Χάρης Μαμουλάκης: Καταλύτης ο Τσίπρας για την ανασύνθεση της προοδευτικής παράταξης

Συνέντευξη στον Θανάση Λυρτσογιάννη

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χρησιµοποιεί την αναθεώρηση του Συντάγµατος ως εργαλείο επικοινωνιακού αντιπερισπασµού και πολιτικής σκοπιµότητας, τονίζει ο Χάρης Μαµουλάκης, Τοµεάρχης Οικονοµίας και βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στην αποκλειστική συνέντευξη στην Κυριακάτικη Kontra.

Εκτιµά ως αναγκαία την αναθεώρηση αρκεί να µην γίνεται αποκοµµένα από τις ανάγκες της κοινωνίας και να έχει σαφή προοδευτικό χαρακτήρα και στόχο την ενίσχυση της Δηµοκρατίας, της κοινωνικής Δικαιοσύνης και του κράτους Δικαίου. Για τον Αλέξη Τσίπρα υποστηρίζει ότι επιδρά ως καταλύτης συζήτησης για την ανασύνθεση και την ανανέωση του προοδευτικού χώρου, ενώ για την Μαρία Καρυστιανού αναφέρει ότι προσδιορίζεται πολιτικά στον δεξιό χώρο. Ο Χάρης Μαµουλάκης εκφράζει την ανησυχία του για την πορεία της ελληνικής οικονοµίας και υπογραµµίζει ότι σοβαρός είναι ο κίνδυνος για διεύρυνση των ανισοτήτων και τη συµπίεση των εισοδηµάτων

» Θεωρείτε ότι έχουν επέλθει τέτοιες αλλαγές στην κοινωνία και την πολιτική που είναι αναγκαία µία αναθεώρηση του Συντάγµατος;

Η συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγµατος δεν µπορεί να γίνεται αποκοµµένα από τις πραγµατικές ανάγκες της κοινωνίας και τις βαθιές αλλαγές που έχουν συντελεστεί τα τελευταία χρόνια σε οικονοµικό, κοινωνικό και θεσµικό επίπεδο.

Αναµφίβολα, η ελληνική κοινωνία έχει αλλάξει. Η πολυετής οικονοµική κρίση, η πανδηµία, η κλιµατική κρίση, η ψηφιακή µετάβαση και οι νέες µορφές εργασίας έχουν δηµιουργήσει νέες προκλήσεις, αλλά και νέες ανισότητες. Το ερώτηµα όµως δεν είναι απλώς αν απαιτείται αναθεώρηση του Συντάγµατος, αλλά προς ποια κατεύθυνση και µε ποιο πολιτικό πρόσηµο.

Μια ενδεχόµενη αναθεώρηση οφείλει να έχει σαφή προοδευτικό χαρακτήρα και στόχο την ενίσχυση της Δηµοκρατίας, της κοινωνικής Δικαιοσύνης και του κράτους Δικαίου. Η δυσάρεστη εµπειρία των τελευταίων ετών ανέδειξε τα όρια της θεσµικής θωράκισης απέναντι σε φαινόµενα αυταρχισµού, συγκέντρωσης εξουσίας και υποβάθµισης Ανεξάρτητων Αρχών. Παράλληλα, κατέστη σαφές ότι τα κοινωνικά δικαιώµατα στην εργασία, στην υγεία, στην παιδεία, στη στέγη, κ.α., χρειάζονται ισχυρότερη Συνταγµατική προστασία, ώστε να µην αντιµετωπίζονται ως δηµοσιονοµικό κόστος, αλλά ως θεµελιώδεις υποχρεώσεις της Πολιτείας.

Επιπροσθέτως, η κλιµατική κρίση και η ανάγκη για ένα νέο, βιώσιµο παραγωγικό µοντέλο καθιστούν επιτακτική τη Συνταγµατική κατοχύρωση της προστασίας του περιβάλλοντος και των δηµόσιων αγαθών, όπως το νερό και η ενέργεια. Το ίδιο ισχύει και για τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τον ουσιαστικό κοινοβουλευτικό έλεγχο.

Συνεπώς, ναι, οι αλλαγές στην κοινωνία και την πολιτική επιβάλλουν µια συζήτηση για Συνταγµατική αναθεώρηση. Όχι όµως για να περιοριστούν δικαιώµατα ή να παγιωθούν νεοφιλελεύθερες επιλογές, αλλά για να διευρυνθούν οι δηµοκρατικές κατακτήσεις και να ενισχυθεί η κοινωνική συνοχή, µε γνώµονα τις ανάγκες της µεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας.

