Ο πυρηνικός σταθμός της Ζαπορίζια δεν μπορεί να λειτουργήσει υπό κοινό ρωσοουκρανικό έλεγχο

Ο πυρηνικός σταθμός Ζαπορίζια, υπό ρωσική κατοχή από τον Μάρτιο του 2022, παραμένει πηγή σοβαρής ανησυχίας για την Ουκρανία και την Ευρώπη. Πρόταση που έχει τεθεί υπό συζήτηση προβλέπει τη λειτουργία του υπό κοινό ρωσο-ουκρανικό έλεγχο στο πλαίσιο πιθανής ειρηνευτικής συμφωνίας, με την επίβλεψη της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA).

Ωστόσο, ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, χαρακτηρίζοντας το σχέδιο πρακτικά μη εφαρμόσιμο και επικίνδυνο.

Η πολυπλοκότητα προκύπτει από την ανάγκη τροφοδότησης δύο διαφορετικών ηλεκτρικών δικτύων, τη μετατροπή των αντιδραστήρων για χρήση διαφορετικού καυσίμου και την ανοικοδόμηση του φράγματος Καχόβκα, που παρείχε το νερό για τις δεξαμενές ψύξης και καταστράφηκε το 2023. Η επανεκκίνηση του σταθμού υπό κοινή διαχείριση θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την πυρηνική ασφάλεια ολόκληρης της Ευρώπης, ενώ η Ουκρανία θα κινδύνευε να νομιμοποιήσει έμμεσα τη ρωσική κατοχή.

Ειδικοί συνιστούν τη διατήρηση του σταθμού σε «ψυχρή παύση», περιορίζοντας την παραγωγή θερμότητας και τον κίνδυνο ατυχήματος. Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό, καθώς η τελική διαμόρφωση των ειρηνευτικών προτάσεων και η θέση της Ουκρανίας στην ιδιοκτησία του σταθμού δεν έχουν καθοριστεί.

Η κατάσταση καταδεικνύει την ευαισθησία της ενεργειακής ασφάλειας στην περιοχή και τη δυσκολία εφαρμογής θεωρητικών σχεδίων χωρίς στρατιωτική ή πολιτική λύση.