Συναγερμός στην Ευρώπη: Η CIA προειδοποιεί για ρωσική επίθεση με drones στη Μεσόγειο

Η Ρωσία φέρεται να προετοιμάζει νέες επιθέσεις με drones στην Ευρώπη, αυτή τη φορά με πιθανό στόχο χώρες της Μεσογείου, σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν συγκεντρώσει οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ και έχουν κοινοποιηθεί σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Το σχέδιο που εξετάζεται αφορά την εκτόξευση drones από τη θάλασσα, τα οποία θα μπορούσαν να είναι κρυμμένα μέσα σε κοντέινερ εμπορικού πλοίου.

«Θα χρησιμοποιήσουν drones που θα εκτοξεύονται από τη θάλασσα, κρυμμένα στο κοντέινερ ενός πλοίου. Δεν είναι καθόλου δύσκολο», δήλωσε πηγή που βρίσκεται κοντά στο υπουργείο Άμυνας της Λιθουανίας, υπό τον όρο της ανωνυμίας, την οποία επικαλείται η El Mundo.

Η ρωσική κλιμάκωση και το «κατώφλι του πολέμου»

Η αιτιολόγηση για μια τέτοια κλιμάκωση βρίσκεται εδώ και καιρό στο τραπέζι. Η Μόσχα έχει υποστηρίξει επανειλημμένα ότι η παροχή όπλων, πληροφοριών και στρατιωτικών συμβούλων στην Ουκρανία καθιστά τις δυτικές χώρες συμμετέχουσες στον πόλεμο και, ως εκ τούτου, νόμιμους στόχους.

Μέχρι σήμερα, η Ρωσία έχει κινηθεί κάτω από αυτό που οι ειδικοί αποκαλούν «κατώφλι του πολέμου», αποφεύγοντας ενέργειες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν συντονισμένη απάντηση του ΝΑΤΟ. Παράλληλα, όμως, έχει αναπτύξει μια ολοένα και μεγαλύτερη εκστρατεία σαμποτάζ εναντίον στόχων σε χώρες που στηρίζουν την Ουκρανία, καθώς και μεμονωμένα περιστατικά που φαίνεται να έχουν ως στόχο τη δοκιμή των ορίων και την καταγραφή των αντιδράσεων.

Μια πρώτη κλιμάκωση σημειώθηκε πριν από έναν χρόνο, όταν 19 drones, χωρίς πυρομαχικά, παρεκκλίθηκαν προς τον πολωνικό εναέριο χώρο. Σημαντικό σημείο καμπής αποτέλεσε το πρόσφατο περιστατικό με οπλισμένα drones στο αεροδρόμιο της Λειψίας, το οποίο οι γερμανικές αρχές αποδίδουν στη ρωσική υπηρεσία πληροφοριών.

Το Gerbera που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί εναντίον Ισπανίας, Γαλλίας ή Ιταλίας

Οι λιθουανικές αρχές γνωρίζουν ακόμη και τον τύπο του drone που ενδέχεται να χρησιμοποιήσει η Ρωσία εναντίον της Ισπανίας, της Γαλλίας ή της Ιταλίας. Πρόκειται για το Gerbera, μήκους περίπου δύο μέτρων, με άνοιγμα φτερών 2,5 μέτρα και βάρος έως 18 κιλά.

Το drone μπορεί να αναπτύξει ταχύτητα περίπου 160 χιλιομέτρων την ώρα και έχει δηλωμένη μέγιστη εμβέλεια 600 χιλιομέτρων, ανάλογα πάντοτε με το εκρηκτικό φορτίο που μεταφέρει και άλλες παραμέτρους, όπως ο άνεμος. Ένα εμπορικό πλοίο θα μπορούσε να μεταφέρει αρκετά τέτοια drones, τα οποία μπορούν να εκτοξευθούν πολύ ευκολότερα από ένα Shahed ή ένα Geran, που είναι αισθητά μεγαλύτερα.

Από απόσταση 200 ή 300 χιλιομέτρων από την ακτή, η πτήση θα διαρκούσε περίπου από μία ώρα και 15 λεπτά έως δύο ώρες, ανάλογα με την πραγματική ταχύτητα. Το μικρό φορτίο του Gerbera δεν επαρκεί για την καταστροφή μιας μεγάλης εγκατάστασης, μπορεί όμως να προκαλέσει πυρκαγιά, να καταστρέψει εκτεθειμένο εξοπλισμό ή να οδηγήσει σε προσωρινό κλείσιμο ενός λιμανιού ή αεροδρομίου. Το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι πολιτικό και οικονομικό, εκτός από υλικές ζημιές.

