Υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα: Μοιάζουν περισσότερο με τσιγάρα παρά με φαγητό, σύμφωνα με νέα μελέτη

Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα έχουν περισσότερα κοινά με τα τσιγάρα παρά με τα φρούτα ή τα λαχανικά και απαιτούν πολύ αυστηρότερη ρύθμιση, σύμφωνα με μια νέα έκθεση.

Ερευνητές από τρία αμερικανικά πανεπιστήμια σημείωσαν ότι τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και τα τσιγάρα είναι σχεδιασμένα για να ενθαρρύνουν τον εθισμό και την κατανάλωση, ενώ επισήμαναν τις ομοιότητες μεταξύ των δύο στις εκτεταμένες βλάβες που προκαλούν στην υγεία.

Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, τα οποία είναι ευρέως διαθέσιμα παγκοσμίως, είναι βιομηχανικά παρασκευασμένα προϊόντα διατροφής, που συχνά χρησιμοποιούν γαλακτωματοποιητές ή τεχνητές χρωστικές και αρώματα. Η κατηγορία περιλαμβάνει αναψυκτικά και συσκευασμένα σνακ, όπως πατατάκια και μπισκότα.

Υπάρχουν ομοιότητες στις διαδικασίες παραγωγής των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και των τσιγάρων, καθώς και στις προσπάθειες των παρασκευαστών να βελτιστοποιήσουν τις «δόσεις» των προϊόντων και την ταχύτητα με την οποία δρουν στα μονοπάτια ανταμοιβής του σώματος, σύμφωνα με τη μελέτη ερευνητών από το Χάρβαρντ, το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν και το Πανεπιστήμιο Duke.

Για τις συγκρίσεις τους, οι οποίες δημοσιεύθηκαν στις 3 Φεβρουαρίου στο ιατρικό περιοδικό Milbank Quarterly, οι ερευνητές βασίστηκαν σε δεδομένα από τους τομείς της επιστήμης του εθισμού, της διατροφής και της ιστορίας της δημόσιας υγείας.

Οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι οι ισχυρισμοί μάρκετινγκ στα προϊόντα, όπως «χαμηλά λιπαρά» ή «χωρίς ζάχαρη», αποτελούν «ξέπλυμα υγείας» (health washing) που μπορεί να καθυστερήσει τη νομοθετική ρύθμιση, παρόμοια με τη διαφήμιση των φίλτρων τσιγάρων τη δεκαετία του 1950 ως προστατευτικές καινοτομίες που «στην πράξη προσέφεραν ελάχιστο ουσιαστικό όφελος».

«Πολλά υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα μοιράζονται περισσότερα χαρακτηριστικά με τα τσιγάρα παρά με τα ελάχιστα επεξεργασμένα φρούτα ή λαχανικά και, ως εκ τούτου, χρήζουν ρύθμισης ανάλογης με τους σημαντικούς κινδύνους που ενέχουν για τη δημόσια υγεία», κατέληξαν.

Η ψυχολογία του εθισμού

Μία εκ των συγγραφέων, η καθηγήτρια Ashley Gearhardt από το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, κλινική ψυχολόγος με εξειδίκευση στον εθισμό, δήλωσε ότι οι ασθενείς της έκαναν τους ίδιους συσχετισμούς: «Έλεγαν, “Νιώθω εθισμένος σε αυτά τα πράγματα, τα λαχταρώ – κάπνιζα τσιγάρα [και] τώρα έχω την ίδια συνήθεια αλλά με αναψυκτικά και ντόνατς. Ξέρω ότι με σκοτώνει· θέλω να το κόψω, αλλά δεν μπορώ”».

Σύμφωνα με την Gearhardt, η συζήτηση γύρω από τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα ακολουθεί ένα παλιό μοτίβο στον τομέα του εθισμού: «Απλώς ρίχνουμε την ευθύνη στο άτομο για ένα διάστημα και λέμε “απλώς κάπνισε με μέτρο, πιες με μέτρο” – και τελικά φτάνουμε σε ένα σημείο όπου κατανοούμε τους μοχλούς που μπορεί να κινήσει η βιομηχανία για να δημιουργήσει προϊόντα που μπορούν πραγματικά να “αγκιστρώσουν” τους ανθρώπους».

Ενώ η τροφή, σε αντίθεση με τον καπνό, είναι απαραίτητη για την επιβίωση, οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι αυτή η διάκριση καθιστά τη δράση διπλά αναγκαία, επειδή είναι δύσκολο να εξαιρεθεί κανείς από το σύγχρονο περιβάλλον τροφίμων.

Αντίλογος και προκλήσεις

Ο καθηγητής Martin Warren, επιστημονικός διευθυντής του Quadram Institute, δήλωσε ότι αν και υπάρχουν παραλληλισμοί, οι συγγραφείς κινδυνεύουν με «υπερβολές» στις συγκρίσεις τους. Υπάρχουν ερωτήματα, είπε, για το αν τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα είναι, όπως η νικοτίνη, «εγγενώς εθιστικά με φαρμακολογική έννοια ή αν κυρίως εκμεταλλεύονται μαθημένες προτιμήσεις και την ευκολία».

Τόνισε επίσης ότι είναι σημαντικό να εξεταστεί αν οι αρνητικές επιπτώσεις προέρχονται από το περιεχόμενο των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων ή από το γεγονός ότι αντικαθιστούν «ολόκληρες τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες και μικροθρεπτικά συστατικά».

Πηγή: skai.gr