Βαγγέλης Μάγειρος: «Το δύσκολο είναι να αναλάβουμε την ευθύνη που συνεπάγεται η αναγνώριση των ορίων μας». Ο σκηνοθέτης της παράστασης «LEBENSRAUM» του Θανάση Τριαρίδη μιλά στην kontra news για την εξουσία, τον φόβο, τη βία που κανονικοποιείται και την ευθύνη του ανθρώπου απέναντι στην ελευθερία του άλλου.

29/10/2026 - 15:31

του

Σταύρου Ξηντάρα

Πόσο εύκολο είναι να διατηρήσει ο άνθρωπος την ανθρωπιά του όταν βρίσκεται αντιμέτωπος με την εξουσία, τον φόβο και την ανάγκη της επιβίωσης; Πού τελειώνει η ελευθερία της προσωπικής επιλογής και πού αρχίζει η καταπάτηση της ελευθερίας του άλλου; Και πόσο συχνά η βία κρύβεται πίσω από ένα φαινομενικά αθώο θέαμα, μέχρι να γίνει μέρος της καθημερινότητάς μας;

Το «LEBENSRAUM» του Θανάση Τριαρίδη, σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Μάγειρου, έρχεται στο Red Jasper Cabaret Theater, έχοντας ήδη αποσπάσει το πρώτο βραβείο στο 5ο Φεστιβάλ Σύγχρονου Καλλιτεχνικού Καμπαρέ. Με αφετηρία μια ιστορία που διερευνά τα όρια της ανθρώπινης συνείδησης, το έργο στήνει μια αδυσώπητη αναμέτρηση με την ηθική, την εξουσία και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

Μια νεαρή γυναίκα δέχεται να γίνει πειραματόζωο έναντι χρηματικής αμοιβής. Αυτό που αρχικά μοιάζει με μια συνειδητή επιλογή εξελίσσεται σε μια δοκιμασία που φέρνει στην επιφάνεια τους μηχανισμούς του φόβου και της κυριαρχίας. Η σκηνοθετική επιλογή ενός περιβάλλοντος που παραπέμπει στο καμπαρέ δημιουργεί μια έντονη αντίθεση ανάμεσα στη φαινομενική ελαφρότητα και τη σκληρότητα όσων εκτυλίσσονται επί σκηνής.

Ο Βαγγέλης Μάγειρος προσεγγίζει το έργο αναδεικνύοντας τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στην ηθική και την ανηθικότητα, ενώ αναζητά τον τρόπο με τον οποίο η θεατρική φόρμα μπορεί να φωτίσει σκοτεινές πλευρές της σύγχρονης πραγματικότητας. Παράλληλα με τη σκηνοθεσία, υπογράφει τον σχεδιασμό των φωτισμών, συμμετέχει στη συγγραφή των στίχων και αναλαμβάνει τη φωτογραφία της παράστασης, διαμορφώνοντας μια πολυεπίπεδη σκηνική πρόταση.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί, μιλά στην kontra news για την επιλογή του έργου, τη δύναμη του καμπαρέ ως σκηνοθετικού εργαλείου, την ευθύνη που συνοδεύει την εξουσία και την ανάγκη να αναμετρηθούμε με τις δικές μας βεβαιότητες. Γιατί, όπως ο ίδιος επισημαίνει, το δύσκολο δεν είναι να αναγνωρίσουμε τα όρια, αλλά να αναλάβουμε την ευθύνη που συνεπάγεται αυτή η αναγνώριση.

«Η ελαφρότητα μετατρέπεται σε εργαλείο φθοράς και διασποράς του φόβου»

-Το «LEBENSRAUM» του Θανάση Τριαρίδη είναι ένα έργο που φέρνει τον άνθρωπο αντιμέτωπο με τα ηθικά του όρια, θέτοντας ερωτήματα για την εξουσία, τον φόβο και την επιβίωση. Τι ήταν αυτό που σας έκανε να επιλέξετε το συγκεκριμένο έργο και ποιο στοιχείο του σας κινητοποίησε περισσότερο σκηνοθετικά;

“Η επιλογή του έργου έγινε από την Άννα Παρασίδου και την Μαριλένα Λιακοπούλου με σκοπό τη συμμετοχή τους στο 5ο Φεστιβάλ Σύγχρονου Καλλιτεχνικού Καμπαρέ και στη συνέχεια μου έγινε η πρόταση ν’ αναλάβω τη σκηνοθεσία. Η ιδέα της τοποθέτησης ενός θεατρικού έργου με στοιχεία ψυχολογικού θρίλερ το οποίο εκτυλίσσεται σε ένα αστικό περιβάλλον μέσα σε μια αισθητική καμπαρέ αποτέλεσε από μόνη της αρκετό κίνητρο. Ταυτόχρονα θα ήταν η ευκαιρία να έρθω αντιμέτωπος σκηνοθετικά για δεύτερη φορά με ένα έργο του Θανάση Τριαρίδη (πρώτη ήταν ο “ΟΙΔΙΝΟΥΣ” που παρουσιάστηκε τη σεζόν του 2025 στον τεχνοχώρο “ΦΑΜΠΡΙΚΑ” και στο θέατρο “104”)”

