Ένα αποχαρακτηρισμένο έγγραφο της CIA, το οποίο συντάχθηκε τον Φεβρουάριο του 1951 και δημοσιοποιήθηκε το 2014, δείχνει ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών είχαν εξετάσει ήδη πριν από περισσότερα από 60 χρόνια μια σοβιετική επιστημονική μελέτη που υπονοούσε πιθανές νέες προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση του καρκίνου. Το έγγραφο συνοψίζει επιστημονική εργασία σοβιετικών ερευνητών, η οποία εξέταζε εντυπωσιακές βιοχημικές ομοιότητες ανάμεσα σε παρασιτικά σκουλήκια και καρκινικούς όγκους.

Σύμφωνα με την αναφορά, οι ερευνητές υποστήριζαν ότι και οι δύο αυτοί οργανισμοί ευδοκιμούν κάτω από σχεδόν πανομοιότυπες μεταβολικές συνθήκες και συσσωρεύουν μεγάλες ποσότητες γλυκογόνου, μιας μορφής αποθηκευμένης ενέργειας. Η έρευνα παρουσίαζε επίσης πειράματα που έδειχναν ότι ορισμένες χημικές ενώσεις μπορούσαν να στοχεύσουν τόσο τις παρασιτικές λοιμώξεις όσο και τους κακοήθεις όγκους.

Ένα από τα φάρμακα που αναφέρονταν ήταν το Myracyl D, το οποίο φέρεται να ήταν αποτελεσματικό τόσο κατά των παρασίτων που προκαλούν τη νόσο bilharzia όσο και κατά καρκινικών όγκων, υποδεικνύοντας ότι θεραπείες που είχαν αναπτυχθεί για παράσιτα ίσως μπορούσαν να επιτεθούν και σε όγκους. Παράλληλα, άλλες χημικές ενώσεις φάνηκε να παρεμβαίνουν στην παραγωγή νουκλεϊκών οξέων, μια διαδικασία απαραίτητη για την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων.

Πειράματα σε ποντίκια έδειξαν επίσης ότι οι καρκινικοί ιστοί αντιδρούσαν διαφορετικά σε ορισμένες χημικές ουσίες σε σχέση με τους φυσιολογικούς ιστούς, γεγονός που ενίσχυε την αντίληψη ότι υπάρχει βιοχημική επικάλυψη ανάμεσα στα παράσιτα και τους καρκίνους.

Το έγγραφο επανεμφανίστηκε στο διαδίκτυο και προκάλεσε αντιδράσεις

Παρότι το έγγραφο είχε αποχαρακτηριστεί πριν από περισσότερο από μία δεκαετία, επανεμφανίστηκε πρόσφατα στο διαδίκτυο, προκαλώντας οργή σε ορισμένους Αμερικανούς χρήστες, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι εγείρει ερωτήματα για το γιατί έρευνες της εποχής του Ψυχρού Πολέμου, που υπονοούσαν πιθανές θεραπείες για τον καρκίνο, παρέμειναν για δεκαετίες σε αρχεία των υπηρεσιών πληροφοριών.

«Οι Αμερικανοί το γνώριζαν. Το διάβασαν, το χαρακτήρισαν CONFIDENTIAL και το κλείδωσαν σε ένα θησαυροφυλάκιο για 60 χρόνια», έγραψε ένας χρήστης στην πλατφόρμα X, δημοσιεύοντας παράλληλα τα σχετικά έγγραφα της CIA. Ένας άλλος χρήστης ανέφερε: «Η CIA γνώριζε από το 1951 ότι ο καρκίνος ήταν παράσιτα».

Ωστόσο, το ίδιο το έγγραφο δεν αναφέρει ότι ο καρκίνος προκαλείται από παράσιτα. Επισημαίνει μόνο ότι μια σοβιετική μελέτη κατέγραψε βιοχημικές ομοιότητες μεταξύ όγκων και παρασιτικών σκουληκιών και ότι ορισμένες χημικές ενώσεις επηρέαζαν και τα δύο σε πειραματικές συνθήκες. Η Daily Mail επικοινώνησε με τη CIA για σχόλιο.

