Γιάννης Λατουσάκης: «Έχουμε μια ζωή. Έχουμε δικαίωμα σε αυτήν». Ο ηθοποιός μιλά στην kontra news για τους «Πολίτες β΄ κατηγορίας» του Brian Friel, τη βία της εξουσίας, τη διαστρέβλωση της αλήθειας και την ανάγκη να υπερασπιζόμαστε τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Του

Σταύρου Ξηντάρα

Πόσο απέχει η αλήθεια από την επίσημη εκδοχή της; Ποιος αποφασίζει ποιος είναι ένοχος και ποιος έχει το δικαίωμα να ορίζει τη μοίρα των άλλων; Και τι συμβαίνει όταν η ανθρώπινη ζωή βρίσκεται αντιμέτωπη με τους μηχανισμούς της εξουσίας; Αυτά είναι μερικά από τα κρίσιμα ερωτήματα που αναδεικνύονται μέσα από τους «Πολίτες β΄ κατηγορίας» του Brian Friel, μιας παράστασης που επιστρέφει για δεύτερη χρονιά στο Θέατρο Τζένη Καρέζη, σε σκηνοθεσία της Τζένης Κόλλια.

Εμπνευσμένο από τα γεγονότα της «Ματωμένης Κυριακής» στο Ντέρι της Ιρλανδίας, το 1972, το έργο φωτίζει τη σύγκρουση ανάμεσα στην ανθρώπινη αλήθεια και την πολιτική αφήγηση, φέρνοντας στο προσκήνιο τη βία της εξουσίας και την αυθαίρετη κατασκευή ενόχων. Τρεις καθημερινοί άνθρωποι εγκλωβίζονται στο Δημαρχείο της πόλης τους, μετά από μια διαδήλωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα που καταλήγει σε αιματηρή σύγκρουση. Μέσα σε αυτή την ακραία συνθήκη, φόβοι, εξομολογήσεις και προσωπικές αλήθειες συνθέτουν ένα βαθιά ανθρώπινο και πολιτικό τοπίο.

Ο Γιάννης Λατουσάκης, ένας από τους ηθοποιούς της παράστασης, μιλά στην kontra news για τη δύναμη του έργου, τη δυσκολία να προσεγγίσει κανείς χαρακτήρες που βρίσκονται στην πλευρά της εξουσίας, αλλά και για τη διαχρονική επικαιρότητα της διαστρέβλωσης της αλήθειας. Με αφορμή την επιστροφή της παράστασης, καταθέτει τις σκέψεις του για την ανθρώπινη επικοινωνία, τη συλλογική δύναμη και το δικαίωμα κάθε ανθρώπου στη ζωή και την ελευθερία.

-Οι «Πολίτες β΄ κατηγορίας» επιστρέφουν για δεύτερη χρονιά, μετά την περσινή επιτυχία και τις πολύ θετικές κριτικές. Τι πιστεύετε ότι είναι αυτό που εξακολουθεί να αγγίζει τόσο έντονα το κοινό σε αυτή την παράσταση;

“Η ανάγκη του ανθρώπου για να αποδοθεί δικαιοσύνη νομίζω πως είναι η πιο ισχυρή σύνδεση κάθε θεατή με το συγκεκριμένο έργο.”

-Το έργο του Brian Friel εμπνέεται από τη «Ματωμένη Κυριακή» του 1972, ένα ιστορικό γεγονός με βαθύ πολιτικό και ανθρώπινο φορτίο. Πώς προσεγγίζετε ως ηθοποιός έναν χαρακτήρα που βρίσκεται μέσα σε μια τόσο βίαιη και τραυματική συνθήκη;

“Η Βασιλική, ο Παναγιώτης και ο Αργύρης καλούνται μέσω των ρόλων τους να ταυτιστούν με τους ανθρώπους που με τόσο άδικο τρόπο έχασαν τη ζωή τους. Ο Νέστορας, ο Τίτος κι εγώ καλούμαστε μέσω των ρόλων μας να “φωτίσουμε” διάφορα γρανάζια του συστήματος που με τον τρόπο του παίρνουν (ή και δεν παίρνουν) μέρος στη λήψη αποφάσεων σχετικά με την μοίρα πολλών ανθρώπων που δεν έχουν στα χέρια τους κάποια μορφή εξουσίας και συνεπώς είναι έρμαιά της. Επειδή είναι κόντρα στα πιστεύω μου, νομίζω είναι αρκετά ενδιαφέρον να προσεγγίσεις τέτοιου είδους χαρακτήρες μιας και όσο πιο ακραίοι σου μοιάζουν τόσο πιο τρομακτική είναι η αποκάλυψη πως τέτοιοι τύποι όχι μόνο είναι υπαρκτά πρόσωπα, μα, δυστυχώς, ζουν ανάμεσά μας.”

-Στην παράσταση τρεις καθημερινοί άνθρωποι εγκλωβίζονται στο Δημαρχείο και, μέσα σε λίγες ώρες, αναγκάζονται να μοιραστούν φόβους, μυστικά και αλήθειες. Τι αποκαλύπτει αυτή η ακραία συνθήκη για τον άνθρωπο και για εσάς προσωπικά ως ηθοποιό;

“Ο άνθρωπος έχει την ανάγκη για επικοινωνία, για κοινά σημεία ενδιαφέροντος και κοινά “πιστεύω”. Είναι πανέμορφο άνθρωποι φαινομενικά αταίριαστοι να ανακαλύπτουν πόσα κοινά έχουν μεταξύ τους και να μοιράζονται ιστορίες βαθιά προσωπικές. Κι όσο πιο έντονος γίνεται ο φόβος για κίνδυνο και πόσω μάλλον για ενδεχόμενο θάνατο, τόσο πιο ισχυρό κίνητρο έχεις να συνδεθείς με κάποιον, ακόμα κι αν χθες δε γνώριζες καν την ύπαρξή του.”