-Ο όρος «Lebensraum» συνδέεται ιστορικά με την επεκτατική ιδεολογία της ναζιστικής Γερμανίας. Με ποιον τρόπο προσεγγίζετε αυτή την ιστορική και ιδεολογική διάσταση του έργου και πώς πιστεύετε ότι συνομιλεί με τη σύγχρονη πραγματικότητα;

“Η προσέγγιση του έργου μέσα από το είδος του καμπαρέ, τ’ οποίο ιστορικά είναι μία μορφή έκφρασης που έχει συνδεθεί με την ελευθερία, την αμφισβήτηση και τη διαφορετικότητα απέναντι σε κάθε σκοτεινή μορφή εξουσίας, κάνει τον όρο του Lebensraum ακόμα πιο τρομακτικό. Η ελαφρότητα του μετατρέπεται σε εργαλείο φθοράς και διασποράς του φόβου στην ανθρώπινη συνείδηση. Όλα όσα διαδραματίζονται παρουσιάζονται σαν να μην είναι τίποτα περισσότερο από μια παράσταση. Κι όμως, πίσω από αυτή την επίφαση θεατρικότητας κρύβεται μια πραγματικότητα που μας αφορά άμεσα. Σε μια εποχή όπου ο άνθρωπος κινδυνεύει να περιοριστεί στον ρόλο του παθητικού θεατή των γεγονότων, το έργο θέτει ερωτήματα που δεν μπορούμε να προσπεράσουμε εύκολα.”

«Η φαινομενική ελαφρότητα και η ακραία σκληρότητα συνυπάρχουν»

-Στη σκηνοθετική σας προσέγγιση, επιλέγετε να τοποθετήσετε αυτή τη σκληρή αναμέτρηση σε ένα περιβάλλον που θυμίζει ανάλαφρο βαριετέ. Πώς λειτουργεί αυτή η αντίθεση ανάμεσα στη φαινομενική ψυχαγωγία και τη βία που σταδιακά αποκαλύπτεται; Τι σας προσφέρει ως σκηνοθετικό εργαλείο;

“Η σκηνοθετική αυτή προσέγγιση λειτουργεί, για μένα, ως μια αλληγορία της ίδιας της πραγματικότητας. Στην καθημερινότητά μας γινόμαστε διαρκώς μάρτυρες της επέκτασης και της εδραίωσης της βίας, η οποία συχνά δικαιολογείται, κανονικοποιείται ή αποσιωπάται μέσα από ανάλαφρα θεάματα. Θεάματα που άλλοτε μας κάνουν να κλείνουμε τα μάτια κι άλλοτε στρέφουν το βλέμμα μας μακριά από όσα πραγματικά συμβαίνουν. Αυτή ακριβώς η αντίθεση ανάμεσα στη φαινομενική ελαφρότητα και την ακραία σκληρότητα αποτέλεσε ένα από τα βασικά εργαλεία της σκηνοθεσίας, στην προσπάθεια να βρεθεί η σκηνική ισορροπία ανάμεσα σε δύο κόσμους που μοιάζουν ασύμβατοι, αλλά στην πραγματικότητα συνυπάρχουν.”

-Η νεαρή γυναίκα που δέχεται να γίνει πειραματόζωο έναντι χρηματικής αμοιβής βρίσκεται σταδιακά αντιμέτωπη με την κατάρρευση των ορίων της αξιοπρέπειας και της ανθρωπιάς της. Πού πιστεύετε ότι βρίσκεται το όριο ανάμεσα στην ελεύθερη επιλογή και στον εξαναγκασμό και πόσο εύκολα μπορεί ένας άνθρωπος να το αναγνωρίσει όταν βρίσκεται μέσα σε μια τέτοια συνθήκη;

“Όταν δίνεται εξουσία σε έναν άνθρωπο, η ισορροπία ανάμεσα στην ηθική και την ανηθικότητα γίνεται εξαιρετικά λεπτή και δοκιμάζεται διαρκώς. Αυτό μπορεί να συμβεί τόσο σε ακραίες συνθήκες, που μοιάζουν να ξεπερνούν τις δυνατότητές μας, όσο και σε απλές, καθημερινές καταστάσεις, στις οποίες έχουμε τον απόλυτο έλεγχο των πράξεών μας. Για μένα, το όριο βρίσκεται στο σημείο όπου η ελευθερία των δικών μας επιλογών αρχίζει να καταπατά την ελευθερία του άλλου. Η αναγνώριση αυτού του ορίου μπορεί να είναι εύκολη. Το δύσκολο είναι να αναλάβουμε την ευθύνη που συνεπάγεται η αναγνώρισή του.”