» Πιστεύετε ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης εργαλειοποιεί την αναθεώρηση για να αλλάξει την ατζέντα;

Δεν το πιστεύω απλώς, αποδεικνύεται στην πράξη από την µέχρι σήµερα στάση του κ. Μητσοτάκη, που χρησιµοποιεί τη συζήτηση περισσότερο ως εργαλείο επικοινωνιακού αντιπερισπασµού και πολιτικής σκοπιµότητας, παρά ως αποτέλεσµα ώριµης θεσµικής ανάγκης.

Σε µια περίοδο που η κοινωνία δοκιµάζεται από την ακρίβεια, τη στεγαστική κρίση, την αποδυνάµωση των εργασιακών δικαιωµάτων και τη γενικευµένη ανασφάλεια, η κυβέρνηση επιχειρεί να µεταφέρει τη δηµόσια συζήτηση σε ένα πεδίο υψηλού συµβολισµού, αποφεύγοντας να λογοδοτήσει για τα πραγµατικά προβλήµατα της καθηµερινότητας.

» Τι αλλαγές θα επιφέρουν στο πολιτικό σκηνικό και τα κόµµατα η δηµιουργία των πολιτικών φορέων του Αλέξη Τσίπρα και της Μαρίας Καρυστιανού;

Ο Αλέξης Τσίπρας παραµένει µια ισχυρή πολιτική προσωπικότητα µε διεθνές κύρος και καθοριστικό αποτύπωµα στον προοδευτικό χώρο. Κάθε πρωτοβουλία ή παρέµβασή του επηρεάζει αναπόφευκτα το πολιτικό σκηνικό, όχι ως παράγοντας διάσπασης, αλλά ως καταλύτης συζήτησης για την ανασύνθεση και την ανανέωση του προοδευτικού χώρου. Το ζητούµενο δεν είναι η δηµιουργία παράλληλων κοµµατικών σχηµάτων, αλλά η διαµόρφωση ενός πειστικού, ενωτικού και κοινωνικά ριζωµένου προοδευτικού σχεδίου που να απαντά στις ανάγκες της εποχής.

Όσον αφορά την κυρία Μαρία Καρυστιανού και την επικείµενη επιδίωξη της για τη δηµιουργία πολιτικού οργανισµού, για να µπορεί να υπάρξει µια αντικειµενική αξιολογική κρίση, θα πρέπει να γίνει γνωστή η ταυτότητα του νέου φορέα που φιλοδοξεί να δηµιουργήσει. Προς ώρας, µε τις λίγες τοποθετήσεις που έχουν δηµοσιοποιηθεί, αυτός ο φορέας προσδιορίζεται πολιτικά στον δεξιό χώρο.

» Ο Αλέξης Τσίπρας µπορεί να δηµιουργήσει τον πολιτικό φορέα που θα συσπειρώσει την Κεντροαριστερά και θα δηµιουργήσει συνθήκες αντίπαλου δέους στον Κυριάκο Μητσοτάκη;

Ο Αλέξης Τσίπρας είναι αναµφίβολα µια πολιτική προσωπικότητα που έχει τη δυνατότητα να επηρεάζει βαθιά τις εξελίξεις στον προοδευτικό χώρο.

Διαθέτει πολιτική εµπειρία, διεθνή αναγνώριση και ένα σαφές πολιτικό αποτύπωµα ως ο άνθρωπος που εξέφρασε ευρύτερα κοινωνικά στρώµατα και µάλιστα σε κρίσιµες στιγµές. Ο άνθρωπος που ανέλαβε την ευθύνη της διακυβέρνησης σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Αυτά τα χαρακτηριστικά τον καθιστούν αντικειµενικά έναν δυνητικό καταλύτη για τη συζήτηση γύρω από τη συσπείρωση της Κεντροαριστεράς.

Ωστόσο, το κρίσιµο ζήτηµα είναι το πολιτικό σχέδιο. Η κοινωνία σήµερα δεν αναζητά απλώς έναν νέο φορέα ή µια αλλαγή ηγεσίας, αλλά µια πειστική, προοδευτική πρόταση διακυβέρνησης που να απαντά στην ακρίβεια, στις κοινωνικές ανισότητες, στη διάλυση του κοινωνικού κράτους και στην κρίση εµπιστοσύνης στους θεσµούς. Το αντίπαλο δέος στη σηµερινή κυβέρνηση θα προκύψει όχι µόνο από πρόσωπα, αλλά από την επανασύνδεση της πολιτικής µε τις ανάγκες της κοινωνικής πλειοψηφίας. Εκεί κρίνεται και ο ρόλος όλων µας.

