Η Ελλάδα του 2030 χρειάζεται σχέδιο, όχι αριθµολαγνεία

Tου ΧΑΡΗ ΤΣΙΟΚΑ *

Οσο πλησιάζει η ηµέρα των εγκαινίων της ΔΕΘ και η παρουσίαση των κυβερνητικών προτάσεων για το οικονοµικό µοντέλο της χώρας έως το 2030, τόσο πιο καθαρό γίνεται το πραγµατικό δίληµµα.

Η ΔΕΘ είτε θα γίνει πεδίο παροχών και µικροκοµµατικού ανταγωνισµού είτε θα αποτελέσει αφετηρία µιας ουσιαστικής αναµέτρησης για το παραγωγικό και κοινωνικό µέλλον της χώρας.

Ο κίνδυνος είναι ορατός: αριθµοί, ποσά και εξαγγελίες που εµφανίζονται ως «ανάπτυξη», αλλά τελικά αφορούν λίγους. Η ευκαιρία είναι διαφορετική: να συζητήσουµε επιτέλους ποια Ελλάδα θέλουµε να οικοδοµήσουµε µέχρι το 2030 και ποιο παραγωγικό σχέδιο µπορεί να τη στηρίξει.

Γιατί ανάπτυξη δεν είναι οι αριθµοί. Ανάπτυξη είναι το αποτέλεσµα που φτάνει στην κοινωνία και στην παραγωγή.

Χρηµατοδότηση της παραγωγικής βάσης

Χρειάζεται πρόσβαση της παραγωγικής βάσης στη χρηµατοδότηση και στις νέες τεχνολογίες. Χρειάζεται αντιµετώπιση της δηµογραφικής και γεωγραφικής ερήµωσης. Χρειάζεται προστασία της υγείας, της παιδείας, της ασφάλισης και των βασικών δικτύων από την ανεξέλεγκτη εµπορευµατοποίηση. Χρειάζεται ένα κράτος προσβάσιµο σε όλους και µια αυτοδιοίκηση µε πόρους, αρµοδιότητες και πραγµατικά αναπτυξιακά εργαλεία.

Σήµερα, όµως, η εικόνα απέχει από αυτή την κατεύθυνση.

Η πρόσβαση σε προγράµµατα και χρηµατοδοτικά εργαλεία παραµένει συχνά άνιση και εξαρτάται από την εγγύτητα στα κέντρα αποφάσεων. Οι εργασιακές σχέσεις παραµένουν επισφαλείς. Η νέα γενιά δυσκολεύεται να µετατρέψει τις γνώσεις και τις δυνατότητές της σε σταθερή επαγγελµατική προοπτική.

Και την ίδια στιγµή, τα συγκριτικά πλεονεκτήµατα των περιφερειών δεν αξιοποιούνται όπως θα έπρεπε. Η περιφέρεια δεν µπορεί να είναι αποδέκτης επιδοτήσεων. Πρέπει να γίνει παραγωγικός πυλώνας της χώρας.

Κάθε περιοχή έχει δυνατότητες, ανθρώπους, προϊόντα, γνώση και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Αυτά πρέπει να συνδεθούν µε την παραγωγή, την καινοτοµία, την καθετοποίηση, την πιστοποίηση και την ονοµασία προέλευσης. Να µετατραπούν σε πραγµατικά εργαλεία ανταγωνιστικότητας.

Πολυετές δηµοσιονοµικό πλαίσιο

Η κυβέρνηση της ΝΔ ονοµάζει το σχέδιό της «Εθνικό Πρόγραµµα Ανάπτυξης» και το συνδέει µε το Πολυετές Δηµοσιονοµικό Πλαίσιο 2026-2029. Το ερώτηµα, όµως, δεν είναι πώς ονοµάζεται ένα πρόγραµµα.

Το ερώτηµα είναι: τι ονοµάζει η κυβέρνηση της ΝΔ ανάπτυξη; Ποιους αφορά και ποιους αφήνει έξω;

Γι’ αυτό και η πολιτική κριτική δεν µπορεί να περιορίζεται αποκλειστικά στον κ. Μητσοτάκη. Το ζήτηµα είναι οι πολιτικές επιλογές της ΝΔ και το παραγωγικό και κοινωνικό µοντέλο που αυτές υπηρετούν.

