Τουρισμός: Στροφή των Ελλήνων στο εξωτερικό

Σημαντικές αλλαγές στις ταξιδιωτικές συνήθειες των Ελλήνων καταγράφονται τη φετινή χρονιά, καθώς οι οικονομικές πιέσεις, το αυξημένο κόστος μετακινήσεων και η γεωπολιτική αστάθεια αναδιαμορφώνουν τις επιλογές τους.

Όπως επισημαίνει ο ταξιδιωτικός πράκτορας Γιάννης Τζομπανάκης σε δηλώσεις του στο ertnews, «ο κόσμος φέτος δεν παραιτήθηκε από το δικαίωμά του να κάνει διακοπές». Αντί να ακυρώσει, ο ταξιδιώτης προσαρμόστηκε: αναζήτησε πακέτα, έστρεψε το ενδιαφέρον του σε προορισμούς εκτός Ελλάδας και αξιοποίησε περιόδους εκτός αιχμής για να μειώσει τα έξοδα, χωρίς να θυσιάσει την ποιότητα.

Στροφή των Ελλήνων στο εξωτερικό και επιστροφή στο οργανωμένο ταξίδι

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της φετινής εικόνας είναι η επιστροφή στο οργανωμένο ταξίδι. Μετά από αρκετά περιστατικά ακυρώσεων της τελευταίας στιγμής, απρόοπτων εξόδων ή δυσάρεστων εμπειριών που συνδέθηκαν με αποσπασματικές κρατήσεις, πολλοί Έλληνες επιλέγουν ξανά την «ομπρέλα» ενός καλά δομημένου πακέτου.

Ο κ. Τζομπανάκης το περιγράφει ως «πολύ ευχάριστη έκπληξη», τονίζοντας ότι αρκετοί ταξιδιώτες προτίμησαν να κινηθούν οργανωμένα «για να έχουν την ασφάλεια», ενώ παράλληλα κατευθύνθηκαν «κυρίως προς το εξωτερικό». Η επιλογή αυτή δεν αφορά μόνο την ευκολία. Αφορά και τον έλεγχο του συνολικού κόστους: μεταφορές, διαμονή, ξεναγήσεις, ακόμη και επισκέψεις σε πολλαπλές πόλεις μπορούν να «κλειδώσουν» σε μια τιμή που συχνά αποδεικνύεται ανταγωνιστική σε σχέση με το να κλείνονται όλα ξεχωριστά.

Αδριατική: νέοι «ανταγωνιστικοί» προορισμοί που κερδίζουν έδαφος

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι χώρες της Αδριατικής. Κροατία, Μαυροβούνιο και Αλβανική Ριβιέρα «μπαίνουν ενεργά στον τουριστικό χάρτη» και, όπως σημειώνεται, συνθέτουν ένα προϊόν σχεδόν ανταγωνιστικό σε σχέση με τις ελληνικές ακτές. Αυτό δεν σημαίνει ότι υποκαθιστούν την Ελλάδα, αλλά ότι προσφέρουν ένα εναλλακτικό μείγμα: νέες εικόνες, διαφορετική κουλτούρα, συχνά πιο «εύκολη» τιμολόγηση, και σε αρκετές περιπτώσεις καλή ισορροπία ανάμεσα σε παραλία και city εμπειρίες.

Για τον Έλληνα ταξιδιώτη που θέλει αλλαγή, αλλά και σιγουριά στο πορτοφόλι, οι συγκεκριμένοι προορισμοί λειτουργούν ως λύση «μεσαίας απόστασης» με πολλαπλές επιλογές—από οικογενειακές διακοπές έως σύντομα ταξίδια τύπου road trip ή οργανωμένες εκδρομές.