Η σοβιετική επιστημονική μελέτη και η ανάλυση των Αμερικανών

Το έγγραφο της CIA βασίστηκε σε άρθρο του 1950 που δημοσιεύθηκε στο σοβιετικό επιστημονικό περιοδικό Priroda από τον καθηγητή V. V. Alpatov, ο οποίος μελετούσε τη βιοχημική συμπεριφορά των ενδοπαρασίτων, δηλαδή οργανισμών που ζουν μέσα στο σώμα ενός ξενιστή. Οι Αμερικανοί αναλυτές μετέφρασαν και κυκλοφόρησαν το άρθρο επειδή θεωρήθηκε πιθανώς σημαντικό για τη βιοϊατρική έρευνα και την εθνική άμυνα στα πρώτα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου.

Σύμφωνα με την έρευνα που συνοψίζεται στην αναφορά, μία από τις πιο εντυπωσιακές ομοιότητες ανάμεσα στα παρασιτικά σκουλήκια και τα καρκινικά κύτταρα ήταν ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιούν τον μεταβολισμό τους. Τα παρασιτικά σκουλήκια που κατοικούν στο ανθρώπινο έντερο βασίζονται κυρίως στον αναερόβιο μεταβολισμό, δηλαδή παράγουν ενέργεια χωρίς να απαιτούν μεγάλες ποσότητες οξυγόνου.

Τα καρκινικά κύτταρα φαίνεται να συμπεριφέρονται με παρόμοιο τρόπο, χρησιμοποιώντας συχνά τροποποιημένες μεταβολικές οδούς που τους επιτρέπουν να επιβιώνουν σε περιβάλλοντα με χαμηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο μέσα στο σώμα.

Μεταβολικές ομοιότητες και συσσώρευση γλυκογόνου

Tόσο τα παράσιτα όσο και οι όγκοι παρατηρήθηκε ότι συσσωρεύουν μεγάλες ποσότητες γλυκογόνου, ενός μορίου που χρησιμοποιείται από τα κύτταρα ως ενεργειακό απόθεμα. Η συσσώρευση αυτή υποδήλωνε ότι οι δύο τύποι ιστών λειτουργούν υπό ασυνήθιστες μεταβολικές συνθήκες σε σύγκριση με τα υγιή κύτταρα.

Οι ερευνητές κατέταξαν αυτούς τους ιστούς σε έναν μεταβολικό τύπο που αποκαλείται «aerofermentor», όρος που χρησιμοποιήθηκε από τον Γερμανό επιστήμονα Th. Brand για να περιγράψει οργανισμούς που μπορούν να παράγουν ενέργεια ακόμη και όταν τα επίπεδα οξυγόνου είναι χαμηλά και να επιβιώνουν ακόμη και σε περιβάλλον χωρίς οξυγόνο.

Αυτή η διπλή μεταβολική ικανότητα ενδέχεται να βοηθά τους όγκους να επιβιώνουν σε πυκνά κύτταρα όπου η παροχή αίματος είναι περιορισμένη.

Πειραματικά φάρμακα και βιοχημικές αντιδράσεις

Οι Σοβιετικοί επιστήμονες επισήμαναν επίσης πειραματικά φάρμακα που φάνηκε να επηρεάζουν παράσιτα και όγκους με παρόμοιο τρόπο. Ένα παράδειγμα που αναφέρεται στο έγγραφο της CIA είναι το Myracyl D, μια ένωση που συντέθηκε το 1938 από τον Γερμανό χημικό H. Mauss. Το φάρμακο είχε ήδη δείξει αποτελεσματικότητα κατά της bilharzia, μιας παρασιτικής νόσου που προκαλείται από αιματόβια σκουλήκια, ενώ σύμφωνα με τη σοβιετική έρευνα έδειξε επίσης δράση εναντίον κακοήθων όγκων.

Μια άλλη ένωση που εξετάστηκε στην αναφορά ήταν το Guanozolo, ένα μόριο παρόμοιο με τη γουανίνη, το οποίο παρεμβαίνει στην παραγωγή νουκλεϊκών οξέων, δηλαδή των χημικών δομικών στοιχείων του DNA και του RNA. Σε εργαστηριακές δοκιμές η ουσία αυτή κατέστειλε τη σύνθεση νουκλεϊκών οξέων σε ορισμένους μικροοργανισμούς αλλά και σε καρκινικούς όγκους που είχαν αναπτυχθεί σε ποντίκια.

