Τετάρτη, 18 Νοεμβρίου 2026

Αποταμίευση: Στο «μείον» τα ελληνικά νοικοκυριά έως το 2028 – Τι προβλέπει η Κομισιόν

Η αποταμίευση των ελληνικών νοικοκυριών αναμένεται να παραμείνει σε αρνητικό έδαφος έως και το 2028, σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις της Κομισιόν. Οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί εξακολουθούν να πιέζονται από την ακρίβεια, το αυξημένο κόστος ενέργειας και τις υψηλές τιμές σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες, με αποτέλεσμα οι δαπάνες κατανάλωσης να ξεπερνούν το διαθέσιμο εισόδημα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθεώρησε προς τα κάτω τις εκτιμήσεις της για την αποταμίευση στην Ελλάδα. Για το 2026 προβλέπει ότι θα διαμορφωθεί στο −3,1% του διαθέσιμου εισοδήματος, έναντι −0,4% που εκτιμούσε την άνοιξη. Για το 2027, η πρόβλεψη τοποθετεί την αποταμίευση στο −2%, από +1,7% που ήταν η προηγούμενη εκτίμηση. Το 2028 το ποσοστό αναμένεται να υποχωρήσει εκ νέου, στο −2,2%.

Αποταμίευση ελληνικών νοικοκυριών: Οι δαπάνες ξεπερνούν τα εισοδήματα

Με βάση τον δείκτη της Κομισιόν, η αρνητική αποταμίευση σημαίνει ότι για κάθε 100 ευρώ διαθέσιμου εισοδήματος τα ελληνικά νοικοκυριά θα δαπανούν περίπου 102 ευρώ για κατανάλωση το 2027. Με άλλα λόγια, οι οικογένειες θα χρειάζεται να καλύπτουν το έλλειμμα είτε χρησιμοποιώντας αποταμιεύσεις προηγούμενων ετών είτε προσφεύγοντας σε δανεισμό.

Η εικόνα αυτή αποτυπώνει τη συνεχιζόμενη πίεση που προκαλεί η ακρίβεια στην καθημερινότητα. Οι αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων, της ενέργειας, των ενοικίων, των μετακινήσεων και των υπηρεσιών περιορίζουν το ποσό που μπορεί να απομείνει στο τέλος κάθε μήνα. Ακόμη και όταν τα ονομαστικά εισοδήματα αυξάνονται, η πραγματική αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών δεν ενισχύεται στον ίδιο βαθμό.

Η αρνητική αποταμίευση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι όλα τα νοικοκυριά καταφεύγουν σε δανεισμό. Σε αρκετές περιπτώσεις, η κάλυψη των αναγκών γίνεται με αξιοποίηση χρημάτων που είχαν αποταμιευθεί στο παρελθόν. Ωστόσο, η παρατεταμένη χρήση αυτών των αποθεμάτων περιορίζει την οικονομική ασφάλεια των οικογενειών και τις καθιστά πιο ευάλωτες σε απρόβλεπτες δαπάνες, όπως μια έκτακτη επισκευή, ένα πρόβλημα υγείας ή μια απώλεια εισοδήματος.

Από το 2022 σε αρνητικό έδαφος η αποταμίευση

Τα στοιχεία για το 2025 δείχνουν με σαφήνεια την απόσταση ανάμεσα στο διαθέσιμο εισόδημα και την κατανάλωση. Σύμφωνα με τα προσωρινά δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ, το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών αυξήθηκε κατά 3,7% και ανήλθε σε 165,4 δισ. ευρώ. Την ίδια χρονιά, όμως, η κατανάλωση αυξήθηκε ταχύτερα, κατά 5,2%, φτάνοντας τα 171,8 δισ. ευρώ.

Έτσι, η διαφορά ανάμεσα στο διαθέσιμο εισόδημα και τις καταναλωτικές δαπάνες διευρύνθηκε μέσα σε έναν χρόνο από περίπου 3,9 δισ. ευρώ σε 6,4 δισ. ευρώ. Τον Μάιο, η Κομισιόν υπολόγιζε ότι η αποταμίευση για το 2025 θα διαμορφωνόταν στο −2,7%. Τα νεότερα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ωστόσο, δείχνουν ακόμη χαμηλότερο ποσοστό, στο −3,9%.

