Κομισιόν: Ενέκρινε τη ρήτρα διαφυγής για την ενέργεια αποκλειστικά για την Ελλάδα – Πιερρακάκης: Απόφαση με ιδιαίτερη σημασία

Εγκρίθηκε αποκλειστικά για την Ελλάδα, το αίτημα του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της υφιστάμενης εθνικής ρήτρας διαφυγής, ώστε να συμπεριληφθούν μέτρα που ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της χώρας.

Η εξέλιξη, που αναμένεται να επικυρωθεί στη συνεδρίαση του Ecofin, ανοίγει τον δρόμο για επενδύσεις που προσεγγίζουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028.

Ειδικότερα, όπως έγινε γνωστό από το υπουργείο, οι νέες επενδύσεις αναμένεται να προσεγγίσουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028 και θα καλυφθούν από εθνικούς πόρους, ενώ εξαιρούνται από το όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών του ευρωπαϊκού πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης έως το 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως 0,6% σωρευτικά έως το 2028. Σημειώνεται ότι οι σχετικές δαπάνες προσμετρώνται στο πρωτογενές αποτέλεσμα και στο δημόσιο χρέος.

Η παρεχόμενη δυνατότητα αποβλέπει στην κάλυψη μέτρων τα οποία ενισχύουν την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος και επιταχύνουν τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα.

Τα κυριότερα έργα που προγραμματίζεται να ενταχθούν στο εν λόγω πλαίσιο είναι:

• Νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ύψους 200 εκατ. ευρώ.
• Νέο πανελλαδικό πρόγραμμα για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες (100.000 δικαιούχοι), ύψους 200 εκατ. ευρώ.
• Νέο έργο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (αντλίες θερμότητας, ηλιακοί θερμοσίφωνες, φωτοβολταϊκά στη στέγη με μπαταρία) για 10.000 δικαιούχους στη Δυτική Μακεδονία και στη Μεγαλόπολη, ύψους 50 εκατ. ευρώ.
• Πρόγραμμα «ΗΛΕΚΤΡΑ» για την ενεργειακή αναβάθμιση 109 παλαιών κτηρίων του Δημοσίου και πανεπιστημίων, ύψους 117 εκατ. ευρώ.
• Πρόγραμμα «ΦΟΙΒΟΣ- ΑΘΗΝΑ» για την ενεργειακή αναβάθμιση 246 σχολείων (δημοτικά, νηπιαγωγεία και βρεφονηπιακοί σταθμοί), ύψους 45 εκατ. ευρώ.
• Δράση δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα στη βιομηχανία, ύψους 50 εκατ. ευρώ.
• Σιδηροδρομικά έργα ενίσχυσης της ασφάλειας και επεκτάσεων, ύψους 320 εκατ. ευρώ.
• Σταθμοί φόρτισης λεωφορείων, ύψους 20 εκατ. ευρώ.

«Η έγκριση της ενεργειακής ρήτρας διαφυγής από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Ελλάδα επιβεβαιώνει την αξιοπιστία και τον πρωταγωνιστικό ρόλο της χώρας στην Ευρώπη», σχολίασε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης σε δήλωσή του.

«Η ρύθμιση αυτή παρέχει τη δυνατότητα υλοποίησης κρίσιμων επενδύσεων για τη μείωση του ενεργειακού κόστους και την ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας, διατηρώντας ταυτόχρονα το περιθώριο στήριξης των πολιτών και των επιχειρήσεων απέναντι σε διεθνείς κρίσεις, με στόχο μια ισχυρή οικονομία και μεγαλύτερη ασφάλεια για την κοινωνία», πρόσθεσε.

Αναλυτικά η δήλωση Πιερρακάκη:

«Η σημερινή απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την έγκριση της ενεργειακής ρήτρας διαφυγής, που αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα, έχει ιδιαίτερη πολιτική και οικονομική σημασία.

Επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα είναι μια ισχυρή και αξιόπιστη χώρα, που θέτει στόχους, τους πετυχαίνει και πρωταγωνιστεί στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών αποφάσεων.

Η ενεργειακή ρήτρα διαφυγής μάς επιτρέπει να προχωρήσουμε σε κρίσιμες επενδύσεις που θα μειώσουν το κόστος της ενέργειας, θα ενισχύσουν την ενεργειακή μας αυτονομία και θα περιορίσουν την εξάρτησή μας από διεθνείς κρίσεις. Ταυτόχρονα, διατηρούμε τη δυνατότητα να στηρίζουμε τους πολίτες και τις επιχειρήσεις όποτε οι συνθήκες το απαιτούν.

