Νέοι κώδικες, παλιές αντιλήψεις

Tου ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΡΙΚΡΗ *

Η αγωνία της Κυβέρνησης και της κυβερνητικής πλειοψηφίας για ενδεχόµενη απώλεια ελέγχου σε κάθε θεσµό που µπορεί να ξεφεύγει για από τον σχεδιασµό τους, σε συνδυασµό µε τη δίψα για ανεξέλεγκτη εξουσία και την απαραίτητη δόση αλαζονείας απέναντι σε κάθε πολιτική κριτική, απ’ όπου κι αν προέρχεται, βρίσκουν το απόλυτο παράδειγµά τους στο νέο κώδικά για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Μόνη τους επιδίωξη η άλωση των Δήµων και η καθ’ υπόταξη των Τοπικών Κοινωνιών στη βούληση της Κυβέρνησης.

Εκλογικό σύστηµα µε πολύπλοκες παγίδες «εναλλακτικής ψήφου», τεχνικές δυσλειτουργίες που θα οδηγήσουν σε ενδεχόµενες αµφισβητήσεις αποτελεσµάτων, αδοκίµαστες αλχηµείες προκειµένου να εξυπηρετηθούν οι φιλικοί προς την Κυβέρνηση Δηµοτικοί Συνδυασµοί, που σήµερα διοικούν σηµαντικό αριθµό Δήµων.

Οι νέοι κώδικές επίσης περιορίζουν τον ρόλο των Συλλογικών Οργάνων µε µεταφορά σηµαντικών αρµοδιοτήτων από το Δηµοτικό Συµβούλιο σε κλειστές Δηµοτικές Επιτροπές, αποδυναµώνοντας έτσι τον δηµόσιο διάλογο, τη συµµετοχή των παρατάξεων στη λήψη αποφάσεων, µε επιπτώσεις και στη διαφάνεια και στον κοινωνικό έλεγχο.

Κώδικες, που αντί να ενισχύσουν, δηµιουργούν συνθήκες υποβάθµισης του ρόλο των αιρετών. Με την πλήρη κατάργηση των άµισθων Αντιδηµάρχων και αβεβαιότητα γύρω από τις αντιµισθίες Δηµάρχων και Αντιδηµάρχων. Με προφανή στόχο τους να ευνοηθεί η παρουσία αιρετών µε λυµένα τα οικονοµικά τους προβλήµατα, σε βάρος πολιτών από τα µεσαία και χαµηλά στρώµατα που έχουν τη διάθεση και τη γνώση να συµµετάσχουν στα κοινά.

Επιπλέον, αρκετές ρυθµίσεις αυξάνουν τη γραφειοκρατία αντί να τη µειώνουν. Η δυνατότητα πολλαπλών µεταβιβάσεων υπογραφής, αλλά και η διατήρηση ασαφών αρµοδιοτήτων µεταξύ φορέων, σίγουρα θα προκαλέσουν διοικητική σύγχυση.

Η αυτοδιοίκηση χρειάζεται µεταρρυθµίσεις µε βάθος, ευρύ διάλογο και σταδιακή εφαρµογή. Ένας νόµος που αλλάζει τόσο ριζικά τους κανόνες λειτουργίας των Δήµων οφείλει πρώτα να διασφαλίζει σταθερότητα, διαφάνεια και δηµοκρατική νοµιµοποίηση. Να είναι ένας νόµος δηµοκρατικός προς όφελος των πολλών.

Είναι σαφές στην ιστορία του θεσµού της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην Ελλάδα, σχεδόν πάντα η συντηρητική παράταξη ευνοούσε τον συγκεντρωτισµό και τον ασφυκτικό έλεγχο των τοπικών σχεδιασµών και δράσεων.

Αντίθετα, είναι στο DNA της προοδευτικής παράταξης, οι ρυθµίσεις που ευνοούν τη συµµετοχή των πολιτών και των τοπικών κοινωνιών, στον έλεγχο και τη διαφάνεια στις πράξεις και τις αποφάσεις των τοπικών διοικήσεων.

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση ως ο εγγύτερος θεσµός προς τον πολίτη, αποτελεί διαχρονικά σηµαντική προϋπόθεση και για τη δηµοκρατική εµβάθυνση µε προστασία δικαιωµάτων και λειτουργίες θεσµών αλληλεγγύης, αλλά και σηµαντικό εργαλείο για τη βιώσιµη ανάπτυξη σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.

Πέρα από αυτό κάθε σύγχρονο δηµοκρατικό σύστηµα, εµπεριέχει ως βασικές τους παραµέτρους, τη νοµιµοποίηση των Τοπικών Αρχών, την αποκέντρωση των αρµοδιοτήτων, τη συµµετοχή των πολιτών στη λήψη αποφάσεων και τη λογοδοσία των αιρετών οργάνων ως θεµελιώδεις αρχές της ορθής διακυβέρνησης.

Η ενδυνάµωση των συλλογικών οργάνων, η ανοιχτή διαβούλευση, η πρόσβαση των πολιτών στην πληροφορία και η ενίσχυση της συµµετοχικής δηµοκρατίας συµβάλλουν στη δηµιουργία πιο ανθεκτικών και αποτελεσµατικών τοπικών κοινωνιών. Ακόµη περισσότερο στις µέρες µας που οι Τοπικές Διοικήσεις καλούνται να αντιµετωπίσουν καθηµερινά σηµαντικές προκλήσεις και κρίσεις, µε περιορισµένους πόρους και ανάγκη άµεσων αντιδράσεων στην επίλυση πρωτόγνωρων προβληµάτων.

* Ψυχολόγος,
Στέλεχος ΕΛ.Α.Σ,
Δηµοτικός σύµβουλος Νέας Σµύρνης