Φοροδιαφυγή: «Λαβράκια» βγάζει το ψηφιακό πελατολόγιο – Σε ποιους επαγγελματικούς κλάδους επεκτείνεται άμεσα το μέτρο

Σε νέους επαγγελματικούς κλάδους ετοιμάζεται να επεκταθεί το Ψηφιακό Πελατολόγιο, ένα μέτρο που έχει ήδη αρχίσει να αποδίδει «λαβράκια» στην προσπάθεια περιορισμού της φοροδιαφυγής. Τα αποτελέσματα των ελέγχων της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) στον κλάδο του αυτοκινήτου, όπου το σύστημα εφαρμόζεται από τον περασμένο Ιούλιο, επιβεβαιώνουν ότι η ηλεκτρονική καταγραφή της πελατειακής κίνησης μπορεί να λειτουργήσει ως αποτελεσματικό αντίβαρο σε πρακτικές απόκρυψης εσόδων—ιδίως σε αγορές όπου οι συναλλαγές με μετρητά εξακολουθούν να έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο.

Η λογική του μέτρου είναι απλή αλλά ισχυρή: κάθε πελάτης που περνά το κατώφλι μιας επιχείρησης καταγράφεται ψηφιακά, ώστε να μπορεί να διασταυρωθεί αν εκδόθηκε το αντίστοιχο φορολογικό παραστατικό. Έτσι, το Ψηφιακό Πελατολόγιο μετατρέπεται σε «γέφυρα» μεταξύ της πραγματικής κίνησης μιας επιχείρησης και των στοιχείων που καταλήγουν στο myDATA, περιορίζοντας τα περιθώρια για «μαύρες» συναλλαγές.

Ψηφιακό Πελατολόγιο: Σε ποιους κλάδους επεκτείνεται άμεσα

Μετά το αυτοκίνητο και τις μεταφορές, σειρά παίρνει ο χώρος των κοινωνικών εκδηλώσεων. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το Ψηφιακό Πελατολόγιο αναμένεται να επεκταθεί άμεσα σε κτήματα γάμων και δεξιώσεων, αίθουσες εκδηλώσεων, επιχειρήσεις φωτισμού και ήχου, εταιρείες catering και γενικότερα σε δραστηριότητες που υποστηρίζουν γάμους, βαπτίσεις, πάρτι και εκδηλώσεις.

Παράλληλα, έως το τέλος του 2026 εξετάζεται η σταδιακή ένταξη και άλλων κλάδων παροχής υπηρεσιών, όπως η υγεία, η ομορφιά, η εκπαίδευση και οι νομικές υπηρεσίες. Πρόκειται για τομείς όπου, παρά την πρόοδο των ηλεκτρονικών πληρωμών, εξακολουθεί να καταγράφεται σημαντικό ποσοστό συναλλαγών με μετρητά, γεγονός που δυσχεραίνει την πλήρη ιχνηλάτηση της δραστηριότητας.

Γιατί οι συγκεκριμένοι κλάδοι μπαίνουν στο «μικροσκόπιο»

Τα τελευταία στοιχεία στοχευμένων ελέγχων της ΑΑΔΕ δείχνουν ότι το πρόβλημα δεν είναι οριακό. Στους κλάδους του αυτοκινήτου και των μεταφορών, το μέσο ποσοστό φορολογικής παραβατικότητας ανέρχεται στο 60,5%. Σε κτήματα/αίθουσες δεξιώσεων και υπηρεσίες ομορφιάς (όπως κομμωτήρια και κέντρα αισθητικής), η παραβατικότητα κινείται κοντά στο 30%—ένα επίσης υψηλό ποσοστό, που καταδεικνύει ότι η απόκρυψη συναλλαγών δεν αποτελεί μεμονωμένο φαινόμενο.

Οι συχνότερες παραβάσεις που εντοπίζονται περιλαμβάνουν:
– Μη διαβίβαση εκδοθέντων φορολογικών στοιχείων στο myDATA.
– Μη έκδοση αποδείξεων λιανικής ή παραστατικών παροχής υπηρεσιών.
– Αναντιστοιχία μεταξύ των πελατών/οχημάτων που καταγράφονται ψηφιακά και των αποδείξεων που τελικά εκδίδονται.

Με άλλα λόγια, ακόμη κι όταν μια επιχείρηση εμφανίζει πραγματική κίνηση, αυτή δεν αποτυπώνεται πάντα στα φορολογικά δεδομένα. Το Ψηφιακό Πελατολόγιο έρχεται ακριβώς να «κλείσει» αυτό το κενό.

Πώς λειτουργεί η ηλεκτρονική καταγραφή και οι διασταυρώσεις

Με την εφαρμογή του Ψηφιακού Πελατολογίου, η καταγραφή των πελατών γίνεται ηλεκτρονικά και τα δεδομένα διαβιβάζονται αυτόματα στην ΑΑΔΕ. Στη συνέχεια, αξιοποιούνται για διασταυρώσεις με αποδείξεις και τιμολόγια που εκδίδονται και αποστέλλονται στο myDATA.

Το κρίσιμο πλεονέκτημα είναι η δυνατότητα παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο της δραστηριότητας κλάδων υψηλού ελεγκτικού ενδιαφέροντος. Οι ελεγκτικές αρχές μπορούν να διαπιστώνουν αν για κάθε καταγεγραμμένο πελάτη έχει εκδοθεί το αντίστοιχο παραστατικό. Έτσι, ο εντοπισμός της φοροδιαφυγής δεν βασίζεται μόνο σε επιτόπιους ελέγχους ή καταγγελίες, αλλά σε άμεση συσχέτιση της παρουσίας πελάτη με την υποχρέωση έκδοσης απόδειξης ή τιμολογίου.