Εγχώριος τουρισμός: ηπειρωτική Ελλάδα, Ιόνιο και πιο προσιτά νησιά

Παρότι ο εξερχόμενος τουρισμός ανεβαίνει, ο εγχώριος παραμένει σημαντικός—απλώς αλλάζει γεωγραφία και φιλοσοφία. Η προτίμηση κατευθύνθηκε περισσότερο στο ηπειρωτικό κομμάτι, στα Επτάνησα, αλλά και σε οικονομικότερους και προσβάσιμους προορισμούς όπως η Θάσος, τα Κύθηρα και η Λευκάδα. Πρόκειται για επιλογές που συνδυάζουν ευκολότερη πρόσβαση, δυνατότητα οδικής μετακίνησης (άρα καλύτερο έλεγχο κόστους) και συχνά περισσότερες επιλογές διαμονής σε διαφορετικά επίπεδα τιμών.

Η ανάγκη αντιμετώπισης του αυξημένου κόστους δεν οδηγεί απαραίτητα σε «φθηνότερες» διακοπές με την παλιά έννοια. Οδηγεί σε πιο έξυπνες διακοπές: καλύτερη έρευνα, περισσότερο ζύγισμα ανάμεσα σε διάρκεια και ποιότητα, και σαφή στόχευση σε προσφορές που κάνουν πραγματική διαφορά.

Off season και last minute: δύο στρατηγικές που κυριαρχούν

Καθώς «το ταξίδι είναι ψυχική ανάγκη», οι Έλληνες ταξιδιώτες επιλέγουν δύο παράλληλες στρατηγικές. Από τη μία, «κυνηγούν» την off season περίοδο, ώστε να επωφεληθούν από χαμηλότερες τιμές για την ίδια—ή και καλύτερη—υπηρεσία. Έτσι μπορούν είτε να παρατείνουν τη διαμονή τους, είτε να επιλέξουν αναβαθμισμένα καταλύματα χωρίς να εκτοξεύσουν τον προϋπολογισμό.

Από την άλλη, συνεχίζουν να κυριαρχούν οι last minute κρατήσεις, ειδικά όταν υπάρχουν ευκαιρίες σε μεταφορές ή πακέτα. Η σεζόν, σύμφωνα με την αγορά, διατηρεί δυνατό ρυθμό μέχρι περίπου τις 20 Σεπτεμβρίου, γεγονός που δείχνει ότι οι διακοπές «απλώνονται» χρονικά και δεν συμπιέζονται αποκλειστικά στον Αύγουστο.

Τα στοιχεία του ΙΝΣΕΤΕ: ιστορικό υψηλό για τον εξερχόμενο τουρισμό

Τα δεδομένα επιβεβαιώνουν την ισχυρή δυναμική του εξερχόμενου τουρισμού την περίοδο 2024–2025. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ, οι αναχωρήσεις αυξήθηκαν κατά +8% (στα 7,2 εκατ. από 6,7 εκατ.), οι διανυκτερεύσεις κατά +3% (35,5 εκατ.) και οι πληρωμές κατά +19%, φτάνοντας τα €3,3 δισ.—ένα νέο ιστορικό υψηλό.

Η αύξηση στη δαπάνη αποδίδεται τόσο στις πληθωριστικές πιέσεις όσο και στη μετατόπιση από παραδοσιακούς Βαλκανικούς προορισμούς προς την Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη. Τα ταξίδια προς χώρες της Ευρωζώνης είχαν τη μεγαλύτερη άνοδο (αναχωρήσεις +10%, πληρωμές +23%), ενώ η μέση δαπάνη ανά ταξίδι εκεί είναι περίπου 2,6 φορές υψηλότερη σε σύγκριση με χώρες της ΕΕ εκτός Ευρωζώνης.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η μέση ημερήσια δαπάνη: οι Έλληνες που ταξιδεύουν στην Ευρωζώνη (€97) ξεπέρασαν κατά +12% τη μέση ημερήσια δαπάνη των τουριστών από την Ευρωζώνη που επισκέπτονται την Ελλάδα (€87). Παράλληλα, αν και η μέση διάρκεια παραμονής μειώθηκε, η συνολική μέση κατά κεφαλή δαπάνη αυξήθηκε κατά +10% (€464). Αυτό δείχνει ότι ένα τμήμα της αγοράς δεν περιορίζεται απλώς—επενδύει σε ποιοτικότερες εμπειρίες, καλύτερα καταλύματα και δημοφιλείς επιλογές city break στο εξωτερικό.