Θιβέτ: Η υφαντική παράδοση αιώνων που παραμένει ζωντανή στους ξύλινους αργαλειούς

Περισσότεροι από δώδεκα άνδρες και γυναίκες εργάζονται καθημερινά στους ξύλινους αργαλειούς, περνώντας τις σαΐτες ανάμεσα στις σειρές των μάλλινων νημάτων και επαναλαμβάνοντας με υπομονή τις ίδιες κινήσεις. Με αυτόν τον τρόπο συνεχίζουν μια παράδοση αιώνων στο Θιβέτ, υφαίνοντας το Πούλου, το παραδοσιακό μάλλινο ύφασμα που χρησιμοποιείται εδώ και γενιές στο Θιβετιανό οροπέδιο.

Η τέχνη παραμένει ζωντανή στον Εθνικό Συνεταιρισμό Χειροποίητων Υφαντών Huaji, στην περιοχή Σανάν, όπου οι τεχνίτες προσπαθούν να διατηρήσουν μια από τις παλαιότερες παραδόσεις υφαντικής της περιοχής, δημιουργώντας παράλληλα θέσεις εργασίας για τους κατοίκους.

Από τους γονείς στις νεότερες γενιές

Ο συνεταιρισμός ιδρύθηκε το 2008 από τον Θιβετιανό τεχνίτη Πασάνγκ και σήμερα απασχολεί περισσότερους από 100 ανθρώπους από την τοπική κοινωνία, μεταξύ των οποίων και άτομα με αναπηρίες.

Παράλληλα με την παραγωγή υφασμάτων και προϊόντων, ο συνεταιρισμός έχει αναλάβει και έναν ακόμη ρόλο: τη μεταφορά της παραδοσιακής τεχνογνωσίας στις νεότερες γενιές. Ο Πασάνγκ, ο οποίος έμαθε την τέχνη από τους γονείς του, θυμάται ότι όταν ξεκίνησε λιγότεροι από δέκα άνθρωποι γνώριζαν ακόμη πώς να υφαίνουν το Ζέτερ.

Το ιδιαίτερο μαλλί του Ζέτερ

Ο συνεταιρισμός ειδικεύεται στο Ζέτερ, μια πιο εκλεπτυσμένη εκδοχή του Πούλου, η οποία κατασκευάζεται από ιδιαίτερα μαλακό μαλλί που προέρχεται από τον λαιμό και την πλάτη των προβάτων.

Το λεπτότερο μαλλί καθιστά τη διαδικασία παραγωγής πιο απαιτητική, καθώς το νήμα είναι δυσκολότερο στο γνέσιμο. Ωστόσο, το τελικό ύφασμα είναι ελαφρύτερο, απαλότερο και λεπτότερο από το συνηθισμένο Πούλου.

Σύμφωνα με τον Πασάνγκ, το Ζέτερ παρουσιάστηκε ως φόρος τιμής από το Θιβέτ στην κινεζική αυτοκρατορική αυλή κατά τη διάρκεια της δυναστείας των Μινγκ.

Μια παράδοση με ρίζες στον 7ο αιώνα

Στο εργαστήριο δεσπόζουν αγάλματα του βασιλιά Σονγκτσέν Γκάμπο, ο οποίος κυβέρνησε το Θιβέτ τον 7ο αιώνα, και της Κινέζας συζύγου του, πριγκίπισσας Γουέντσενγκ. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, η τέχνη της ύφανσης συνδέεται με την εποχή του γάμου τους, όταν η πριγκίπισσα φέρεται να εισήγαγε τεχνικές ύφανσης στο Θιβέτ.

Η συγκεκριμένη ιστορία αποτελεί μέρος της επίσημης κινεζικής αφήγησης για τους ιστορικούς δεσμούς μεταξύ Θιβέτ και Κίνας. Ο Πασάνγκ περιγράφει την ιστορία του υφάσματος ως μια παράδοση που «ενσωμάτωσε τον θιβετιανό και τον κινεζικό πολιτισμό».

Η τέχνη της υφαντικής έχει αναγνωριστεί ως μέρος της εθνικής άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της Κίνας, ενώ ο ίδιος εκφράζει την ελπίδα ότι οι νεότερες γενιές θα συνεχίσουν να την ασκούν.

Μαλλί από τα πρόβατα του Θιβετιανού οροπεδίου

Η πρώτη ύλη προέρχεται από πρόβατα που εκτρέφονται στην περιοχή γύρω από το Σανάν, σε υψόμετρο περίπου 3.700 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας.

Η διαδικασία παραμένει σε μεγάλο βαθμό χειροποίητη, με τους τεχνίτες να εργάζονται στους παραδοσιακούς ξύλινους αργαλειούς. Δίπλα στο εργαστήριο λειτουργεί ένας μικρός εκθεσιακός χώρος, όπου παρουσιάζονται κασκόλ, σάλια, σακάκια, τσάντες και άλλα αντικείμενα από Πούλου και Ζέτερ.

Οι περισσότερες πωλήσεις πραγματοποιούνται στο Θιβέτ, ενώ προϊόντα του συνεταιρισμού αγοράζουν και πελάτες από άλλες περιοχές της Κίνας.

«Είναι κάτι περισσότερο από ένα προϊόν»

Ανάμεσα στους εργαζόμενους του συνεταιρισμού βρίσκεται και η 80χρονη Τσέρινγκ Γιανγκτσέν, η οποία εργάζεται εκεί εδώ και επτά χρόνια. Είχε μετακομίσει από άλλη περιοχή και, όπως αναφέρει, αντιμετώπισε δυσκολίες στην προσπάθειά της να βρει εργασία.

Στον συνεταιρισμό εκπαιδεύτηκε, μαζί με άλλους εργαζομένους, στην παραδοσιακή τεχνική της ύφανσης.

Για την ίδια, ωστόσο, το Πούλου δεν αποτελεί απλώς ένα προϊόν που κατασκευάζει. Είναι κομμάτι της καθημερινότητας και της παράδοσης των ανθρώπων του Θιβέτ.

«Συνήθως τα φοράμε», λέει, αναφερόμενη στα υφαντά, «είναι φτιαγμένα από καθαρό μαλλί».

Πηγή: AP