Η τελευταία χρονιά κατά την οποία η αποταμίευση των ελληνικών νοικοκυριών κινήθηκε σε θετικό επίπεδο ήταν το 2021, όταν ανήλθε στο 4,6%. Εφόσον επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις της Κομισιόν, το 2028 θα είναι η έβδομη συνεχόμενη χρονιά αρνητικής αποταμίευσης. Η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει ότι η πίεση στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς δεν αποτελεί προσωρινό φαινόμενο, αλλά έχει αποκτήσει πιο μόνιμα χαρακτηριστικά.

Ενέργεια, μισθοί και φορολογία επηρεάζουν την κατανάλωση

Η Κομισιόν εκτιμά ότι το υψηλότερο κόστος ενέργειας θα συνεχίσει να μετακυλίεται στις τιμές άλλων αγαθών και υπηρεσιών και το 2027. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να διατηρήσει τις πληθωριστικές πιέσεις, ακόμη και αν ο γενικός ρυθμός αύξησης των τιμών υποχωρήσει σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.

Παράλληλα, η Επιτροπή εκτιμά ότι οι φορολογικές ελαφρύνσεις στην εργασία θα περιορίσουν ένα μέρος της πίεσης που δέχονται τα νοικοκυριά. Ωστόσο, η επίδραση αυτή ενδέχεται να μην είναι αρκετή για να αντιστρέψει την τάση. Μετά τις ανατιμήσεις, η αύξηση των αμοιβών ανά μισθωτό, συμπεριλαμβανομένων των εργοδοτικών εισφορών, προβλέπεται να περιοριστεί μόλις στο 0,6% το 2027, έναντι 1,8% που εκτιμούσε η Κομισιόν τον Μάιο.

Η συγκράτηση των εισοδηματικών αυξήσεων, σε συνδυασμό με το υψηλό κόστος ζωής, σημαίνει ότι μεγάλο μέρος των πρόσθετων αποδοχών θα απορροφάται από τις καθημερινές ανάγκες. Ως αποτέλεσμα, η δυνατότητα δημιουργίας νέων αποταμιεύσεων θα παραμένει περιορισμένη.

Στο 15% η αποταμίευση στην Ευρωζώνη

Η εικόνα στην Ελλάδα διαφέρει σημαντικά από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Η Κομισιόν προβλέπει ότι τα νοικοκυριά στην Ευρωζώνη θα αποταμιεύουν περίπου 15 ευρώ για κάθε 100 ευρώ διαθέσιμου εισοδήματος τόσο το 2027 όσο και το 2028.

Η Ελλάδα και η Βουλγαρία είναι οι δύο χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ εκείνων για τις οποίες δημοσιεύονται σχετικές προβλέψεις, όπου η αποταμίευση αναμένεται να παραμείνει αρνητική και τις δύο χρονιές. Στην Ισπανία, η πρόβλεψη για το 2027 ανέρχεται στο 10,5%, ενώ στην Ιταλία στο 10,6%. Για την Πορτογαλία, η Κομισιόν εκτιμά ότι θα αποταμιεύεται το 11,2% του διαθέσιμου εισοδήματος.

Η διαφορά αυτή υπογραμμίζει το μέγεθος της πίεσης που αντιμετωπίζουν τα ελληνικά νοικοκυριά. Όσο η κατανάλωση εξακολουθεί να υπερβαίνει τα εισοδήματα, η αποταμίευση θα παραμένει σε αρνητικό έδαφος, περιορίζοντας τα οικονομικά περιθώρια των οικογενειών. Αν οι προβλέψεις επαληθευτούν, η Ελλάδα θα συνεχίσει έως το 2028 να κινείται αντίθετα από την ευρωπαϊκή τάση, με την αποταμίευση να αποτελεί έναν από τους πιο χαρακτηριστικούς δείκτες της επιβάρυνσης του κόστους ζωής.

Δείτε επίσης

Τελευταία Άρθρα

Τα πιο Δημοφιλή