Γιατί οι Έλληνες δεν αισθάνονται την οικονομική ανάκαμψη: Η πίεση στο πορτοφόλι των νοικοκυριών που συνεχίζει παρά την ανάπτυξη

Η οικονομική κατάσταση στην Ελλάδα συνεχίζει να προκαλεί ανησυχία, καθώς η ακρίβεια παραμένει μια από τις πιο σημαντικές προκλήσεις για τα ελληνικά νοικοκυριά.

Οι διαρκώς αυξανόμενες τιμές σε τρόφιμα, ενέργεια, στέγαση και βασικές υπηρεσίες καταβαραθρώνουν την αγοραστική δύναμη των πολιτών, με την καθημερινότητά τους να γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη. Παρά την αναμενόμενη οικονομική ανάπτυξη που αναφέρεται σε διεθνείς αναλύσεις, η πραγματικότητα που βιώνουν οι Έλληνες απομακρύνεται από τις θετικές οικονομικές προβλέψεις.

Χαμένος Ορίζοντας Ανάκαμψης

Ο αντίκτυπος της οικονομικής κρίσης της προηγούμενης δεκαετίας γίνεται ακόμη αισθητός, παρά την αναγνώριση της ελληνικής οικονομίας από αγορές και χώρες της Ευρωζώνης. Αρκετοί Έλληνες πολίτες, αν και βλέπουν οικονομικούς δείκτες να βελτιώνονται, δεν αισθάνονται την οικονομική ανάκαμψη στην καθημερινότητά τους. Σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα του Bloomberg, οι καταναλωτές αναγκάζονται να προσαρμόσουν ριζικά τις δαπάνες τους, περιορίζοντας ακόμα και βασικές ανάγκες που πριν λίγα χρόνια θεωρούνταν πάγιες.

Αν και η Ελλάδα παρουσιάζει ταχύτερη ανάπτυξη από πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες και τον προϋπολογισμό να σχεδιάζεται με πλεόνασμα, οι πολίτες συνεχίζουν να χάνουν έδαφος από την ανησυχητική άνοδο του πληθωρισμού. Ο μέσος ετήσιος μισθός στη χώρα παραμένει κάτω από το μισό σε σύγκριση με άλλες χώρες της ΕΕ, έχοντας ως αποτέλεσμα τη μεγαλύτερη πίεση στο πορτοφόλι των νοικοκυριών.

Οι Εκρηκτικές Τιμές Αυξάνουν την Πίεση

Με τις διακυμάνσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και τροφίμων λόγω γεωπολιτικών κρίσεων, οι τιμές στην Ελλάδα έχουν εκτοξευτεί. Μια πρόσφατη δημοσκόπηση ανέφερε ότι μόνο το 7% του πληθυσμού πιστεύει ότι η οικονομική του κατάσταση έχει βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, Πρωθυπουργός της χώρας, έχει αναγνωρίσει ως προτεραιότητα την αντιμετώπιση αυτού του χάσματος και έχει προχωρήσει σε μέτρα για τη μείωση τιμών.

Προσπάθειες όπως η νέα ψηφιακή πλατφόρμα PosoKanei επιδιώκουν να εφοδιάσουν τους Έλληνες καταναλωτές με πληροφορίες για τη σύγκριση τιμών, όμως τα αποτελέσματα παραμένουν πενιχρά, καθώς πολλές τιμές συνεχίζουν να είναι υψηλότερες ακόμα και από πλούσιες χώρες της Ευρώπης.

Κατοικίες και Οικονομική Βιωσιμότητα

Η κρίση έχει αφήσει πίσω της μια έλλειψη κατοικιών σε ορισμένες περιοχές, προκαλώντας αύξηση στα ενοίκια και την πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Αναλυτές επισημαίνουν ότι η μεγάλη πτώση στην κατασκευή κατοικιών μετά το 2010 έχει δημιουργήσει διαρθρωτικά προβλήματα, που δεν επιτρέπουν την άμεση οικονομική ανάκαμψη.

Ενδεικτικά, το 2024, οι Έλληνες χρησιμοποίησαν κατά μέσο όρο το 35,5% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για έξοδα στέγασης. Σε σχεδόν το 1/3 των νοικοκυριών, το ποσοστό αυτό ξεπέρασε το 40%, μια αναλογία που είναι υπερτριπλάσια του μέσου όρου της ΕΕ. Αυτή η κατάσταση οδηγεί σε σεβαστές αλλαγές στον τρόπο ζωής. Οι Έλληνες μειώνουν τα έξοδά τους σε τομείς όπως η ψυχαγωγία και οι διακοπές, αναγκασμένοι να προσαρμοστούν στα νέα οικονομικά δεδομένα.

Η Πολιτική και Η Φοροδιαφυγή

Η κυβέρνηση έχει εφαρμόσει προγράμματα φορολογικής αποδοτικότητας, αλλά οι ελλείψεις στη συλλογή φόρων συνεχίζουν να εμποδίζουν την οικονομική ευρωστία. Η φοροδιαφυγή στη χώρα φτάνει το 20% του ΑΕΠ, μια κατάσταση που αποδεικνύει ότι, παρά την κρίση, υπάρχουν οικονομικοί πόροι που δεν αξιοποιούνται επαρκώς.