Η επίσκεψη του Τζον Ράτκλιφ στη Μόσχα

Η Λιθουανία, όπως και άλλες χώρες, διαχειρίζεται αυτές τις πληροφορίες από λίγο μετά το μυστηριώδες ταξίδι του διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ, στη Μόσχα στις 25 Αυγούστου.

Ο Ράτκλιφ έφτασε με αμερικανικό στρατιωτικό αεροσκάφος, το οποίο είχε κάνει στάση στη Ρίγα, στην καρδιά της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ. Δεν έχει γίνει δημόσια γνωστό ότι πραγματοποίησε συναντήσεις στη Λετονία, ωστόσο διπλωματικές πηγές από χώρα της Βαλτικής επιβεβαιώνουν ότι γνώριζαν εκ των προτέρων για το ταξίδι και στη συνέχεια ενημερώθηκαν για το περιεχόμενό του.

Η «Wall Street Journal» και το «Politico» υποστήριξαν ότι ο Ράτκλιφ πήγε στη Ρωσία προκειμένου να προειδοποιήσει τη Μόσχα για οποιαδήποτε επίθεση ή πρόκληση εναντίον του ΝΑΤΟ.

Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν την προειδοποίηση, οι κυβερνήσεις της Ισπανίας, της Γαλλίας και της Ιταλίας ενημερώθηκαν επίσης ότι η Ρωσία προετοίμαζε πιθανή επιχείρηση με drones εναντίον μίας από αυτές τις χώρες.

Η προειδοποίηση αυτή συμπίπτει με την ασυνήθιστη αντίδραση του Εμανουέλ Μακρόν. Αφού συγκάλεσε στις 16 Σεπτεμβρίου το Συμβούλιο Άμυνας, δύο ημέρες αργότερα κάλεσε στο Μέγαρο των Ηλυσίων τους ηγέτες όλων των κομμάτων και τους υποψηφίους για τις προεδρικές εκλογές του 2027.

Αρκετοί αναλυτές άμυνας που ρωτήθηκαν επιβεβαίωσαν ότι γνωρίζουν την ύπαρξη έκθεσης της CIA, η οποία έχει κυκλοφορήσει σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και περιγράφει με μεγάλη ακρίβεια την επίθεση. Σύμφωνα με τους ίδιους, οι Γάλλοι έχουν αποδώσει μεγάλη αξιοπιστία στην έκθεση.

Γιατί Ισπανία, Γαλλία και Ιταλία

Το ερώτημα που τίθεται είναι γιατί μια επίθεση θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί στην Ισπανία, τη Γαλλία ή την Ιταλία. Και οι τρεις χώρες έχουν εκλογικές αναμετρήσεις το 2027 και διαθέτουν ριζοσπαστικές πολιτικές δυνάμεις που μπορούν να αξιοποιήσουν τον φόβο και την κόπωση από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Ιδιαίτερα στη Γαλλία και την Ιταλία υπάρχουν συνδέσεις ή θέσεις που εμφανίζονται σαφώς πιο κοντά στα συμφέροντα του Κρεμλίνου.

Ο Βρετανός αναλυτής Κιρ Τζάιλς, ειδικός στη ρωσική στρατιωτική στρατηγική και πρώην συνεργάτης της Ακαδημίας Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου, προειδοποιεί ότι η απόσταση της Ισπανίας από τα ρωσικά σύνορα δεν αποτελεί εγγύηση ασφάλειας.

«Δεν είναι απαραίτητα οι χώρες της πρώτης γραμμής που θα αποτελέσουν τον στόχο. Ο στόχος θα βρίσκεται εκεί όπου βρίσκεται το πιο αδύναμο σημείο της Ευρώπης», υποστηρίζει, αναφέροντας μεταξύ των πιθανών ευάλωτων σημείων «χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο ή η Ισπανία, οι οποίες δεν έχουν επενδύσει σε επαρκή ολοκληρωμένα συστήματα αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας για την αντιμετώπιση της ρωσικής απειλής».

