«Γιοι και κόρες»: Το παρελθόν δεν είναι μόνο όπως το ζούμε. Είναι το πώς το αφηγούμαστε. Μια δυνατή παράσταση, για δεύτερη χρονιά στο θέατρο “Ελέρ”.

02/11/2026 - 13:17

Του

Σταύρου Ξηντάρα

Πριν ακόμη αρχίσει η παράσταση, στο βάθος της σκηνής, φωτεινά γράμματα προϊδεάζουν τον θεατή για όσα πρόκειται να ακολουθήσουν:

«Στόμα χωρίς φιλιά.
Στόμα χωρίς μιλιά.»

Μα, αλήθεια, τι μπορεί να είναι ένα στόμα χωρίς φιλιά;

Ίσως ένα στόμα που έχει ξεχάσει να αγαπά. Ίσως ένα στόμα που κρατά μέσα του λέξεις που δεν ειπώθηκαν ποτέ. Ίσως, πάλι, να είναι η αρχή μιας ιστορίας. Μιας από τις αμέτρητες ιστορίες ανθρώπων που έζησαν, αγάπησαν, πόνεσαν, έχασαν και συνέχισαν. Ανθρώπων που μπορεί να μην πέρασαν ποτέ στις επίσημες σελίδες της Ιστορίας, αλλά με τις ζωές τους έγραψαν τη δική τους, προσωπική και ταυτόχρονα συλλογική ιστορία.

Το «Γιοι και κόρες» του Γιάννη Καλαβριανού, που επιστρέφει για δεύτερη χρονιά, είναι μια παράσταση για την αναζήτηση της ευτυχίας, αλλά και για όλα εκείνα που τη συνθέτουν: τον έρωτα, την αγάπη, τη φιλία, την απώλεια, τη μνήμη και, αναπόφευκτα, τον θάνατο.

Γιατί ο έρωτας είναι εκείνος που κινεί όλα τα νήματα. Και ο θάνατος, όσο κι αν προσπαθούμε να τον κρατήσουμε μακριά, είναι η αναπόφευκτη δύναμη που μπορεί να γκρεμίσει παλάτια, έρωτες, αγάπες και φιλίες. Ανάμεσα σε αυτές τις δύο μεγάλες δυνάμεις κινείται η ζωή. Με τα γέλια της, τα δάκρυά της, τις απώλειες και τις μικρές στιγμές ευτυχίας που τελικά μένουν χαραγμένες μέσα μας.

Και ίσως αυτό να είναι το μεγάλο στοίχημα της παράστασης: να μας θυμίσει πως το παρελθόν δεν είναι μόνο όπως το ζούμε. Είναι το πώς το αφηγούμαστε.

Ο Γιάννης Καλαβριανός, μέσα από αφηγήσεις ηλικιωμένων ανθρώπων από ολόκληρη την Ελλάδα, συνθέτει ένα γοητευτικό μωσαϊκό μνήμης. Μικρές προσωπικές ιστορίες ενώνονται και μπροστά στα μάτια μας γεννιέται η σύγχρονη ιστορία μιας ολόκληρης χώρας. Από τον πόλεμο και την Κατοχή μέχρι τον Εμφύλιο, από τη μετανάστευση μέχρι τις μεγάλες κοινωνικές αλλαγές των επόμενων δεκαετιών και τη σύγχρονη εποχή.

Κι όμως, η παράσταση δεν εγκλωβίζεται ούτε στιγμή στη νοσταλγία ούτε αντιμετωπίζει το παρελθόν ως ένα μουσειακό έκθεμα. Αντίθετα, το φέρνει στο παρόν με ζωντάνια, χιούμορ, συγκίνηση και έναν αφοπλιστικό τρόπο που κάνει τον θεατή να νιώθει ότι οι ιστορίες αυτές, όσο μακρινές κι αν μοιάζουν, τον αφορούν βαθιά.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης, οι θεατές βρίσκονται πότε με ένα μόνιμο χαμόγελο στα χείλη και πότε με ένα δάκρυ έτοιμο να κυλήσει. Έτσι ακριβώς όπως είναι και η ζωή άλλωστε. Γλυκόπικρη, απρόβλεπτη και γεμάτη αντιθέσεις.

Το ταλέντο των πέντε νέων ηθοποιών περισσεύει. Η Μαρία Κωνσταντά, ο Γιάννης Μαστρογιάννης, η Ζωή Μυλωνά, η Δήμητρα Ονουφριάδου και ο Βασίλης Τσαλίκης δημιουργούν ένα εξαιρετικά δεμένο σύνολο, με ενέργεια, αμεσότητα και μια αξιοθαύμαστη ικανότητα να περνούν από το γέλιο στη συγκίνηση χωρίς ποτέ να χάνεται η αλήθεια της στιγμής.

Ιδιαίτερη αναφορά αξίζουν οι υπέροχες φωνές τους, που πραγματικά δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν ακόμη και από επαγγελματίες τραγουδιστές. Όμως οι πέντε ηθοποιοί δεν είναι μόνο εξαιρετικοί ερμηνευτές και τραγουδιστές. Είναι και πολύ καλοί μουσικοί.

Βιολί, κιθάρα, πιάνο και κρουστά βρίσκονται διαρκώς στη σκηνή, όμως τα μουσικά όργανα δεν χρησιμοποιούνται μόνο για την παραγωγή μουσικής. Στα χέρια των ηθοποιών μεταμορφώνονται σε εργαλεία αφήγησης και δημιουργίας ενός ολόκληρου ηχητικού κόσμου. Από τις σειρήνες του πολέμου και τους ήχους της καθημερινότητας, μέχρι ένα γαμήλιο εμβατήριο, όλα γίνονται μέρος μιας ζωντανής, ευρηματικής και διαρκώς μεταβαλλόμενης θεατρικής εμπειρίας.

Το άκρως λειτουργικό σκηνικό της Μαρίας Καραθάνου υπηρετεί με συνέπεια αυτή τη διαρκή μεταμόρφωση, δίνοντας στους ηθοποιούς τον χώρο να αφηγηθούν, να παίξουν, να τραγουδήσουν και να μας ταξιδέψουν στον χρόνο.

Το «Γιοι και κόρες» είναι μια παράσταση που μιλά για ανθρώπους. Για εκείνους που έζησαν πριν από εμάς και για όσα μας άφησαν, ακόμη κι αν δεν το γνώριζαν ποτέ. Είναι μια παράσταση για τη μνήμη, αλλά κυρίως για τη ζωή. Για τον έρωτα που κινεί τα νήματα, για τον θάνατο που μας θυμίζει πόσο εύθραυστα είναι όλα και για την ευτυχία που, τελικά, μπορεί να κρύβεται στις πιο απλές στιγμές.

Μια παράσταση που σε κάνει να γελάς και να συγκινείσαι, να θυμάσαι και να αναρωτιέσαι. Και όταν πέσουν τα φώτα, να νιώθεις πως έχεις ακούσει ιστορίες που, με έναν παράξενο τρόπο, ήταν και δικές σου.