Η βία των λέξεων και ο φόβος της ταυτότητας στο θέατρο “Άβατον”. Το έργο του Μάνου Θηραίου “Οι λέξεις των Άλλων” κοιτά κατάματα τον πιο βαθύ ανθρώπινο φόβο.

13/01/2026 - 14:44

Του

Σταύρου Ξηντάρα

Τι συμβαίνει όταν ο καθρέφτης παύει να δείχνει εσένα…. Τι συμβαίνει όταν οι λέξεις αρχίσουν να δυαλύουν τον ευατό σου…. και γίνονται όπλα….

“Οι Λέξεις των Άλλων” στο Θέατρο Άβατον επιστρέφουν για δεύτερη χρονιά και επιβεβαιώνουν με άνεση τον λόγο για τον οποίο το έργο του Μάνου Θηραίου συζητήθηκε έντονα από κοινό και κριτικούς. Πρόκειται για μια παράσταση που δεν αρκείται στο να αφηγηθεί μια ιστορία· διεισδύει σταδιακά στον ψυχισμό των προσώπων και, μαζί, στον πιο σκοτεινό φόβο του σύγχρονου ανθρώπου: την απώλεια της ταυτότητας μέσα από το βλέμμα του άλλου.

Η δράση εκτυλίσσεται σε έναν απολύτως ρεαλιστικό χώρο, ένα διαμέρισμα στα Πατήσια, που λειτουργεί σαν κλειστός θάλαμος πίεσης. Εκεί, δύο άντρες συναντιούνται για έναν λόγο που δεν είναι ποτέ αυτός που αρχικά φαίνεται.

Αθήνα, μια νύχτα του Αυγούστου, λίγο μετά τα μεσάνυχτα. Μια ξαφνική μπόρα εγκλωβίζει δύο άντρες σε ένα διαμέρισμα, γύρω από το τραπέζι της κουζίνας και μπροστά σε αλήθειες που ξεπλένονται με αλκοόλ και κατάφορη ανάγκη για λύτρωση.

Όταν ο νεαρός ντελιβεράς Άρης φτάνει μούσκεμα από την ξαφνική δυνατή βροχή στο διαμέρισμα του Αλέξη για να του φέρει την παραγγελία του, δέχεται απρόθυμα την πρότασή του να μείνει για λίγο μαζί του, έως ότου ανοίξει ο καιρός. Πολύ σύντομα, βάζει στην άκρη τις αρχικές αναστολές του και παραδίδεται στις χαλαρές αφηγήσεις του καλού του πελάτη, για τη δουλειά του στις μεταφράσεις ταινιών, την ιστορία της γειτονιάς και για κάποια χαριτωμένα περιστατικά από την προσωπική του ζωή. Γρήγορα, όμως, είναι εμφανές πως η δυναμική ανάμεσα στους δύο άντρες σκιάζεται από το παρελθόν του καθενός, το οποίο, άγνωστο καθώς είναι, οδηγεί διαρκώς σε λάθος συμπεράσματα.

Το κείμενο του Μάνου Θηραίου, σφιχτοδεμένο και σχολαστικά δομημένο, ξεδιπλώνεται μέσα από αλλεπάλληλες ανατροπές, με τους διαλόγους να κινούνται σε γρήγορο, νευρώδη ρυθμό, χτίζοντας μια ατμόσφαιρα διαρκούς απειλής. Είναι το πρώτο θεατρικό έργο του Μάνου Θηραίου, και είναι τόσο δυνατή η γραφή του, που σίγουρα υπόσχεται ένα λαμπρό μέλλον.

Η σκηνοθετική προσέγγιση του Θοδωρή Βουρνά υπηρετεί με ακρίβεια το υλικό, αφήνοντας τον λόγο και τις σιωπές να λειτουργήσουν ισότιμα. Η ένταση δεν εκτονώνεται εύκολα· αντιθέτως, συσσωρεύεται υπομονετικά μέχρι να φτάσει σε μια κορύφωση που δεν επιδιώκει τον εντυπωσιασμό, αλλά τη συναισθηματική συντριβή. Το φινάλε, λιτό και αμείλικτο, έρχεται να σφραγίσει το έργο με έναν τρόπο που μένει χαραγμένος στη μνήμη του θεατή.

Καθοριστικής σημασίας είναι οι ερμηνείες των δύο πρωταγωνιστών.

Ο Χρίστος Γεωργίου αποδίδει με εσωτερική ακρίβεια έναν χαρακτήρα εύθραυστο και ταυτόχρονα επικίνδυνα ελεγχόμενο, αφήνοντας να διαφανούν σταδιακά οι ρωγμές κάτω από την επιφάνεια. Με μετρημένα μέσα και υποδόρια ένταση, οδηγεί τον ρόλο του σε μια πορεία που καθηλώνει, χωρίς ποτέ να προδίδει τη ρεαλιστική του βάση.

Ο Βλάσης Πασιούδης, από την άλλη, φέρνει στη σκηνή μια παρουσία γειωμένη και απολύτως πειστική. Η ερμηνεία του κινείται με άνεση ανάμεσα στο οικείο και το απειλητικό, συμβάλλοντας αποφασιστικά στη συνεχή εναλλαγή ισορροπιών και στη σταδιακή κλιμάκωση της έντασης.

Οι Λέξεις των Άλλων είναι μια παράσταση με κινηματογραφική αίσθηση, αλλά βαθιά θεατρική ουσία. Ένα έργο που μιλά για τη βία της σκέψης, τη μοναξιά, την ανάγκη για επικράτηση και την επικίνδυνη γοητεία της χειραγώγησης. Χωρίς εύκολες απαντήσεις και χωρίς εκπτώσεις, καλεί τον θεατή να κοιτάξει κατάματα εκείνο το ενδεχόμενο που τρομάζει περισσότερο: να αναγνωρίσει στον καθρέφτη έναν άλλον εαυτό.

Ένα ουσιαστικό και στιβαρό θεατρικό εγχείρημα, που δικαιολογεί απόλυτα τη συνέχειά του και επιβεβαιώνει ότι το σύγχρονο ελληνικό θέατρο έχει ακόμη πολλά να πει — και να αντέξει.