Η Ρωσία θα μπορούσε να εξετάσει τη μεταφορά των S-400 από την Τουρκία, υπό όρους λέει ο Λαβρόφ

Η Ρωσία αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να εγκρίνει τη μεταφορά των τουρκικών S-400 σε άλλη χώρα, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι οποιαδήποτε τέτοια κίνηση θα απαιτούσε προηγούμενη συναίνεση της Μόσχας. Παράλληλα, η χώρα που θα παραλάμβανε τα συστήματα θα έπρεπε να πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις και να παρέχει αξιόπιστες εγγυήσεις για τη μελλοντική τους διαχείριση.

Τις θέσεις αυτές διατύπωσε ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ, σε συνάντηση με δημοσιογράφους στην έδρα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη. Η δήλωση έγινε στο περιθώριο της 81ης συνόδου της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ και επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων που έχει προμηθευτεί η Τουρκία.

Μεταφορά των S-400 μόνο με ρωσική έγκριση

Απαντώντας σε ερωτήσεις σχετικά με το ενδεχόμενο η Άγκυρα να μεταφέρει τα S-400 σε τρίτη χώρα, ο Λαβρόφ δήλωσε ότι η Μόσχα είναι διατεθειμένη να εξετάσει οποιαδήποτε σχετική πρόταση. Δεν απέκλεισε, επομένως, το ενδεχόμενο μεταφοράς, υπογράμμισε όμως ότι η Ρωσία θα αξιολογούσε κάθε αίτημα ξεχωριστά.

«Θα εξετάσουμε όλες τις προσφορές. Δεν θα σχολιάσω προς το παρόν, αλλά ναι, είναι πιθανό», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών.

Η τοποθέτηση αυτή δεν συνιστά άμεση έγκριση μιας πιθανής συμφωνίας, αλλά δείχνει ότι η Μόσχα δεν θεωρεί απαγορευμένη κάθε συζήτηση για το μέλλον των συστημάτων. Η τελική απόφαση, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από τους όρους της μεταφοράς, τον τελικό αποδέκτη και τις εγγυήσεις που θα προσκομιστούν.

Ποιους όρους θέτει η Ρωσία για τους S-400

Ο Λαβρόφ διευκρίνισε ότι η Τουρκία δεν θα μπορούσε να μεταβιβάσει ή να αποστείλει τα ρωσικής κατασκευής συστήματα χωρίς προηγούμενη συναίνεση της Μόσχας. Σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά, η χώρα που θα παραλάμβανε τους S-400 θα έπρεπε να ενεργεί υπεύθυνα και να διατηρεί φιλικές σχέσεις με τη Ρωσική Ομοσπονδία.

«Η χώρα στην οποία αποστέλλονται τα συστήματα πρέπει να ενεργεί υπεύθυνα και να έχει φιλικές σχέσεις με τη Ρωσική Ομοσπονδία», δήλωσε ο Ρώσος υπουργός. Όπως εξήγησε, η προϋπόθεση αυτή θα επέτρεπε στη Μόσχα να διασφαλίσει ότι τα συστήματα δεν θα μεταφέρονταν εκ νέου σε άλλη χώρα χωρίς προηγούμενη έγκριση.

Η απαίτηση αυτή αφορά όχι μόνο την αρχική μεταφορά των S-400, αλλά και κάθε πιθανή μεταγενέστερη αλλαγή ιδιοκτησίας ή χρήσης. Για τη Ρωσία, ο έλεγχος της τελικής διαδρομής των συστημάτων θεωρείται κρίσιμος, καθώς πρόκειται για προηγμένη στρατιωτική τεχνολογία.

Εγγυήσεις για τη μη περαιτέρω μεταφορά

Η αναφορά του Λαβρόφ συνδέεται άμεσα με την ανάγκη της Μόσχας να λάβει συγκεκριμένες διαβεβαιώσεις ότι οι S-400, εφόσον μεταφερθούν από την Τουρκία σε τρίτη χώρα, δεν θα καταλήξουν στη συνέχεια σε άλλο κράτος. Η Ρωσία επιδιώκει, δηλαδή, να υπάρχει σαφής δέσμευση για τη μη περαιτέρω μεταβίβαση των συστημάτων.

Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών επικαλέστηκε παραδείγματα μεταφοράς οπλικών συστημάτων στην Ουκρανία. Υποστήριξε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ευρωπαϊκές χώρες αγοράζουν όπλα από κράτη της Αφρικής, της Ασίας, της Λατινικής Αμερικής και του αραβικού κόσμου, υπογράφοντας συμφωνίες που απαγορεύουν την επανεξαγωγή τους. Παρά τις δεσμεύσεις αυτές, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει διαπιστωθεί εκ των υστέρων ότι ο συγκεκριμένος εξοπλισμός κατέληξε στην Ουκρανία.

Με βάση αυτό το σκεπτικό, η Ρωσία θα ζητούσε αντίστοιχες, πιθανώς αυστηρές, εγγυήσεις στην περίπτωση των S-400. Η Μόσχα θέλει να γνωρίζει όχι μόνο ποιος θα αποκτήσει τα συστήματα, αλλά και ότι ο εξοπλισμός δεν θα χρησιμοποιηθεί ως ενδιάμεσο βήμα για την παράδοσή του σε άλλη χώρα.

Η Τουρκία δεν έχει υποβάλει επίσημο αίτημα

Παρά το γεγονός ότι η Ρωσία εμφανίζεται διατεθειμένη να εξετάσει μια πιθανή πρόταση, ο Λαβρόφ σημείωσε ότι μέχρι στιγμής η Τουρκία δεν έχει υποβάλει επίσημο αίτημα για τη μεταφορά των S-400 σε άλλη χώρα. Επομένως, δεν υπάρχει ακόμη συγκεκριμένη διαδικασία, ούτε έχει παρουσιαστεί από την Άγκυρα κάποιος πιθανός τελικός αποδέκτης.

Η δήλωση του Ρώσου υπουργού αφήνει περιθώριο για μελλοντικές διαβουλεύσεις, χωρίς όμως να επιβεβαιώνει ότι επίκειται συμφωνία. Το ζήτημα παραμένει συνδεδεμένο με τις ευρύτερες σχέσεις Ρωσίας–Τουρκίας, αλλά και με τις ισορροπίες ασφαλείας στην περιοχή.

Σε κάθε περίπτωση, η μεταφορά των S-400 δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μονομερώς. Θα απαιτούσε τη συγκατάθεση της Ρωσίας, την αποδοχή συγκεκριμένων όρων από την παραλήπτρια χώρα και δεσμεύσεις που θα απέτρεπαν κάθε περαιτέρω μεταφορά. Έτσι, η Μόσχα διατηρεί τον έλεγχο της διαδικασίας και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μόνο υπό αυστηρές προϋποθέσεις.