Δευτέρα, 16 Νοεμβρίου 2026

Τα κέντρα δεδομένων μεγάλης κλίμακας των ΗΠΑ εκπέμπουν τόση ποσότητα CO2 όσο και η Δανία

Τα 403 κέντρα δεδομένων μεγάλης κλίμακας που λειτουργούν σήμερα στις Ηνωμένες Πολιτείες εκπέμπουν κάθε χρόνο ποσότητα αερίων του θερμοκηπίου αντίστοιχη με εκείνη που παράγει ολόκληρη η Δανία. Αυτό προκύπτει από νέα μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, η οποία έχει υποβληθεί σε επιστημονική αξιολόγηση και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Sustainability.

Η έρευνα καταγράφει με σαφήνεια το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των υποδομών που στηρίζουν την τεχνητή νοημοσύνη, τις υπηρεσίες νέφους, τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και τις ψηφιακές εφαρμογές που χρησιμοποιούνται καθημερινά από εκατομμύρια ανθρώπους. Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα μεγαλύτερα κέντρα δεδομένων της χώρας εξέπεμψαν συνολικά 25,7 εκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα κατά την περίοδο από τον Μάιο του 2024 έως τον Απρίλιο του 2025.

Το μέγεθος των εκπομπών αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν συγκριθεί με προηγούμενες μετρήσεις. Η ποσότητα που καταγράφηκε είναι περίπου τριπλάσια από εκείνη του 2018, την τελευταία χρονιά για την οποία υπήρχαν επιστημονικά ελεγμένα στοιχεία σχετικά με τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από κέντρα δεδομένων. Η αύξηση αυτή αντανακλά την ταχεία επέκταση των ψηφιακών υπηρεσιών, αλλά και την εκρηκτική ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, η οποία απαιτεί τεράστια υπολογιστική ισχύ.

Κέντρα δεδομένων μεγάλης κλίμακας και αυξανόμενη ενεργειακή ζήτηση

Τα κέντρα δεδομένων μεγάλης κλίμακας αποτελούν κρίσιμες υποδομές για τη λειτουργία της σύγχρονης οικονομίας. Στους χώρους αυτούς βρίσκονται χιλιάδες διακομιστές, συστήματα αποθήκευσης δεδομένων και εξοπλισμός δικτύωσης, οι οποίοι λειτουργούν αδιάκοπα. Εκτός από την ηλεκτρική ενέργεια που απαιτείται για την επεξεργασία και την αποθήκευση δεδομένων, σημαντικές ποσότητες ενέργειας καταναλώνονται για την ψύξη του εξοπλισμού και τη διατήρηση σταθερών συνθηκών λειτουργίας.

Η έρευνα δείχνει ότι η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και οι σχετικές εκπομπές CO₂ διαφέρουν σημαντικά από πολιτεία σε πολιτεία. Η Βιρτζίνια, το Όρεγκον, το Οχάιο και η Αϊόβα αντιπροσωπεύουν από κοινού περισσότερο από το ήμισυ της ηλεκτρικής κατανάλωσης που εξετάστηκε. Οι συγκεκριμένες πολιτείες έχουν προσελκύσει σημαντικές επενδύσεις στον τομέα των ψηφιακών υποδομών, χάρη στη διαθεσιμότητα γης, τα φορολογικά κίνητρα, την πρόσβαση σε δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και την ανάπτυξη τηλεπικοινωνιακών υποδομών.

Ωστόσο, η συγκέντρωση τόσο μεγάλων εγκαταστάσεων σε συγκεκριμένες περιοχές δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις. Τα τοπικά δίκτυα ηλεκτροδότησης καλούνται να ανταποκριθούν σε αυξανόμενη ζήτηση, ενώ οι κοινότητες συχνά ανησυχούν για το κόστος αναβάθμισης των υποδομών, την κατανάλωση νερού και τις επιπτώσεις στο περιβάλλον.