-Το έργο μιλά για τη βία της εξουσίας και για την κατασκευή «ενόχων», ενώ υπογραμμίζει τη σύγκρουση ανάμεσα στην ανθρώπινη αλήθεια και την επίσημη πολιτική αφήγηση. Πόσο επίκαιρο θεωρείτε ότι είναι σήμερα αυτό το μήνυμα;

“Δυστυχώς, δε θα πάψει ποτέ να είναι επίκαιρο. Ας πάρουμε ένα απλό παράδειγμα: Αν σε αυτή τη συνέντευξη με ρωτούσες “Γιάννη, τι σε ενοχλεί στους ανθρώπους;” κι εγώ απαντούσα: “Σιχαίνομαι τους ανθρώπους που είναι ρατσιστές.”, αλλά εσύ επέλεγες να κόψεις τρεις λεξούλες από την απάντησή μου και έγραφες πως είπα “Σιχαίνομαι τους ανθρώπους.” Τότε, θα έγραφες ψέματα, θα ήταν εντελώς διαφορετική η απάντηση που θα φαινόταν πως έδωσα και μάλλον θα ήταν και φανταστικός τίτλος για όλο το άρθρο: “Ο τάδε ΣΙΧΑΙΝΕΤΑΙ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ!” Διαστρέβλωση της αλήθειας γιατί απλώς βολεύει. Ποιους και γιατί, ξέρουμε όλοι.”

-Η παράσταση είναι αφιερωμένη στον Κώστα Καζάκο, ο οποίος, όπως αναφέρεται, πίστευε μέχρι το τέλος στη δύναμη του ανθρώπου. Τι σημαίνει για εσάς αυτή η αφιέρωση και τι πιστεύετε ότι μπορεί να σημαίνει για μια παράσταση που μιλά τόσο έντονα για ελευθερία και ανθρώπινα δικαιώματα;

“Δεν είχα την τύχη να γνωρίζω προσωπικά τον Κώστα Καζάκο. Θέλω, όμως, να πιστεύω πως υπάρχουν και θα υπάρχουν ακόμα άνθρωποι που θα πιστεύουν στη δύναμη του ανθρώπου. Όσο πιο πολλοί ενωμένοι, τόσο μεγαλύτερη δύναμη θα έχουμε. Ας ανοίξουμε τα μάτια μας. Είμαστε περισσότεροι.”

-Μετά από έναν ολόκληρο πρώτο χρόνο παραστάσεων, επιστρέφετε τώρα στους «Πολίτες β΄ κατηγορίας». Τι έχει αλλάξει στον δικό σας τρόπο προσέγγισης του ρόλου και τι θα θέλατε να ανακαλύψει αυτή τη φορά το κοινό που θα έρθει να σας δει;

“Ο τρόπος προσέγγισης είναι ο ίδιος με πέρσι. Αυτό που ίσως αλλάζει είναι πως έχει εντυπωθεί το κείμενο πλέον βαθιά μέσα μου. Θα ήθελα να μπορέσει το κοινό να προβληματιστεί φεύγοντας από την παράσταση σε σχέση με το τι συμβαίνει κάθε μέρα σε όλο τον κόσμο. Όχι πως δε τα ξέρουμε ήδη. Αλλά ας προβληματιστεί βαθύτερα. Έχουμε μια ζωή. Έχουμε δικαίωμα σε αυτήν. Και κανείς δεν έχει δικαίωμα να στερεί από κάποιον άλλον άνθρωπο αυτό το δικαίωμα.”

INFO

«Πολίτες β΄ κατηγορίας» του Brian Friel

2ος χρόνος επιτυχίας

Θέατρο Τζένη Καρέζη
Ακαδημίας 3, Αθήνα

Έναρξη: Δευτέρα 5 Οκτωβρίου 2026

Ημέρες και ώρες παραστάσεων:
Δευτέρα στις 20:00
Τρίτη στις 21:00

Διάρκεια: 75 λεπτά

Εισιτήρια: 12€–18€
Early bird: 12€

Προπώληση: Εισιτήρια για την παράσταση «Πολίτες β΄ κατηγορίας»

Πληροφορίες και κρατήσεις: 210 3636144

Συντελεστές

Κείμενο: Brian Friel
Μετάφραση: Μιχάλης Σιώνας
Δραματουργική επεξεργασία: Τζένη Κόλλια, Μιχάλης Σιώνας
Σκηνοθεσία: Τζένη Κόλλια
Σκηνικά – Κοστούμια: Πάρις Μέξης
Φωτισμοί: Στέλλα Κάλτσου
Μουσική: Αλέξανδρος Καζάκος
Τραγούδια παράστασης: BAILDSA
Sound design: Γιώργος Βασίλας
Video: Χάρης Πάλλας
Φωτογραφία: Δομνίκη Μητροπούλου
Social: Minor 6 Media
Επικοινωνία: Μαρίκα Αρβανιτοπούλου | Art Ensemble
Παραγωγή: Midnight Sun Productions

Παίζουν: Νέστωρ Κοψιδάς, Βασιλική Διαλυνά, Γιάννης Λατουσάκης, Παναγιώτης Παπαϊωάννου, Αργύρης Λάμπρου, Τίτος Μακρυγιάννης.

Η παράσταση είναι αφιερωμένη στον Κώστα Καζάκο, που μέχρι την τελευταία του πνοή πίστευε στη δύναμη του ανθρώπου.