια στη διακυβέρνηση της χώρας και αυτό αλλάζει πλήρως τους όρους της αξιολόγησης. Δεν αρκεί πλέον να περιγράφει τι σκοπεύει να κάνει. Καλείται να εξηγήσει γιατί µια σειρά από προβλήµατα που αναγνωρίζει σήµερα εξακολουθούν να υπάρχουν έπειτα από δύο συνεχόµενες κυβερνητικές θητείες.

Ακρίβεια

Η ακρίβεια παραµένει η µεγαλύτερη πληγή για τα ελληνικά νοικοκυριά. Το στεγαστικό κόστος έχει µετατραπεί σε καθηµερινό αδιέξοδο για χιλιάδες νέους, εργαζόµενους και οικογένειες. Οι µισθοί εξακολουθούν να υπολείπονται σηµαντικά του αυξηµένου κόστους ζωής, ενώ η µεσαία τάξη, στην οποία επένδυσε πολιτικά η κυβέρνηση από το 2019, εξακολουθεί να αισθάνεται ότι οι οικονοµικές της αντοχές δοκιµάζονται. Αυτό δηµιουργεί µια εµφανή πολιτική αντίφαση. Από τη µία πλευρά, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η ελληνική οικονοµία παρουσιάζει ισχυρή ανάπτυξη, δηµοσιονοµική σταθερότητα και αυξηµένες επενδύσεις. Από την άλλη, οι βασικές εξαγγελίες που προετοιµάζει αφορούν ακριβώς εκείνα τα πεδία όπου οι πολίτες εξακολουθούν να βιώνουν έντονη οικονοµική πίεση. Αν η οικονοµία πηγαίνει τόσο καλά όσο παρουσιάζεται, γιατί χρειάζεται κάθε χρόνο ένα νέο πακέτο διορθωτικών παρεµβάσεων για να αντιµετωπιστούν τα ίδια προβλήµατα;

Αναδιαµόρφωση του πολιτικού σκηνικού

Η φετινή ΔΕΘ αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον και λόγω της αναδιαµόρφωσης του πολιτικού σκηνικού. Η εµφάνιση της ΕΛΑΣ υπό τον Αλέξη Τσίπρα δηµιουργεί νέα δεδοµένα στον χώρο της Κεντροαριστεράς και αναµένεται να δώσει διαφορετικό χαρακτήρα στην αντιπαράθεση. Σύµφωνα µε όσα έχουν παρουσιαστεί µέχρι σήµερα, το νέο κόµµα αναµένεται να επικεντρώσει την οικονοµική του πρόταση στην παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας, στην αύξηση των µισθών, στην ενίσχυση των συλλογικών συµβάσεων, στη φορολογική δικαιοσύνη και στη στήριξη της µικροµεσαίας επιχειρηµατικότητας.

Το ΠΑΣΟΚ, από την πλευρά του, αναµένεται να επιµείνει στη µείωση του κόστους ζωής, στην αντιµετώπιση της στεγαστικής κρίσης, στη φορολογική ανακούφιση της µεσαίας τάξης και στην ενίσχυση του δηµόσιου συστήµατος υγείας. Το ΚΚΕ θα δώσει έµφαση στις αυξήσεις µισθών και συντάξεων, ενώ τα υπόλοιπα κόµµατα θα επιχειρήσουν να αναδείξουν προτάσεις για τον πρωτογενή τοµέα, την ενέργεια και την περιφερειακή ανάπτυξη.

Έτσι, για πρώτη φορά µετά από αρκετά χρόνια, η οικονοµία φαίνεται ότι επιστρέφει ως το βασικό πεδίο πολιτικής σύγκρουσης. Όχι όµως µε όρους συνθηµάτων, αλλά µε όρους αξιοπιστίας, κοστολόγησης και δυνατότητας εφαρµογής. Η κυβέρνηση θα επιχειρήσει να πείσει ότι διαθέτει την εµπειρία και τη δηµοσιονοµική αξιοπιστία για να συνεχίσει την πορεία της οικονοµίας. Η αντιπολίτευση θα επιχειρήσει να αναδείξει ότι η ανάπτυξη που επικαλείται η κυβέρνηση δεν αντανακλάται στην πραγµατική οικονοµία και στην καθηµερινότητα των πολιτών. Το ποιος θα πείσει τελικά δεν θα εξαρτηθεί τόσο από το ύψος των εξαγγελιών όσο από την απάντηση σε ένα απλό ερώτηµα: γιατί οι ίδιες κοινωνικές οµάδες που αποτελούν σήµερα αποδέκτες νέων µέτρων εξακολουθούν να αντιµετωπίζουν τα ίδια προβλήµατα επτά χρόνια µετά;

Αυτό είναι ίσως και το µεγαλύτερο πολιτικό βάρος που θα κουβαλήσει η κυβέρνηση στη φετινή ΔΕΘ. Διότι οι πολίτες δεν αξιολογούν πλέον τη Νέα Δηµοκρατία ως µια κυβέρνηση που υπόσχεται, αλλά ως µια κυβέρνηση που έχει ήδη κυβερνήσει αρκετά ώστε να κριθεί από τα αποτελέσµατά της. Στο τέλος, η φετινή ΔΕΘ δεν θα κριθεί από το πόσα δισεκατοµµύρια θα ανακοινωθούν ούτε από το πόσες φοροελαφρύνσεις θα εξαγγελθούν. Θα κριθεί από το αν οι πολίτες πιστέψουν ότι αυτή τη φορά οι υποσχέσεις θα έχουν µεγαλύτερη διάρκεια από τον πολιτικό τους αντίκτυπο. Γιατί οι εξαγγελίες µπορούν να κερδίσουν τις εντυπώσεις για λίγες ηµέρες. Η αξιοπιστία, όµως, είναι εκείνη που τελικά κρίνει τις εκλογές.

* Πολιτικός αναλυτής,