Ιωάννα Λαλιώτου: Είµαστε έτοιµοι για µεγάλες µεταρρυθµίσεις σε πανεπιστήµιο, ΕΠΑΛ και λύκειο

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΩΑΝΝΑ ΛΑΛΙΩΤΟΥ

Τοµεάρχης Παιδείας ΕΛΑΣ

Συνέντευξη στον ΘΑΝΑΣΗ ΛΥΡΤΣΟΓΙΑΝΝΗ

Τέλος στις πανελλαδικές εξετάσεις θα βάλει η ΕΛΑΣ αν κερδίσει τις εκλογές και θα προχωρήσει σε βάθος µεταρρυθµίσεις στο πανεπιστήµιο και στη συνολική εκπαίδευση, τονίζει σε αποκλειστική συνέντευξη στην Κυριακάτικη Kontra η Ιωάννα Λαλιώτου, τοµεάρχης Παιδείας της Ελληνικής Αριστερής Συµπαράταξης.

Το µέτρο αυτό θα προωθήσει και τη µεγάλη µεταρρύθµιση στο Λύκειο και το περιεχόµενο των σπουδών στην κρίσιµη ηλικία των 12 ως 18 ετών, επισηµαίνει η Ιωάννα Λαλιώτου η οποία χαρακτηρίζει ως παρωχηµένο σύστηµα και αναφέρει ένα παράδειγµα αποκαλυπτικό για τις πανελλαδικές: «Είναι, για να χρησιµοποιήσω µια µεταφορά, σα να επιµένουµε να χρησιµοποιούµε ένα όχηµα της δεκαετίας του ’60 για να κινηθούµε σ’ έναν υπερσύγχρονο αυτοκινητόδροµο του 21ου αιώνα»

» Μία από τις πιο εµβληµατικές µεταρρυθµίσεις που σχεδιάζει η ΕΛΑΣ είναι η κατάργηση των πανελλαδικών εξετάσεων. Είναι έτοιµο το σχέδιο και ο κάθε µαθητής θα µπορεί να επιλέγει όποια σχολή επιθυµεί ή θα υπάρχει όριο εισακτέων;

Οι Πανελλαδικές Εξετάσεις -στις ποικίλες παραλλαγές τους- διαµόρφωσαν την εκπαιδευτική ιστορία της Ελλάδας για πολλές δεκαετίες καθορίζοντας όχι µόνο τη δοµή αλλά και το περιεχόµενο των σπουδών και της παιδείας των νέων µας στην κρίσιµη ηλικία των 12 έως 18 ετών. Σήµερα, οι ανάγκες και οι προκλήσεις της εποχής µας έχουν εκ των πραγµάτων καταστήσει τις Πανελλαδικές Εξετάσεις ένα παρωχηµένο σύστηµα αλλά και τροχοπέδη για κάθε προσπάθεια ανανέωσης του περιεχοµένου, των στόχων και των µαθησιακών αποτελεσµάτων του εκπαιδευτικού συστήµατος της Ελλάδας. Είναι, για να χρησιµοποιήσω µια µεταφορά, σα να επιµένουµε να χρησιµοποιούµε ένα όχηµα της δεκαετίας του ’60 για να κινηθούµε σ’ έναν υπερσύγχρονο αυτοκινητόδροµο του 21ου αιώνα.

Εµείς καταργούµε άµεσα τις Πανελλαδικές ως καθολικό, υποχρεωτικό διόδιο για όλους -και αυτό δεν είναι υποσηµείωση για λίγους, αλλά δικαίωµα πια για τη συντριπτική πλειοψηφία των νέων που θέλουν να συνεχίσουν τις σπουδές τους στα πανεπιστήµια. Ας µιλήσουµε επιτέλους µε τους αριθµούς της πλειοψηφίας και όχι µε τις εξαιρέσεις: κάθε χρόνο εισάγονται περίπου 68.000 φοιτητές/τριες, και η µεγάλη πλειονότητα -και µάλιστα µε συνειδητή επιλογή- εισάγεται σε Τµήµατα όπου οι θέσεις επαρκούν. Σε κάθε περίπτωση, όλα τα παιδιά σήµερα περνούν τον ίδιο Γολγοθά εξετάσεων και φροντιστηρίων για να κατακτήσουν µια θέση που υπάρχει ήδη και τα περιµένει. Και οι οικογένειες στην Ελλάδα δαπανούν περίπου 1,6 δις ετησίως για φροντιστηριακή και εξωσχολική εκπαίδευση!

