Σάββατο, 18 Μαΐου 2024
ΑΘΗΝΑ ΚΑΙΡΟΣ

Τι είναι η παράλυση ύπνου – Τρόποι αντιμετώπισης

Τι είναι η παράλυση ύπνου, που πολλοί γνωρίζουν ως «μόρα» και πώς αντιμετωπίζεται.

Μοιραστείτε το

Η παράλυση ύπνου είναι μια πολύ δυσάρεστη κατάσταση, η οποία εμφανίζεται ανάμεσα στα στάδια της εγρήγορσης και του ύπνου.

Σύμφωνα με το Healthstat.gr, κατά τη διάρκεια ενός επεισοδίου παράλυσης ύπνου, έχετε τις αισθήσεις σας αλλά δεν μπορείτε να κινηθείτε ή να μιλήσετε.

Μία από τις κύριες διαφορές μεταξύ της παράλυσης ύπνου και άλλων καταστάσεων ύπνου, όπως τα όνειρα και οι εφιάλτες, είναι ότι είστε ξύπνιοι κατά τη διάρκεια ενός επεισοδίου παράλυσης ύπνου.

Τύποι παράλυσης ύπνου

Υπάρχουν δύο τύποι παράλυσης του ύπνου:

  • Απομονωμένη παράλυση ύπνου. Η παράλυση ύπνου είναι απομονωμένη όταν εμφανίζεται χωρίς άλλα σημάδια ναρκοληψίας ή άλλων διαταραχών του ύπνου. Η ναρκοληψία είναι μια νευρολογική διαταραχή κατά την οποία το άτομο μπορεί να πέφτει συχνά σε ξαφνικά επεισόδια βαθύ ύπνου ανά πάσα στιγμή.
  • Επαναλαμβανόμενη παράλυση ύπνου. Αυτή η κατάσταση περιλαμβάνει πολλαπλά επεισόδια παράλυσης του ύπνου με την πάροδο του χρόνου. Η επαναλαμβανόμενη παράλυση ύπνου μπορεί να σχετίζεται με τη ναρκοληψία.

Σε πολλές περιπτώσεις, και οι δύο τύποι παράλυσης του ύπνου εμφανίζονται μαζί. Στην περίπτωση αυτή, μπορεί να εμφανίσετε επαναλαμβανόμενη μεμονωμένη παράλυση ύπνου (RISP). Η RISP περιλαμβάνει συνεχείς περιπτώσεις παράλυσης ύπνου χωρίς συσχέτιση με ναρκοληψία.

Πότε εμφανίζεται συνήθως η παράλυση ύπνου;

Η παράλυση του ύπνου εμφανίζεται συνήθως:

  • κατά τον ύπνο
  • αφύπνιση από τον ύπνο
  • και τις δύο φορές.

Η παράλυση του ύπνου θεωρείται παραϋπνία ή μια ανώμαλη συμπεριφορά που εμφανίζεται κατά τη διάρκεια του ύπνου. Επειδή συνδέεται με το στάδιο της ταχείας κίνησης των ματιών (REM) του κύκλου του ύπνου, η παράλυση του ύπνου θεωρείται παραϋπνία REM.

Κατά τη διάρκεια του REM, τα μάτια κινούνται γρήγορα και συμβαίνουν έντονα όνειρα, αλλά οι μύες του σώματος είναι χαλαροί για να μειωθεί η κίνηση. Αυτή η μυϊκή χαλάρωση ελέγχεται από τον εγκέφαλο και ονομάζεται ατονία REM. Ο σκοπός της ατονίας είναι να σας αποτρέψει από το να δράσετε τα όνειρά σας και συνήθως τελειώνει όταν ξυπνάτε.

Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της παράλυσης του ύπνου ξυπνάτε ξαφνικά από το REM, ανακτώντας την επίγνωση ακόμη και όταν οι μύες σας είναι ακόμη χαλαροί, σε ατονία. Για το λόγο αυτό, η παράλυση ύπνου μπορεί να μοιάζει με προσωρινή παράλυση. Εκτός από την ατονία, οι νοητικές εικόνες του ύπνου REM φαίνεται επίσης να επιμένουν ακόμη και όταν βρίσκεστε σε κατάσταση συνείδησης.

Πόσο διαρκεί η παράλυση στον ύπνο;

Ένα επεισόδιο παράλυσης ύπνου μπορεί να διαρκέσει από μερικά δευτερόλεπτα έως μερικά λεπτά. Το επεισόδιο συνήθως τελειώνει από μόνο του ή όταν κάποιος σας μετακινεί ή σας αγγίζει ή σας μιλάει. Το να κάνετε μια έντονη προσπάθεια να κινηθείτε μπορεί επίσης να τερματίσει ένα επεισόδιο.

