Σπύρος Γραμμένος: «Η σάτιρα έχει το δικαίωμα να μην έχει όρια, όμως άλλο το δικαίωμα και άλλο το αποτέλεσμα»

Σε μια εφ’ όλης της ύλης συζήτηση στο ένθετο Real life με τη Νίκη Κώτσου, ο Σπύρος Γραμμένος μίλησε ανοιχτά για τον ρόλο που μπορεί να παίξει το χιούμορ στη δημόσια σφαίρα και για τα πολυσυζητημένα όρια που υποτίθεται ότι οφείλει να έχει η σάτιρα. Με τον ευθύ και αιχμηρό τρόπο που τον χαρακτηρίζει, ο γνωστός τραγουδοποιός επισήμανε ότι το γέλιο μπορεί να γίνει πολύτιμο εργαλείο σκέψης, αλλά και βολικό άλλοθι για ακινησία. Τόνισε επίσης ότι η σάτιρα, για να παραμείνει ζωντανή και ουσιαστική, πρέπει να είναι ελεύθερη, παρότι η ελευθερία αυτή δεν εγγυάται από μόνη της ποιότητα ή δικαιοσύνη.

Όταν το γέλιο ξεχνά να αλλάζει τα πράγματα

Ο Σπύρος Γραμμένος βλέπει καθαρά τον κίνδυνο να γελάμε τόσο με κάτι, ώστε στο τέλος να συνηθίζουμε την ασχήμια του και να την αποδεχόμαστε. Το χιούμορ από μόνο του δεν αλλάζει νόμους, δεν ανατρέπει κυβερνήσεις, δεν γεμίζει ψυγεία. Κι ακριβώς επειδή δεν μπορεί να λύσει πρακτικά προβλήματα, ο ρόλος του δεν είναι να μας κοιμίζει, αλλά να μας ξυπνά. Να ανοίγει μια χαραμάδα συνείδησης, μια μικρή παύση μέσα στο γέλιο όπου αναρωτιέσαι γιατί, αλήθεια, σου φάνηκε αστείο αυτό που μόλις άκουσες ή είδες. Εκεί αρχίζει η σκέψη, εκεί γεννιέται η αμφιβολία και άρα η πιθανότητα της αλλαγής.

Η σάτιρα και τα όριά της

Η συζήτηση για τα όρια της σάτιρας επιστρέφει ξανά και ξανά, συνήθως με αφορμή μια ατυχής ατάκα ή ένα προσβλητικό σκίτσο. Ο Γραμμένος υπογραμμίζει ότι η σάτιρα έχει το δικαίωμα να μην έχει όρια, όχι επειδή όλα είναι εξ ορισμού αστεία, αλλά επειδή κάθε φορά που κάποιος εξουσιοδοτείται να ορίσει τι επιτρέπεται να σατιρίζεται, η σάτιρα παύει να κοιτά την εξουσία και αρχίζει να κοιτά τη σκιά του λογοκριτή της. Κι αυτό είναι η αρχή του τέλους της.