» Ποιος είναι ο µεγαλύτερος κίνδυνος για την ελληνική οι-κονοµία;

Δεν είναι κάποιος εξωγενής παράγοντας, είναι το ίδιο το παραγωγικό και αναπτυξιακό µοντέλο που ακολουθείται από την κυβέρνηση της ΝΔ. Ένα µοντέλο που βασίζεται υπέρµετρα στην κατανάλωση, στον τουρισµό χαµηλής προστιθέµενης αξίας και στις υπηρεσίες, αφήνοντας πίσω τη βιοµηχανία, την αγροτική παραγωγή, την καινοτοµία και την ποιοτική εργασία. Αυτό καθιστά την οικονοµία µας ευάλωτη σε διεθνείς κρίσεις, γεωπολιτικές αναταράξεις, αλλά και κλιµατικούς κινδύνους που βλέπουµε να πυκνώνουν ολοένα και περισσότερο.

Ταυτόχρονα, σοβαρός κίνδυνος είναι η διεύρυνση των ανισοτήτων και η συµπίεση των εισοδηµάτων. Η ακρίβεια, η στεγαστική κρίση και η αποδυνάµωση των εργασιακών δικαιωµάτων δεν αποτελούν µόνο κοινωνικό πρόβληµα, αλλά και οικονοµικό αδιέξοδο.

Από την εξίσωση δεν µπορεί να απαλειφθεί και η υπερσυγκέντρωση οικονοµικής ισχύος σε λίγους µεγάλους παίκτες, µε περιορισµένο ανταγωνισµό σε κρίσιµους τοµείς όπως η ενέργεια, οι τράπεζες και τα βασικά αγαθά. Αυτό δηµιουργεί τα καρτέλ, τροφοδοτεί την ακρίβεια, αποδυναµώνει τις µικροµεσαίες επιχειρήσεις και στραγγαλίζει την πραγµατική οικονοµία.

Όπως επίσης δεν µπορούµε να κλείσουµε τα µάτια στα αµέτρητα παραδείγµατα κακής αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων που µας «προσφέρει» η κυβέρνηση της ΝΔ. Όπου διαπιστώνουµε ότι κατευθύνονται χωρίς κοινωνικά και περιφερειακά κριτήρια, χωρίς διαφάνεια και χωρίς στήριξη της παραγωγικής βάσης.

» Θα πρέπει να απαγορευτούν ή όχι τα social media στα παιδιά κάτω των 15 ετών;

Θα πρέπει να υπάρξει σαφής περιορισµός της πρόσβασης στα social media για τα παιδιά κάτω των 15 ετών, µε τρόπο όµως σοβαρό, θεσµικά τεκµηριωµένο και κοινωνικά υπεύθυνο. Δεν θα πρέπει να είναι µια τιµωρητική επιλογή, αλλά ένα αναγκαίο µέτρο προστασίας της παιδικής και εφηβικής ηλικίας σε µια περίοδο ραγδαίων ψηφιακών εξελίξεων. Ας µην ξεχνάµε ότι η διεθνής επιστηµονική κοινότητα κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις επιπτώσεις των social media στην ψυχική υγεία των παιδιών.

» Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα πρέπει ή όχι να συναντηθεί µε τον Ερντογάν ύστερα από τις τελευταίες εχθρικές πράξεις της Τουρκίας;

Το κρίσιµο ερώτηµα είναι µε ποιους όρους, µε ποια προετοιµασία και µε ποια στρατηγική στόχευση θα γίνει η συνάντηση. Ο διάλογος είναι αναγκαίος µεταξύ γειτονικών χωρών, ακόµη και όταν υπάρχουν εντάσεις.

Όµως ο διάλογος δεν µπορεί να εκλαµβάνεται ως άλλοθι ανοχής της παραβατικότητας ούτε να στέλνει µήνυµα αποδοχής των παραβιάσεων του διεθνούς Δικαίου.

Ο κ. Μητσοτάκης έχει προσωπική ευθύνη να ξεκαθαρίσει ότι οποιαδήποτε συνάντηση προϋποθέτει σαφή καταδίκη των προκλήσεων, σταθερή προσήλωση στο διεθνές Δίκαιο και στο Δίκαιο της Θάλασσας, καθώς και ενεργοποίηση της ευρωπαϊκής διάστασης των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Η Ελλάδα είναι κράτος – µέλος της ΕΕ και αυτό πρέπει να αξιοποιείται ουσιαστικά, όχι µόνο ρητορικά.

Σε αντίθετη περίπτωση, µια συνάντηση χωρίς ξεκάθαρο πλαίσιο κινδυνεύει να εκληφθεί ως ένδειξη αδυναµίας ή ως προσπάθεια «κανονικοποίησης» της έντασης, κάτι που ιστορικά δεν έχει αποδώσει.