Η εξάρτηση από το φυσικό αέριο

Σύμφωνα με τη μελέτη, τα περισσότερα από τα κέντρα δεδομένων που εξετάστηκαν τροφοδοτούνταν κυρίως από φυσικό αέριο. Παρότι το φυσικό αέριο θεωρείται συχνά λιγότερο ρυπογόνο από τον άνθρακα, εξακολουθεί να παράγει σημαντικές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Επιπλέον, κατά την εξόρυξη και τη μεταφορά του μπορεί να διαρρεύσει μεθάνιο, ένα αέριο του θερμοκηπίου με ιδιαίτερα ισχυρή επίδραση στην υπερθέρμανση του πλανήτη.

Η εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα αναδεικνύει ένα βασικό παράδοξο της ψηφιακής ανάπτυξης: οι υπηρεσίες που παρουσιάζονται ως άυλες και καθαρές βασίζονται σε υλικές εγκαταστάσεις με υψηλή ενεργειακή κατανάλωση. Η αποθήκευση ενός αρχείου, η εκπαίδευση ενός μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης ή η επεξεργασία μιας διαδικτυακής αναζήτησης απαιτούν λειτουργία διακομιστών, ψύξη και σταθερή παροχή ηλεκτρικής ενέργειας.

Πολιτικές αντιδράσεις και ανάγκη για διαφάνεια

Η δημοσίευση της μελέτης συμπίπτει με την αυξανόμενη αντίδραση απέναντι στην ταχεία εξάπλωση των κέντρων δεδομένων μεγάλης κλίμακας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι επικριτές τους υποστηρίζουν ότι η ανάπτυξη νέων εγκαταστάσεων προχωρά συχνά ταχύτερα από τη θέσπιση κανόνων για την προστασία του περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών.

Στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, στις 3 Νοεμβρίου, υποψήφιοι που τάχθηκαν υπέρ της αναστολής νέων κατασκευών ή της αυστηρότερης ρύθμισης των κέντρων δεδομένων συγκαταλέχθηκαν μεταξύ των μεγαλύτερων κερδισμένων της εκλογικής επικράτησης των Δημοκρατικών. Το αποτέλεσμα ανέδειξε τη σημασία του ζητήματος σε πολιτικό επίπεδο, καθώς όλο και περισσότεροι πολίτες ζητούν απαντήσεις για τις επιπτώσεις των εγκαταστάσεων στις τιμές της ενέργειας, στη διαθεσιμότητα νερού και στην ποιότητα ζωής.

Ο Τζιανλούκα Γκουίντι, ερευνητής του Χάρβαρντ στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης και της δημόσιας υγείας και ένας από τους κύριους συντάκτες της έκθεσης, τόνισε ότι στόχος της έρευνας είναι να προσφέρει αξιόπιστα στοιχεία στη δημόσια συζήτηση. «Δίνουμε έμφαση στη διαφάνεια», δήλωσε. Όπως εξήγησε, οι ερευνητές προσπάθησαν να αναπτύξουν μια μεθοδολογία επιστημονικά αποδεκτή, ώστε να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη του κοινού στα διαθέσιμα δεδομένα.

Η μελέτη καταδεικνύει ότι η ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων μεγάλης κλίμακας δεν μπορεί να αξιολογείται μόνο με βάση τα οικονομικά οφέλη ή την τεχνολογική πρόοδο. Απαιτείται παράλληλη επένδυση σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αποδοτικότερα συστήματα ψύξης, αυστηρότερους περιβαλλοντικούς κανόνες και διαφανή δημοσιοποίηση των εκπομπών.

Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη και οι ψηφιακές υπηρεσίες συνεχίζουν να επεκτείνονται, το ενεργειακό και περιβαλλοντικό κόστος των κέντρων δεδομένων μεγάλης κλίμακας αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω. Η σύγκριση με τις εκπομπές της Δανίας λειτουργεί ως σαφής υπενθύμιση ότι η ψηφιακή πρόοδος έχει πραγματικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα και ότι η αντιμετώπισή του θα απαιτήσει αξιόπιστα δεδομένα, δημόσιο έλεγχο και ουσιαστικές πολιτικές αποφάσεις.

Δείτε επίσης

Τελευταία Άρθρα

Τα πιο Δημοφιλή