Επειδή τα καρκινικά κύτταρα χρειάζονται ταχεία αντιγραφή DNA για να διαιρούνται ανεξέλεγκτα, η παρεμπόδιση αυτής της διαδικασίας μπορεί να επιβραδύνει την ανάπτυξη των όγκων.

Η χημική ένωση atebrin και οι διαφορετικές αντιδράσεις των ιστών

Η έρευνα εξέτασε επίσης τον τρόπο με τον οποίο οι όγκοι και τα παράσιτα αντιδρούσαν σε μια χημική ένωση γνωστή ως atebrin, η οποία υπάρχει σε δύο κατοπτρικές μορφές που ονομάζονται εναντιομερή. Στα περισσότερα ζώα που μελετήθηκαν, η αριστερόστροφη μορφή της ένωσης αποδείχθηκε πιο τοξική.

Ωστόσο, οι καρκινικοί ιστοί ποντικών, ορισμένα μαλάκια με αριστερόστροφα κελύφη και τα παρασιτικά σκουλήκια που ζούσαν μέσα σε βατράχια ήταν πιο ευαίσθητα στη δεξιόστροφη μορφή. Η ασυνήθιστη αυτή αντίδραση υποδήλωνε ότι τα καρκινικά κύτταρα και τα παράσιτα ενδέχεται να διαθέτουν χημικά «ανεστραμμένους» υποδοχείς, δηλαδή μοριακές δομές που αλληλεπιδρούν με τα φάρμακα διαφορετικά από τους φυσιολογικούς ιστούς.

Με βάση αυτά τα ευρήματα, οι Σοβιετικοί ερευνητές πρότειναν ότι οι όγκοι και τα παράσιτα μπορεί να μοιράζονται ορισμένα κοινά βιολογικά χαρακτηριστικά. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η παρουσία μοναδικών αντιγόνων, ένας ασυνήθιστος μεταβολισμός πουρίνης που εμπλέκεται στην παραγωγή νουκλεϊκών οξέων και μεταβολές στα ενζυμικά συστήματα μέσα στο πρωτόπλασμα των κυττάρων.

Οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι η κακοήθεια μπορεί να προκύπτει από χημικές αλλαγές στο εσωτερικό περιβάλλον του κυττάρου, ιδιαίτερα από αλλαγές που επηρεάζουν τα ένζυμα και τις πρωτεΐνες που τα μεταφέρουν.

Το ενδιαφέρον των υπηρεσιών πληροφοριών στον Ψυχρό Πόλεμο

Το έγγραφο της CIA καταλήγει σημειώνοντας ότι η συνεχιζόμενη σοβιετική έρευνα σχετικά με τις πρωτεΐνες των όγκων και τη χημεία των καρκινικών κυττάρων θεωρούνταν ιδιαίτερα σημαντική εκείνη την περίοδο. Στα πρώτα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών παρακολουθούσαν στενά τις επιστημονικές εξελίξεις στη Σοβιετική Ένωση στον τομέα της ιατρικής και της βιολογίας, φοβούμενες ότι ενδεχόμενες ανακαλύψεις θα μπορούσαν να έχουν συνέπειες τόσο για τη δημόσια υγεία όσο και για πιθανή έρευνα βιολογικών όπλων.

Παρότι η σύγχρονη επιστήμη του καρκίνου δεν αντιμετωπίζει τους όγκους ως παράσιτα με κυριολεκτική έννοια, πολλές πτυχές της βιολογίας των όγκων, όπως ο μεταβολισμός και οι μηχανισμοί διαφυγής από το ανοσοποιητικό σύστημα, εξακολουθούν να αποτελούν ενεργά πεδία έρευνας.

Το αποχαρακτηρισμένο αυτό έγγραφο προσφέρει μια σπάνια ματιά στις επιστημονικές ιδέες που εξετάζονταν πίσω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα στα μέσα του 20ού αιώνα, όταν οι ερευνητές προσπαθούσαν ακόμη να κατανοήσουν τη θεμελιώδη φύση του καρκίνου και να εντοπίσουν στοιχεία που θα μπορούσαν κάποτε να οδηγήσουν σε αποτελεσματικές θεραπείες.