Πώς αισθάνεστε ένα επεισόδιο παράλυσης ύπνου;

Ένα επεισόδιο παράλυσης στον ύπνο συχνά περιλαμβάνει ψευδαισθήσεις που μπορεί να είναι τρομακτικές ή να προκαλούν άγχος. Οι ψευδαισθήσεις κατά τη διάρκεια της παράλυσης του ύπνου χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες.

Οι ψευδαισθήσεις εισβολέα περιλαμβάνουν την αίσθηση του κακού ή μιας ενοχλητικής παρουσίας στο δωμάτιο, όπως ένας εισβολέας στην κρεβατοκάμαρα.

Οι ψευδαισθήσεις πίεσης στο στήθος περιγράφουν μια αίσθηση πίεσης στο στήθος, που συχνά συνοδεύεται από αισθήσεις πνιγμού ή ασφυξίας.

Οι αιθουσαίο-κινητικές (V-M) ψευδαισθήσεις μπορεί να περιλαμβάνουν αισθήματα κίνησης, όπως π.χ. πτήση ή εξωσωματικές αισθήσεις.

Μπορείτε να πεθάνετε από την παράλυση στον ύπνο;

Η παράλυση ύπνου μπορεί να είναι τρομακτική και μπορεί να προκαλέσει συναισθηματική δυσφορία σε ορισμένους ανθρώπους. Ωστόσο, συνήθως δεν συμβαίνει αρκετά συχνά ώστε να προκαλεί σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία και δεν αποτελεί από μόνη της σοβαρό ιατρικό κίνδυνο.

Τα άτομα που βιώνουν επαναλαμβανόμενα ή τρομακτικά επεισόδια μπορεί να αναπτύξουν ανθυγιεινές συνήθειες ύπνου για να αποφύγουν τον ύπνο, οδηγώντας σε στέρηση ύπνου. Αυτό μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία του ατόμου.

Συμπτώματα της υπνικής παράλυσης

Η παράλυση του ύπνου μπορεί να περιλαμβάνει συμπτώματα όπως:

  • αδυναμία κίνησης των χεριών, των ποδιών, του σώματος και του κεφαλιού κατά τον ύπνο ή το ξύπνημα
  • αδυναμία ομιλίας
  • πλήρης επίγνωση του τι συμβαίνει
  • ψευδαισθήσεις.

Τα επεισόδια διαρκούν από μερικά δευτερόλεπτα έως μερικά λεπτά και μπορεί να εμφανιστούν μία φορά στη ζωή ενός ατόμου ή επανειλημμένα κατά τη διάρκεια της ζωής του.

Τι προκαλεί την παράλυση στον ύπνο;

Αν και η ακριβής αιτία της παράλυσης του ύπνου δεν είναι κατανοητή, η έρευνα έχει συνδέσει ορισμένες συνήθειες ύπνου με την πάθηση:

  • ανεπαρκής ύπνος
  • ακανόνιστο πρόγραμμα ύπνου ή πρόγραμμα ύπνου που αλλάζει συχνά (αυτό συμβαίνει συχνά στους εργαζόμενους με βάρδιες)
  • ο ύπνος ανάσκελα.
  • Επιπλέον, η παράλυση του ύπνου έχει επίσης συνδεθεί με διαταραχές του ύπνου, όπως η ναρκοληψία. Η ναρκοληψία είναι μια διαταραχή που προκαλεί ξαφνικά επεισόδια βαθύτατου ύπνου, τα οποία προκαλούνται από ένα πρόβλημα με την ικανότητα του εγκεφάλου να ρυθμίζει τον ύπνο.
  • ορισμένες ψυχικές παθήσεις, όπως η διπολική διαταραχή, η μετατραυματική διαταραχή του μετατραυματικού στρες ή οι διαταραχές πανικού ή άγχους
  • χρήση ορισμένων φαρμάκων, όπως για τη ΔΕΠΥ
  • χρήση ουσιών
  • χρήση αλκοόλ.
  • Πολλοί άνθρωποι αναφέρουν στρεσογόνα γεγονότα ή μια συναισθηματική εμπειρία που προηγείται των επεισοδίων.
  • Επιπλέον, οι έρευνες δείχνουν ότι μπορεί να υπάρχει γενετική προδιάθεση για την πάθηση αυτή.