Αυτός ο παραλογισµός σταµατά και η παραπαιδεία περιορίζεται! Προτείνουµε επίσης την άµεση κατάργηση του συστήµατος της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής που έχει οδηγήσει σε περίπου 10.000 κενές θέσεις στα δηµόσια ΑΕΙ, ενώ παράλληλα δεν ισχύει κανένας σχεδόν περιορισµός για την εγγραφή των µαθητών/τριών, που αποκλείονται εντέχνως, στα ιδιωτικά ιδρύµατα που ιδρύθηκαν από την κυβέρνηση της ΝΔ.

Μία τόσο σύνθετη και ταυτόχρονα ριζοσπαστική µεταρρύθµιση θα επιτύχει µονάχα αν έχουν µελετηθεί οι τελικοί στόχοι αλλά και οι τρόποι µε τους οποίους θα επιτευχθούν. Η σοβαρότητα µιας πρότασης εξαρτάται από το κατά πόσο έχει επεξεργασµένες προτάσεις και για τη µεταβατική περίοδο. Και αυτή ακριβώς είναι η λογική που διέπει την εκπαιδευτική πρόταση της ΕΛΑΣ. Κάθε διαφορετική προσέγγιση θα στερούταν υπευθυνότητας ή θα ανέβαλε την αλλαγή του ξεπερασµένου ισχύοντος συστήµατος στο διηνεκές, όπως έχει συµβεί για δεκαετίες. Και αυτή την αναβολή δεν την αντέχει πια η κοινωνία, η ελληνική οικογένεια και, κυρίως, οι σύγχρονες ανάγκες των νέων ανθρώπων που σχεδιάζουν σήµερα την ζωή τους αύριο.

» Για την εισαγωγή στο πανεπιστήµιο θα παίζει ρόλο η βαθµολογία στο απολυτήριο του λυκείου;

Το αναβαθµισµένο, αδιάβλητο και αξιόπιστο νέο Απολυτήριο θα εξασφαλίζει µέσα από διαφορετικούς δρόµους την εισαγωγή των µαθητών/τριών στην Τριτοβάθµια Εκπαίδευση και όχι η δαµόκλειος σπάθη µιας τετραήµερης πιεστικής και αγχώδους εξέτασης.

Η αναβάθµιση του Απολυτηρίου που προτείνουµε ενσωµατώνει βέλτιστες διεθνείς πρακτικές διασφαλίζοντας παράλληλα το υψηλότερο δυνατό επίπεδο αδιαβλητότητας και ουσιαστικής εκπαιδευτικής αξιοπιστίας. Το νέο Απολυτήριο θα είναι το αποτέλεσµα της συνολικής αναβάθµισης της λυκειακής εκπαίδευσης: µε κατάργηση της πρόωρης κατευθυνσιοποίησης στην Β’ Λυκείου, µε µείωση του αριθµού των µαθητών/τριών ανά τµήµα που δεν θα υπερβαίνει τους 22 µαθητές/τριες στην Α’ και Β’ Λυκείου και περαιτέρω µείωση στην Γ΄ Λυκείου, µε εξατοµικευµένη στήριξη στα βασικά µαθήµατα, µε αποµάκρυνση της υπερβολικά εξειδικευµένης και «πανεπιστηµιακής» ύλης, ώστε το Λύκειο να διδάσκει ό,τι είναι βασικό, ουσιώδες και παιδαγωγικά κατάλληλο και το βάθος να αντικαταστήσει την έκταση.

Παράλληλα, και σε αυτό θα ήθελα να επιµείνω, αναβαθµίζουµε ριζικά τα ΕΠΑΛ: από «λύση ανάγκης» γίνονται επιλογή ποιότητας, συνδεδεµένη µε την παραγωγή, την τεχνολογία και την αγορά εργασίας, µε τίτλους που δίνουν πραγµατικά, αναγνωρισµένα επαγγελµατικά δικαιώµατα ενταγµένα στο Εθνικό και Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων. Δηµιουργούµε Διετή Προγράµµατα Σπουδών Τεχνικής/Επαγγελµατικής Εκπαίδευσης, στα οποία ο/η απόφοιτος/η ΕΠΑΛ εισάγεται χωρίς εξετάσεις. Τα Διετή Προγράµµατα Εκπαίδευσης οργανώνονται εντός των δηµοσίων ΑΕΙ και υποχρεωτικά σε συνέργεια µε τοπικούς παραγωγικούς φορείς, όµως υπό την ακαδηµαϊκή εγκυρότητα του δηµόσιου πανεπιστηµίου, και το πτυχίο του Διετούς είναι ταυτόχρονα και άδεια άσκησης επαγγέλµατος επιπέδου 5 στο Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων. Έτσι, οι νέοι/ες που δεν επιλέγουν την κλασική πανεπιστηµιακή τετραετία όχι µόνο δεν µένουν στο περιθώριο αλλά έχουν µια αξιοπρεπή, κατοχυρωµένη, σύντοµη διαδροµή προς επαγγέλµατα εξαιρετικά υψηλής ζήτησης στην αγορά εργασίας.