Σε περίπτωση επιτόπιου ελέγχου, αν εντοπιστεί πελάτης στον χώρο χωρίς να έχει προηγηθεί καταχώρισή του στο Ψηφιακό Πελατολόγιο, ο επαγγελματίας μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με κυρώσεις, ενώ το περιστατικό ενδέχεται να οδηγήσει και σε ευρύτερο φορολογικό έλεγχο.

Ένδειξη κινδύνου: Η σύνδεση με την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η διασταύρωση των δεδομένων του Ψηφιακού Πελατολογίου με την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας. Για παράδειγμα, αν μια επιχείρηση εμφανίζει έντονη πελατειακή κίνηση, αλλά στο σύστημα εργασίας δηλώνεται περιορισμένος αριθμός εργαζομένων στη βάρδια, μπορεί να ενεργοποιηθεί ένδειξη κινδύνου για αδήλωτη ή υποδηλωμένη εργασία.

Επιπλέον, οι εγγραφές στο Ψηφιακό Πελατολόγιο αντιμετωπίζονται ως πληροφοριακή δήλωση. Αυτό σημαίνει ότι η μη καταχώριση ή η εκπρόθεσμη καταχώριση μπορεί να θεωρηθεί παράλειψη υποβολής και να επιφέρει πρόστιμα, ανάλογα με την παράβαση και το μέγεθος της επιχείρησης. Σε περιπτώσεις υποτροπής, οι κυρώσεις γίνονται αυστηρότερες, φτάνοντας ακόμη και σε αναστολή λειτουργίας.

Τα «λαβράκια» στους ελέγχους: Τι έδειξαν τα στοιχεία

Η ΑΑΔΕ αξιοποίησε τα δεδομένα του Ψηφιακού Πελατολογίου για στοχευμένες επιλογές ελέγχου σε επιχειρήσεις επισκευής και συντήρησης οχημάτων, εμπορίας οχημάτων και ανταλλακτικών, μεταφορών, στάθμευσης, πλύσης και βαφής, καθώς και άλλων συναφών δραστηριοτήτων.

Το 2025 πραγματοποιήθηκαν 949 στοχευμένοι έλεγχοι βάσει των στοιχείων του συστήματος. Σε 505 επιχειρήσεις διαπιστώθηκαν παραβάσεις (ποσοστό 53,2%), ενώ ο συνολικός αριθμός παραβάσεων έφτασε τις 5.882. Μεταξύ αυτών καταγράφηκαν:
– 1.095 παραβάσεις μη διαβίβασης αποδείξεων,
– 1.026 παραβάσεις μη έκδοσης ή ανακριβούς έκδοσης αποδείξεων/τιμολογίων,
– 4 παραβάσεις μη επίδειξης στοιχείων,
– 3.753 λοιπές παραβάσεις.

Η συνολική αποκρυβείσα αξία ξεπέρασε τις 100.000 ευρώ, ενώ καταγράφηκαν και αναστολές λειτουργίας σε επιχειρήσεις του ευρύτερου οικοσυστήματος οχημάτων και μεταφορών.

Η εικόνα παραμένει έντονη και φέτος: έχουν ήδη πραγματοποιηθεί 1.145 έλεγχοι, με παραβάσεις στους 693 και μέση παραβατικότητα 60,5%. Συνολικά διαπιστώθηκαν 6.292 παραβάσεις και επιβλήθηκαν πρόστιμα που έφτασαν τις 500.000 ευρώ, με σημαντική συγκέντρωση παραβάσεων στην επισκευή/συντήρηση οχημάτων και σε υποστηρικτικές προς τη μεταφορά δραστηριότητες.

Τι σημαίνει η επέκταση του μέτρου στην πράξη

Η επέκταση του Ψηφιακού Πελατολογίου σε κτήματα δεξιώσεων, catering και υπηρεσίες εκδηλώσεων στέλνει σαφές μήνυμα: η φορολογική διοίκηση μετακινείται προς μια πιο αυτοματοποιημένη, προληπτική και δεδομενοκεντρική εποπτεία, όπου η πραγματική δραστηριότητα μιας επιχείρησης θα πρέπει να «ταιριάζει» με τα παραστατικά που διαβιβάζονται ηλεκτρονικά.

Για τους συνεπείς επαγγελματίες, το Ψηφιακό Πελατολόγιο μπορεί να λειτουργήσει και ως ασπίδα θεμιτού ανταγωνισμού, αφού περιορίζει το πλεονέκτημα όσων βασίζονται σε απόκρυψη εσόδων. Για τη διοίκηση, αποτελεί ένα εργαλείο που βελτιώνει τις διασταυρώσεις, αναβαθμίζει τη στόχευση των ελέγχων και αυξάνει την πιθανότητα εντοπισμού παραβατικότητας με τρόπο άμεσο και τεκμηριωμένο.

Καθώς το Ψηφιακό Πελατολόγιο επεκτείνεται, το στοίχημα είναι διπλό: να μειωθεί αισθητά η φοροδιαφυγή σε κλάδους υψηλού κινδύνου και να εδραιωθεί ένα πιο διαφανές πλαίσιο συναλλαγών, όπου η καταγραφή, η απόδειξη και η διαβίβαση δεδομένων δεν θα αποτελούν εξαίρεση αλλά κανόνα.