Πώς διαγιγνώσκεται η παράλυση ύπνου;

Η παράλυση ύπνου μπορεί να επηρεάσει άνδρες και γυναίκες. Μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, αν και τείνει να πρωτοεμφανίζεται στην εφηβεία. Αφού εμφανιστεί κατά την εφηβεία, τα επεισόδια μπορεί να εμφανίζονται συχνότερα στα επόμενα χρόνια.

Εάν εμφανίζετε επεισόδια παράλυσης ύπνου που σας κάνουν να αισθάνεστε ανήσυχοι ή εάν έχετε επαναλαμβανόμενα επεισόδια παράλυσης ύπνου, μιλήστε με τον γιατρό σας. Είναι πιθανό η παράλυση ύπνου να οφείλεται σε κάποιο άλλο ιατρικό πρόβλημα που χρήζει περαιτέρω προσοχής.

Για να μάθετε περισσότερα σχετικά με το πώς η παράλυση ύπνου επηρεάζει την υγεία σας, ο γιατρός σας μπορεί να σας ρωτήσει για τα συμπτώματά σας, τις συνήθειες ύπνου και τους παράγοντες που επηρεάζουν τον ύπνο σας. Μπορεί να σας ζητηθεί να συμπληρώσετε ένα ερωτηματολόγιο σχετικά με τον ύπνο σας ή ακόμη και να συμπληρώσετε ένα ημερολόγιο ύπνου για να σας βοηθήσει να εντοπίσετε τις συνήθειες του ύπνου.

Ανάλογα με τα συμπτώματά σας, ο γιατρός σας μπορεί να σας παραπέμψει σε έναν ειδικό στον ύπνο για περαιτέρω διάγνωση, εξετάσεις και θεραπεία.

Ο γιατρός σας μπορεί να σας ζητήσει να κάνετε μια μελέτη ύπνου που ονομάζεται πολυσωμνογραφία. Σε αυτή τη διαδικασία, μικρά ηλεκτρόδια και άλλοι αισθητήρες επικολλούνται σε συγκεκριμένα σημεία του σώματος για τη λήψη ποικίλων μετρήσεων κατά τη διάρκεια της νύχτας. Οι αισθητήρες θα καταγράφουν τη μυϊκή δραστηριότητα, τις κινήσεις, την αναπνοή, το επίπεδο οξυγόνου στο αίμα, τον καρδιακό ρυθμό και το ρυθμό.

Οι μετρήσεις συλλέγονται σε μια ενιαία εκτύπωση (που ονομάζεται πολυσομνογράφημα) και αναλύονται από έναν τεχνικό και έναν γιατρό. Εάν εντοπιστεί νωρίς κάποιο αναπνευστικό πρόβλημα, μπορεί να ξυπνήσετε και να σας χορηγηθεί θεραπεία, όπως PAP, κατά το δεύτερο μισό της νύχτας. Αυτό επιτρέπει στους ειδικούς ύπνου να παρακολουθούν πόσο καλά λειτουργεί η θεραπεία για εσάς.

Ο γιατρός σας μπορεί επίσης να θελήσει να κάνετε μία ή περισσότερες εξετάσεις ύπνου κατά τη διάρκεια της ημέρας. Μια εξέταση, που ονομάζεται δοκιμή πολλαπλού λανθάνοντος ύπνου (MSLT), μετράει πόσος χρόνος σας χρειάζεται για να αποκοιμηθείτε ενώ είστε ξαπλωμένοι σε ένα ήσυχο δωμάτιο. Η διαδικασία επαναλαμβάνεται συνήθως τέσσερις ή πέντε φορές κατά τη διάρκεια της ημέρας σε διαστήματα δύο ωρών. Το τεστ καθορίζει επίσης ποια στάδια ύπνου βιώνετε κατά τη διάρκεια ενός σύντομου υπνάκου.

Η MSLT μπορεί να βοηθήσει να φανεί αν η παράλυση του ύπνου σας είναι ένδειξη ναρκοληψίας. Ο ύπνος μέσα σε οκτώ λεπτά κάθε φορά υποδεικνύει ακραία υπνηλία. Ένα άτομο που εισέρχεται στον ύπνο REM πολύ γρήγορα (μέσα σε περίπου 20 λεπτά) κατά τη διάρκεια δύο ή περισσότερων υπνάκων μπορεί επίσης να έχει ναρκοληψία.

Σχετικά Άρθρα

Δείτε Επίσης

Τελευταία Άρθρα

Τα πιο Δημοφιλή

Μην χάνετε καμία στιγμή ενημέρωσης. Παρακολουθήστε το τηλεοπτικό πρόγραμμα του Kontra Channel σε
απευθείας μετάδοση 24/7.