Αυτή είναι η Ελλάδα που χτίζουμε. Με ισχυρή φωνή στην Ευρώπη, δυναμική οικονομία και μεγαλύτερη ασφάλεια για την κοινωνία».

Τι αλλάζει με τη ρήτρα διαφυγής

Το αίτημα που είχε υποβάλλει στις 6 Αυγούστου ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αφορά τη διεύρυνση της ήδη υφιστάμενης Εθνικής Ρήτρας Διαφυγής, η οποία είχε αρχικά θεσπιστεί για να επιτρέψει στα κράτη-μέλη να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες χωρίς να παραβιάζουν το συμφωνημένο δημοσιονομικό μονοπάτι.

Η Ελλάδα επιδιώκει πλέον η ίδια ευελιξία να επεκταθεί και στις επενδύσεις που ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα, μειώνουν την εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα και ενισχύουν την ασφάλεια εφοδιασμού.

Πλέον, η κυβέρνηση θα αποκτήσει μεγαλύτερο δημοσιονομικό περιθώριο για να προχωρήσει συγκεκριμένα έργα υψηλού κόστους, χωρίς να απαιτείται αντίστοιχος περιορισμός άλλων δημοσίων δαπανών στο πλαίσιο των νέων ευρωπαϊκών κανόνων.

Δεν πρόκειται για νέα ευρωπαϊκά κονδύλια

Η βασική διευκρίνιση είναι ότι η ρήτρα διαφυγής δεν συνεπάγεται νέα χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε δημιουργεί κάποιο νέο ευρωπαϊκό ταμείο.

Οι επενδύσεις θα εξακολουθήσουν να χρηματοδοτούνται από εθνικούς πόρους και θα καταγράφονται κανονικά τόσο στο δημόσιο χρέος όσο και στο πρωτογενές αποτέλεσμα. Η διαφορά αφορά αποκλειστικά τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούνται οι συγκεκριμένες δαπάνες στο πλαίσιο των νέων ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων.

Με απλά λόγια, οι επιλέξιμες ενεργειακές επενδύσεις θα εξαιρούνται από το όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών, δίνοντας στην κυβέρνηση μεγαλύτερη ευελιξία να προχωρήσει έργα στρατηγικής σημασίας.

Γιατί είναι σημαντική για την Ελλάδα

Η ουσία της πρωτοβουλίας δεν περιορίζεται μόνο στη χρηματοδότηση νέων έργων. Η κυβέρνηση επιχειρεί να δημιουργήσει έναν μόνιμο μηχανισμό που θα επιτρέπει στη χώρα να επενδύει πιο γρήγορα σε υποδομές οι οποίες μειώνουν την ενεργειακή εξάρτηση και ενισχύουν την ανθεκτικότητα απέναντι στις διεθνείς κρίσεις.

Η εμπειρία της ενεργειακής κρίσης των τελευταίων ετών ανέδειξε πόσο ευάλωτες μπορούν να γίνουν οι οικονομίες όταν εκτοξεύονται οι τιμές φυσικού αερίου και πετρελαίου. Η ενίσχυση των δικτύων, η ανάπτυξη αποθήκευσης και η εξοικονόμηση ενέργειας θεωρούνται πλέον από τις Βρυξέλλες μόνιμες λύσεις που περιορίζουν την ανάγκη επαναλαμβανόμενων κρατικών επιδοτήσεων στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας.

Σε επίπεδο οικονομίας, η δυνατότητα υλοποίησης επενδύσεων άνω του 1 δισ. ευρώ εκτιμάται ότι μπορεί να κινητοποιήσει σημαντική δραστηριότητα στους τομείς των κατασκευών, της βιομηχανίας, των ενεργειακών τεχνολογιών και των τεχνικών έργων, ενισχύοντας παράλληλα την απασχόληση και προσελκύοντας ιδιωτικά κεφάλαια.

Παράλληλα, η μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα καύσιμα και η μεγαλύτερη σταθερότητα του ηλεκτρικού συστήματος μπορούν να περιορίσουν τις ακραίες διακυμάνσεις στο ενεργειακό κόστος, προσφέροντας μεγαλύτερη προβλεψιμότητα τόσο στις επιχειρήσεις όσο και στα νοικοκυριά.