«Δεν έχουμε τα μέσα» για την ανοικοδόμηση των περιοχών που έχουν καταστραφεί από τον πόλεμο με το Ισραήλ, λέει ο Λίβανος

Το κράτος του Λιβάνου δεν διαθέτει τα απαραίτητα μέσα για να αναλάβει μόνο του την ανοικοδόμηση των νότιων περιοχών της χώρας, οι οποίες υπέστησαν εκτεταμένες καταστροφές κατά τη διάρκεια των πολέμων με το Ισραήλ. Αυτό δήλωσε ο πρωθυπουργός Ναουάφ Σαλάμ, κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στη Ναμπατίγε, μία από τις πόλεις που επλήγησαν περισσότερο από τις ισραηλινές επιθέσεις.

Η δήλωση του πρωθυπουργού αποτυπώνει το τεράστιο οικονομικό και ανθρωπιστικό βάρος που έχει επωμιστεί ο Λίβανος. Χιλιάδες άνθρωποι έχασαν τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τις βασικές πηγές εισοδήματός τους, ενώ ολόκληρες κοινότητες παραμένουν αντιμέτωπες με τις συνέπειες των συγκρούσεων και την αβεβαιότητα για το μέλλον.

Οι ανάγκες ξεπερνούν τις δυνατότητες του κράτους

«Αντιλαμβάνομαι το μέγεθος της κρίσης», δήλωσε ο Ναουάφ Σαλάμ, εκφράζοντας την κατανόησή του για τη δοκιμασία των πολιτών που έχασαν τις περιουσίες και τις δουλειές τους. Όπως σημείωσε, πολλοί κάτοικοι περιμένουν να ξαναχτίσουν τα σπίτια τους και να επιστρέψουν στις περιοχές όπου έζησαν για χρόνια.

Ωστόσο, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι το εύρος των αναγκών υπερβαίνει κατά πολύ τις οικονομικές δυνατότητες του λιβανικού κράτους. «Το μέγεθος των αναγκών ξεπερνά τα μέσα που διαθέτει το κράτος του Λιβάνου και την ικανότητά του να αναλάβει μόνο του αυτό το βάρος», ανέφερε χαρακτηριστικά από τη Ναμπατίγε, πόλη του νότιου Λιβάνου που υπέστη σοβαρές ζημιές.

Ο Σαλάμ υπογράμμισε ότι απαιτείται σημαντική διεθνής χρηματοδότηση, προκειμένου να ξεκινήσει η ανοικοδόμηση και να αποκατασταθούν οι βασικές υποδομές. Οι ανάγκες αφορούν κατοικίες, δρόμους, δίκτυα ηλεκτροδότησης και ύδρευσης, σχολεία, νοσοκομεία, καθώς και τις τοπικές επιχειρήσεις που αποτελούν τη βάση της οικονομικής ζωής στις πληγείσες περιοχές.

Οι συνέπειες των δύο πολέμων με το Ισραήλ

Οι καταστροφές στον νότιο Λίβανο είναι αποτέλεσμα δύο διαδοχικών πολέμων μεταξύ της Χεζμπολάχ και του Ισραήλ. Η φιλοϊρανική οργάνωση ενεπλάκη αρχικά σε σύγκρουση με το Ισραήλ από τον Οκτώβριο του 2023 έως τον Νοέμβριο του 2024, δηλώνοντας αλληλεγγύη προς τη Χαμάς και τον παλαιστινιακό πληθυσμό στη Λωρίδα της Γάζας.

Στη συνέχεια, η Χεζμπολάχ έσυρε τον Λίβανο σε νέα περιφερειακή σύγκρουση τον Μάρτιο, όταν τάχθηκε στο πλευρό του Ιράν μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα. Οι δύο πόλεμοι προκάλεσαν τον θάνατο σχεδόν 9.000 ανθρώπων στον Λίβανο και άφησαν πίσω τους εκτεταμένες ζημιές σε κατοικημένες περιοχές και δημόσιες υποδομές.