» Η κατάργηση των πανελλαδικών αναµένεται να αλλάξει το χαρακτήρα και το ρόλο του γυµνασίου και του λυκείου; Και προς ποια κατεύθυνση;

Όσο το Λύκειο παραµένει ένας προθάλαµος των Πανελλαδικών Εξετάσεων, η µάθηση θα παραµένει εργαλειακή. Γι’ αυτό, η µεταρρύθµισή µας ξεκινά από την ανασυγκρότηση της ίδιας της λειτουργίας του Λυκείου. Δεν προτείνουµε απλώς ένα νέο σύστηµα εισαγωγής. Προτείνουµε ένα διαφορετικό Λύκειο. Η πρότασή µας βασίζεται σε τρεις θεµελιακές επιλογές: ότι η γνώση είναι αυταξία, ότι η έρευνα είναι στάση ζωής, ότι η εκπαίδευση διαµορφώνει συνειδητούς πολίτες. Οραµατιζόµαστε ένα Λύκειο που δεν θα µετριέται µε το «τι πέφτει στις εξετάσεις», αλλά µε το εάν διαµορφώνει αυτόνοµους, σκεπτόµενους και υπεύθυνους πολίτες.

» Πώς θα χαρακτηρίζατε την πολιτική της κυβέρνησης για την Παιδεία;

Με δύο λόγια θα έλεγα ότι η πολιτική της κυβέρνησης για την παιδεία χτίζει ένα σχολείο -µε την ευρύτερη σηµασία του όρου- δύο ταχυτήτων όπου η ταχύτητα καθορίζεται από το «πορτοφόλι» της οικογένειας. Το εκπαιδευτικό σύστηµα διέπεται στην ουσία από τη αρχή ότι δεν µετράει πόσο καλός είσαι ή µπορείς να γίνεις, αλλά από το «πόσα µπορείς να πληρώσεις». Κι έτσι από παραδοσιακό µοχλό κοινωνικής κινητικότητας, η κυβέρνηση µετατρέπει την εκπαίδευση σε παράγοντα όξυνσης και διαγενεακής παγίωσης των κοινωνικών ανισοτήτων. Και όλα αυτά ενώ το εκπαιδευτικό σύστηµα δεν εκσυγχρονίζεται και οι ανάγκες των νέων ανθρώπων βρίσκονται σε ένα καθεστώς διαρκούς αναβολής. Και µε την εκπαιδευτική κοινότητα να αντιµετωπίζεται ως «εχθρός». Και εδώ θα µου επιτρέψετε να επιµείνω: κάθε εκπαιδευτική µεταρρύθµιση έχει ως προϋπόθεση την ενδυνάµωση της εκπαιδευτικής κοινότητας, την µισθολογική ενίσχυση των εκπαιδευτικών ώστε να ζουν αξιοπρεπώς και ώστε οι νέοι/ες επιστήµονες να επιθυµούν να συµβάλλουν στην εκπαίδευση των επόµενων γενεών.

» Ποια είναι η υπεροχή της ΕΛ.Α.Σ. απέναντι στη Νέα Δηµοκρατία; Πιστεύετε ότι µπορεί να κερδίσει τις εκλογές;

Η χώρα έχει την ανάγκη µιας πολιτικής αλλαγής που θα επιτρέψει την αλλαγή των πολιτικών που ορίζουν την καθηµερινή ζωή της κοινωνικής πλειοψηφίας. Η ΕΛ.Α.Σ. αποτελεί σήµερα τον δυναµικότερο πολιτικό πόλο διεκδίκησης αυτής της πολιτικής αλλαγής. Και προς αυτή την κατεύθυνση θα συνεχίσουµε να δουλεύουµε µε στόχο µετατρέψουµε την σηµερινή δυναµική µας σε πολιτική πλειοψηφία και εκλογική νίκη. Με ωριµότητα, µε όραµα και εφαρµόσιµες λύσεις στα πραγµατικά προβλήµατα. Και µε τα µάτια σταθερά προσηλωµένα σε ένα στόχο: να παραδώσουµε στα παιδιά µας µια χώρα καλύτερη από αυτή που παρέδωσαν οι γονείς µας σε εµάς, µε κοινωνική δικαιοσύνη, µε ίσες ευκαιρίες και µε ουσιαστικά εφόδια για προκοπή.