Πώς θα οικοδοµηθεί µια ισχυρότερη Ελλάδα όταν η ανάπτυξη µετριέται κυρίως µε αριθµούς, ενώ περιορίζεται ο αριθµός εκείνων που µπορούν πραγµατικά να συµµετέχουν και να ωφεληθούν;

Το ερώτηµα γίνεται ακόµη πιο κρίσιµο επειδή εθνικοί και ευρωπαϊκοί πόροι και προγράµµατα δεν αξιοποιούνται πάντα σε ένα ενιαίο, συνεκτικό σχέδιο.

Σε µια περίοδο τεκτονικών επιστηµονικών και τεχνολογικών αλλαγών, η χώρα χρειάζεται µόνιµα και σταθερά χρηµατοδοτικά εργαλεία. Εργαλεία που θα στηρίζουν την ανταγωνιστικότητα, την καινοτοµία, την καθετοποίηση της παραγωγής, την πιστοποίηση και την ονοµασία προέλευσης.

Εργαλεία που θα επιτρέπουν στις επιχειρήσεις και ιδιαίτερα στην παραγωγική βάση της περιφέρειας να επενδύουν και να εξελίσσονται.

Ένα πραγµατικό αναπτυξιακό σχέδιο πρέπει να δηµιουργεί οικονοµία που παράγει περισσότερες επενδύσεις, µεγαλύτερη προστιθέµενη αξία και περισσότερες σταθερές και καλά αµειβόµενες θέσεις εργασίας.

Εισοδήµατα

Το ίδιο ισχύει για τα εισοδήµατα.

Η αύξηση του ονοµαστικού µισθού δεν αρκεί. Αν οι τιµές αυξάνονται ταχύτερα, η αγοραστική δύναµη µειώνεται. Ο πολίτης δεν µετρά µόνο πόσα ευρώ παίρνει. Μετρά πόσα µπορεί πραγµατικά να αγοράσει µε αυτά.

Γι’ αυτό το σχέδιο για το 2030 πρέπει να απαντά σε ένα απλό ερώτηµα: Πώς θα ζουν οι πολίτες καλύτερα;

Το κρίσιµο, λοιπόν, δεν είναι µόνο πόσα χρήµατα θα διατεθούν. Είναι πού θα κατευθυνθούν, ποιο κοινωνικό και παραγωγικό αποτέλεσµα θα δηµιουργήσουν και αν θα υπηρετήσουν την αλλαγή του παραγωγικού µοντέλου.

Ακόµη σηµαντικότερο είναι να απαντηθεί γιατί παραµένουν εκκρεµότητες από τον προηγούµενο σχεδιασµό. Ένα κράτος δεν αξιολογείται από όσα εξαγγέλλει. Αξιολογείται από όσα ολοκληρώνει.

Η Ελλάδα του 2030 χρειάζεται περισσότερα από έναν νέο χρονικό ορίζοντα.

Χρειάζεται άλλο παραγωγικό σχέδιο, περιφερειακή ανάταξη, κοινωνική συνοχή, καλύτερες δουλειές, ισχυρότερη αγοραστική δύναµη και ένα κράτος που σχεδιάζει, υλοποιεί και ολοκληρώνει.

Το πολιτικό ερώτηµα είναι πλέον σαφές:

Αντέχει η χώρα, αντέχουν οι πολίτες και η παραγωγική της βάση τη συνέχιση πολιτικών που περιορίζουν τις δυνατότητές τους, ενώ τα οφέλη συγκεντρώνονται σε λίγους;

Η απάντηση στη ΔΕΘ δεν θα δοθεί µε συνθήµατα ούτε µε προγράµµατα που παραπέµπουν αόριστα στο µέλλον παρέχοντας χρόνο σε κυβερνήσεις µεταβατικές µε συµµετοχή ή στήριξη της ΝΔ.

Οι προοδευτικές δυνάµεις

Θα κριθεί από την ικανότητα των πολιτικών ηγεσιών του προοδευτικού χώρου να λειτουργήσουν ως καταλύτες για τη διαµόρφωση µιας προοδευτικής διακυβέρνησης µε συγκεκριµένο, εφαρµόσιµο πρόγραµµα για την συγκεκριµένη τετραετία.

Αυτό θα αξιολογήσουν οι πολίτες. Και αυτό θα κριθεί στην κάλπη.

Γιατί ένα όραµα αξίζει µόνο όταν γίνεται πραγµατικότητα.

Και η πραγµατικότητα µετριέται τελικά µε έναν τρόπο:

Αν η Ελλάδα του 2030 θα είναι πιο παραγωγική, πιο δίκαιη και αν θα προσφέρει πραγµατικά περισσότερες δυνατότητες σε όλους.