Οι λιβανικές αρχές εκτιμούν ότι το συνολικό κόστος της ανοικοδόμησης ενδέχεται να φτάσει τα 27 δισεκατομμύρια δολάρια. Το ποσό αυτό είναι δυσβάσταχτο για μια χώρα που ήδη αντιμετωπίζει βαθιά οικονομική κρίση, υψηλό δημόσιο χρέος και περιορισμένη δυνατότητα πρόσβασης σε διεθνή χρηματοδότηση.

Η εύθραυστη συμφωνία εκεχειρίας

Ο Λίβανος και το Ισραήλ κατέληξαν τον Ιούνιο σε συμφωνία εκεχειρίας με την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών. Η συμφωνία προβλέπει τη σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από το νότιο τμήμα του Λιβάνου, υπό την προϋπόθεση του αφοπλισμού της Χεζμπολάχ.

Η εφαρμογή της συμφωνίας, ωστόσο, καθυστερεί. Το Ισραήλ έχει προειδοποιήσει ότι θα διατηρήσει τις δυνάμεις του στον νότιο Λίβανο για όσο διάστημα θεωρεί ότι εξακολουθούν να υπάρχουν απειλές για την ασφάλειά του. Την ίδια στιγμή, η Χεζμπολάχ αρνείται να παραδώσει τον οπλισμό της, γεγονός που διατηρεί σε υψηλό επίπεδο την ένταση και περιπλέκει τις προσπάθειες σταθεροποίησης.

Παρότι οι συγκρούσεις έχουν περιοριστεί μετά τη συμφωνία εκεχειρίας και το πρωτόκολλο συμφωνίας που υπέγραψαν τον Ιούνιο οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, οι εχθροπραξίες δεν έχουν σταματήσει πλήρως. Το Ισραήλ συνεχίζει να εξαπολύει επιθέσεις εναντίον στόχων στον νότιο Λίβανο, ενώ καταγράφονται εκρήξεις και κατεδαφίσεις σε περιοχές που βρίσκονται υπό τον έλεγχό του.

Έκκληση για κρατικό έλεγχο και αποτροπή νέας σύγκρουσης

Ο Ναουάφ Σαλάμ υποστήριξε ότι η ανάκτηση του κρατικού ελέγχου στις περιοχές του νότιου Λιβάνου αποτελεί τη μόνη οδό για να αποφευχθεί ένας νέος πόλεμος. Όπως προειδοποίησε, χωρίς ουσιαστική αλλαγή στην κατάσταση, υπάρχει κίνδυνος να εμφανιστούν νέα προσχήματα για επιθέσεις εναντίον του Λιβάνου ή να παραταθεί η ισραηλινή κατοχή.

Η ανοικοδόμηση δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς ασφάλεια, πολιτική σταθερότητα και σαφείς εγγυήσεις ότι οι κάτοικοι θα μπορέσουν να επιστρέψουν χωρίς να βρεθούν ξανά στο επίκεντρο των συγκρούσεων. Για τον Λίβανο, η διεθνής οικονομική στήριξη είναι απαραίτητη, αλλά εξίσου κρίσιμη είναι η εφαρμογή της εκεχειρίας και η ενίσχυση των κρατικών θεσμών.

Με τις ζημιές να υπολογίζονται σε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια, η ανοικοδόμηση των πληγεισών περιοχών αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η χώρα. Όπως κατέστησε σαφές ο πρωθυπουργός, ο Λίβανος δεν μπορεί να σηκώσει μόνος του αυτό το βάρος. Χρειάζεται άμεση διεθνής χρηματοδότηση, σταθερότητα και μια βιώσιμη πολιτική λύση, ώστε οι κάτοικοι του νότου να μπορέσουν να επιστρέψουν στα σπίτια τους και να ξαναχτίσουν τη ζωή τους.