Ο στόχος μπορεί να είναι περισσότερο πολιτικός παρά στρατιωτικός

Ο βασικός στόχος μιας επιχείρησης με Gerbera που θα εκτοξεύονταν από εμπορικό πλοίο δεν θα ήταν απαραίτητα η πρόκληση μεγάλης καταστροφής. Με εκρηκτικό φορτίο περίπου τεσσάρων ή πέντε κιλών, το drone θα μπορούσε να είναι πιο χρήσιμο για το κλείσιμο ενός αεροδρομίου, την πρόκληση πυρκαγιάς, την υπερπτήση μιας στρατιωτικής εγκατάστασης ή την απόδειξη ότι η Ρωσία μπορεί να πλήξει την ευρωπαϊκή ενδοχώρα.

«Η Ρωσία παρατηρεί πού θα έχει τον μεγαλύτερο αντίκτυπο οποιαδήποτε ενέργεια, λόγω της έλλειψης ανθεκτικότητας, πολιτικής προστασίας και της πολιτικής ευθραυστότητας», αναφέρει ο Τζάιλς. Όπως εξηγεί, η επιλογή του στόχου βασίζεται σε «μια εξίσωση που αλλάζει συνεχώς»: η Μόσχα υπολογίζει πού μπορεί να πετύχει το μεγαλύτερο αποτέλεσμα με βάση τους κινδύνους και τους πόρους που είναι διατεθειμένη να αναλάβει.

Το σχέδιο με τα drones από εμπορικά πλοία

Η ιδέα της εκτόξευσης drones από τη θάλασσα εναντίον του ΝΑΤΟ είχε επισημανθεί ήδη πριν από έναν χρόνο από το ουκρανικό μέσο «Defense Express». Το σενάριο προέβλεπε Gerbera που θα μεταφέρονταν σε δεξαμενόπλοια του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» και θα εκτοξεύονταν με καταπέλτες από διεθνή ύδατα.

«Η Ρωσική Ομοσπονδία είχε ήδη πραγματοποιήσει δοκιμές εκτόξευσης μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων από πλοία. Για παράδειγμα, το 2020, η ZALA, ρωσική εταιρεία κατασκευής drones που συνδέεται με τον όμιλο αμυντικής βιομηχανίας Καλάσνικοφ, πραγματοποίησε δοκιμαστικές εκτοξεύσεις drones από ένα κινούμενο σκάφος», ανέφερε.

Τον Οκτώβριο του 2024, η Ρωσία επανέλαβε αυτά τα πειράματα από μια σχεδόν ακίνητη θαλάσσια πλατφόρμα. Πέρα από τις ασκήσεις, έχει ήδη καταγραφεί περιστατικό ανησυχίας στη Βαλτική. Τον Φεβρουάριο, σουηδική ναυτική μονάδα εντόπισε drone να απογειώνεται από το ρωσικό πλοίο ηλεκτρονικής συλλογής πληροφοριών «Ζιγκουλιόφσκ» στα στενά του Έρεσουντ.

Η Σουηδία παρενέβη στο drone και χαρακτήρισε την πτήση παραβίαση του εναέριου χώρου της. Εκείνες ακριβώς τις ημέρες, το γαλλικό αεροπλανοφόρο «Σαρλ ντε Γκωλ» βρισκόταν στο Μάλμε. Το drone παρέμεινε σε απόσταση μεγαλύτερη των 10 χιλιομέτρων και δεν ταυτοποιήθηκε.

Στις 14 Σεπτεμβρίου, ρωσικό πολεμικό πλοίο εκτόξευσε δύο φωτοβολίδες κινδύνου εναντίον δανικού στρατιωτικού ελικοπτέρου, το οποίο πραγματοποιούσε αποστολή ρουτίνας σε διεθνή ύδατα της Βαλτικής.

Το ρωσικό σενάριο για τη Μεσόγειο

Σε ρωσικούς κύκλους που βρίσκονται κοντά στο στρατιωτικό περιβάλλον, η νότια πλευρά της Μεσογείου παρουσιάζεται ήδη ως πιθανή οδός απειλής εναντίον της Γαλλίας, ενώ κυκλοφορεί ακόμη και κατάλογος πιθανών στόχων.

Στις 19 Σεπτεμβρίου, μόλις μία ημέρα μετά τη συνάντηση που συγκάλεσε ο Μακρόν, το επιδραστικό κανάλι στο Telegram «Ρίμπαρ» δημοσίευσε χάρτη της Μεσογείου με τίτλο «Ρωσική ιατρική για τη γαλλική αλαζονεία».