«Τα διαφορετικά δημιουργικά πεδία διαμορφώνουν έναν ολοκληρωμένο σκηνικό κόσμο»

-Στην παράσταση συμμετέχετε δημιουργικά σε πολλαπλά επίπεδα, αναλαμβάνοντας, εκτός από τη σκηνοθεσία, τον σχεδιασμό των φωτισμών, τη φωτογραφία και τη συγγραφή στίχων. Πώς συνδυάζονται αυτές οι διαφορετικές καλλιτεχνικές λειτουργίες και με ποιον τρόπο συμβάλλουν στη διαμόρφωση της ατμόσφαιρας και της δραματουργίας;

“Τα διαφορετικά δημιουργικά πεδία που συναντιούνται σε μια παράσταση αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της σκηνοθετικής διαδικασίας. Συμβάλλουν στη διαμόρφωση μιας πιο ολοκληρωμένης εικόνας του κόσμου που έχεις οραματιστεί και ανοίγουν δρόμους που ενδεχομένως δεν θα είχες ανακαλύψει μόνος σου. Αφορμή για να στραφώ προς αυτά τα πεδία υπήρξαν άνθρωποι με τους οποίους έχω συνεργαστεί στο παρελθόν, αλλά και πιο πρόσφατα, και οι οποίοι μου έδωσαν πολύτιμα ερεθίσματα. Τους ευχαριστώ θερμά γι’ αυτό.

Να αναφέρω επίσης ότι ένα από τα δύο πρωτότυπα τραγούδια που ακούγονται στην παράσταση έχει στίχους και μουσική της Μαριλένας Λιακοπούλου, της οποίας η συνολική συμβολή υπήρξε ιδιαίτερα ουσιαστική σε όλη την πορεία της δημιουργίας της παράστασης.”

«Ελπίζουμε ο θεατής να μείνει πέντε λεπτά μόνος με τον εαυτό του»

-Η παράσταση απέσπασε το πρώτο βραβείο στο 5ο Φεστιβάλ Σύγχρονου Καλλιτεχνικού Καμπαρέ. Τι σημαίνει για εσάς αυτή η διάκριση και τι θα θέλατε να πάρει μαζί του ο θεατής φεύγοντας από το θέατρο; Να προβληματιστεί, να αναθεωρήσει κάποιες βεβαιότητές του ή να αναρωτηθεί μέχρι πού θα μπορούσε να φτάσει ο ίδιος υπό την πίεση του φόβου και της εξουσίας;

“Η αναγνώριση μιας τέτοιας προσπάθειας σημαίνει πολλά για εμάς, ειδικά σε μια εποχή όπου νιώθεις ότι οι δουλειές των μικρών και ανεξάρτητων σχημάτων δύσκολα βγαίνουν στην επιφάνεια. Είναι μια επιβεβαίωση ότι η αγάπη, ο κόπος και το μεράκι των ανθρώπων που δημιουργούν, ακόμη κι όταν ξεκινούν από το μηδέν, μπορούν να βρουν ανταπόκριση και να αποκτήσουν χώρο για να εξελιχθούν σε κάτι μεγαλύτερο. Οφείλουμε ένα ευχαριστώ στο Red Jasper και στους ανθρώπους του που μας έδωσαν τη δυνατότητα να δώσουμε ζωή στην ιδέα μας και στο Θανάση Τριαρίδη για την εμπιστοσύνη και την αγάπη του. Ελπίζουμε ο θεατής μετά την παράσταση να διαθέσει πέντε λεπτά για να μείνει μόνος με τον εαυτό του.”

Στο «LEBENSRAUM», η θεατρική εμπειρία δεν ολοκληρώνεται με την υπόκλιση των ηθοποιών. Συνεχίζεται στη σκέψη του θεατή, στις ερωτήσεις που γεννιούνται και στις απαντήσεις που ίσως δεν είναι τόσο εύκολο να δοθούν. Η εξουσία, η βία και η ευθύνη απέναντι στον άλλον δεν αποτελούν μόνο ζητήματα μιας θεατρικής ιστορίας, αλλά αφορμές για μια προσωπική αναμέτρηση με τις αξίες και τα όριά μας.

Η επιθυμία του Βαγγέλη Μάγειρου να μείνει ο θεατής για λίγο μόνος με τον εαυτό του συμπυκνώνει, ίσως, και την ουσία αυτής της παράστασης: να μην προσφέρει εύκολες απαντήσεις, αλλά να αφήσει ανοιχτά ερωτήματα. Γιατί το πραγματικό στοίχημα δεν είναι μόνο να αναγνωρίζουμε πότε καταπατάται η ελευθερία, αλλά και να βρίσκουμε το θάρρος να αναλάβουμε την ευθύνη που μας αναλογεί.