Το κείμενο περιέγραφε ένα υποθετικό σενάριο προμήθειας drones Geran-5 στην Αλγερία και ανέφερε ότι αυτά θα μπορούσαν να πλήξουν αεροναυπηγικά εργοστάσια, στρατιωτικές βάσεις, πυρηνικούς σταθμούς και πετροχημικά συγκροτήματα στη νότια Γαλλία.

«Η εντύπωση που θέλουν να δημιουργήσουν οι Ρώσοι είναι το δικό τους Spider Web», εξηγεί η λιθουανική πηγή, αναφερόμενη στη θεαματική επιχείρηση κατά την οποία η Ουκρανία έκρυψε drones σε κοντέινερ που μεταφέρονταν με φορτηγά μέσα στη Ρωσία, χωρίς να το γνωρίζουν οι οδηγοί, και τα απελευθέρωσε κοντά σε ρωσικά αεροδρόμια, καταστρέφοντας σειρά αεροσκαφών.

Πηγές υπηρεσιών πληροφοριών στις χώρες της Βαλτικής συνδέουν την αυξημένη ρωσική επιθετικότητα με τις ζημιές που προκαλούν οι ουκρανικές επιθέσεις στον ενεργειακό τομέα της Ρωσίας.

Η προειδοποίηση της Πολωνίας και της Λιθουανίας

Η πρόσφατη εντατικοποίηση των ρωσικών δραστηριοτήτων σαμποτάζ αποδίδεται σε πολλαπλούς στόχους: στη μείωση της υποστήριξης προς την Ουκρανία, στην πρόκληση διαιρέσεων στο ΝΑΤΟ και στην πρόκληση ανησυχίας στον ευρωπαϊκό πληθυσμό.

Παρόμοιες πληροφορίες διαχειρίζεται και η Πολωνία. Ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ έχει προειδοποιήσει για πιθανές ρωσικές επιθέσεις με drones ή πυραύλους εναντίον χωρών που βοηθούν την Ουκρανία και σημείωσε ότι οι χώρες έχουν ήδη αποδείξει την ικανότητά τους να σταματούν τέτοιου είδους επιχειρήσεις ή να εντοπίζουν τους δράστες και τους εντολείς τους.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Λιθουανίας, Κεστούτις Μπουντρίς, προειδοποιεί: «Η Ρωσία δεν θα κρυφτεί. Απλώς πρέπει να αποφύγουμε τις συνέπειες».

Πώς θα μπορούσε να μεταφερθεί ένα Gerbera σε κοντέινερ

Το άνοιγμα των φτερών του Gerbera είναι ελαφρώς μεγαλύτερο από το συνηθισμένο εσωτερικό πλάτος ενός κοντέινερ. Το drone θα μπορούσε να μεταφερθεί με αποσυναρμολογημένα φτερά, διπλωμένο ή τοποθετημένο διαγώνια και να προετοιμαστεί πάνω στο κατάστρωμα του πλοίου.

Τα Gerbera έχουν ήδη εμφανιστεί στους ουρανούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το Gerbera-2, παραλλαγή του ρωσικού drone που ανακτήθηκε πρόσφατα στα ανοιχτά των πολωνικών ακτών, έφερε κεφαλή κατακερματισμού με πυροκροτητή και περίπου τέσσερα κιλά εκρηκτικής ύλης.

Το συγκεκριμένο περιστατικό, ωστόσο, δεν αφορούσε ναυτική εκτόξευση. Πιθανότατα το drone είχε φτάσει από το Καλίνινγκραντ, διασχίζοντας τη Λιθουανία.

Η μέθοδος δεν είναι αποκλειστικά ρωσική. Η Ουκρανία ήδη εκτοξεύει εναέρια drones από θαλάσσιες πλατφόρμες και ορισμένοι αναλυτές θεωρούν ότι μια αντίστοιχη ρωσική κίνηση θα μπορούσε να αποτελεί απάντηση. Σε δημοσίευμα του Bloomberg, πρόσωπο που βρίσκεται κοντά στο Κρεμλίνο προειδοποίησε για την πρόθεση της Ρωσίας να τιμωρήσει την Ευρώπη για τη στήριξή της προς το Κίεβο.