Έκρυθμη η κατάσταση στην Αλβανία: Πεδίο μάχης οι δρόμοι μεταξύ των φοιτητών και των δυνάμεων καταστολής

Για έβδομη συνεχόμενη ημέρα συνεχίστηκαν χθες, Δευτέρα 19/10, οι βίαιες συγκρούσεις στην Αλβανία, με διαδηλωτές να συγκρούονται με τις δυνάμεις καταστολής και να επιχειρούν να ανατρέψουν τον πρωθυπουργό Έντι Ράμα. Στις κινητοποιήσεις συμμετέχουν πολλοί μαθητές και φοιτητές, οι οποίοι διαμαρτύρονται για τις συνθήκες στα πανεπιστήμια, καταγγέλλουν τη διαφθορά και ζητούν την παραίτηση της κυβέρνησης. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, πριν από τα επεισόδια της Δευτέρας είχαν τραυματιστεί 295 άνθρωποι, εκ των οποίων οι 186 ήταν αστυνομικοί.

Η ένταση έχει μεταφερθεί σε διάφορα σημεία των Τιράνων, όπου έχουν δεχθεί επιθέσεις αστυνομικό τμήμα και κυβερνητικά κτίρια. Ο Έντι Ράμα εμφανίστηκε αμετακίνητος απέναντι στους διαδηλωτές, απευθυνόμενος σε επικεφαλής της αστυνομίας με εμφανώς αυστηρό ύφος και κρατώντας μια πέτρα που είχε εκτοξευθεί εναντίον αστυνομικών την Κυριακή. «Τη στιγμή που το κράτος διαπραγματεύεται με αυτό, το κράτος έχει πέσει», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι δεν πρόκειται να αντιμετωπίσει τις συγκεκριμένες ενέργειες ως αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Ο Αλβανός πρωθυπουργός υποστήριξε ακόμη ότι στις διαδηλώσεις συμμετέχουν «νέοι άνδρες και γυναίκες που έχουν ριζοσπαστικοποιηθεί από σκοτεινές δυνάμεις στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ». «Η Αλβανία έχει γίνει ένας από τους στόχους μιας καλά συντονισμένης επίθεσης», πρόσθεσε, παρουσιάζοντας τις κινητοποιήσεις ως μέρος μιας ευρύτερης οργανωμένης προσπάθειας εναντίον της χώρας.

Οι συγκρούσεις στα Τίρανα και η χρήση δακρυγόνων

Η έκταση της βίας αποτυπώθηκε και στα επεισόδια που εκτυλίχθηκαν στο πάρκο Ρίνια, γνωστό και ως Πάρκο Νεολαίας. Εκεί, υπό τον έντονο ήλιο ενός λαμπερού πρωινού του Οκτωβρίου, διαδηλωτές αφαιρούσαν πέτρες από το λιθόστρωτο, προκειμένου να τις χρησιμοποιήσουν ως πυρομαχικά στις επόμενες συγκρούσεις με την αστυνομία. Η αναμονή τους δεν κράτησε πολύ, καθώς μια φάλαγγα αστυνομικών οχημάτων κινήθηκε σε μια μεγάλη λεωφόρο, με επικεφαλής ένα τεθωρακισμένο όχημα που εκτόξευε νερό με κανόνι και δοχεία δακρυγόνων προς τους διαδηλωτές που υποχωρούσαν.

Ομάδες αστυνομικών των μονάδων αντιμετώπισης ταραχών καταδίωξαν το πλήθος, στο οποίο κυριαρχούσαν φοιτητές, μέσα στο πάρκο. Ορισμένοι διαδηλωτές αναζήτησαν καταφύγιο σε καφετέρια, όπου ακόμη και οι σερβιτόροι υπέφεραν από τα δακρυγόνα, με τα μάτια τους να δακρύζουν. Κάτω από τα δέντρα, εθελοντές που φορούσαν κίτρινα ανακλαστικά γιλέκα παρέμειναν στο σημείο και παρείχαν βοήθεια σε όσους είχαν επηρεαστεί από τις αναθυμιάσεις. Κατά τη διάρκεια των επεισοδίων, καταγράφηκε επίσης περιστατικό κατά το οποίο ένας νεαρός άνδρας διαπληκτίστηκε με αστυνομικό, ο οποίος στη συνέχεια τον ψέκασε με σπρέι πιπεριού στο πρόσωπο από ελάχιστη απόσταση.

Η συμπεριφορά των αστυνομικών και οι συλλήψεις έχουν προκαλέσει αντιδράσεις, με τον δικηγόρο ανθρωπίνων δικαιωμάτων Γκεντιάν Σεϊράνι να περιγράφει στο BBC τις πρακτικές που, όπως υποστηρίζει, ακολουθούν οι Aρχές. «Οι ενέργειες της αστυνομίας είναι συχνά χαοτικές και ανόητες», ανέφερε. Ο ίδιος παρέχει νομική υποστήριξη σε περισσότερους από 100 ανθρώπους που έχουν συλληφθεί στο πλαίσιο των κινητοποιήσεων.

«Στο δικαστήριο, η αστυνομία σπάνια παρουσιάζει αποδεικτικά στοιχεία», δήλωσε, αναφέροντας την περίπτωση ενός πελάτη του που συνελήφθη ενώ κατευθυνόταν προς μια στάση λεωφορείου, χωρίς, σύμφωνα με τον ίδιο, να έχει οποιαδήποτε σχέση με τις διαδηλώσεις. Όπως εξήγησε, όσοι πράγματι πετούν αντικείμενα εναντίον των αστυνομικών συχνά αποφεύγουν τη σύλληψη, επειδή καταφέρνουν να διαφύγουν γρήγορα. «Εκείνοι που πετούν πραγματικά πράγματα στην αστυνομία σπάνια συλλαμβάνονται, επειδή τρέχουν πιο γρήγορα», είπε.

Η ένταση μεταξύ των δύο πλευρών φαίνεται να τροφοδοτεί έναν φαύλο κύκλο βίας. Οι αστυνομικοί εμφανίζονται εξοργισμένοι από τις επιθέσεις εναντίον συναδέλφων τους, την ώρα που οι διαδηλωτές αντιδρούν στις σκληρές μεθόδους καταστολής. Το αποτέλεσμα είναι σκηνές χάους, με τις συγκρούσεις να συνεχίζονται στους δρόμους της αλβανικής πρωτεύουσας.

Η μαρτυρία μιας νεαρής ακτιβίστριας για τις διαδηλώσεις

Όταν τα δακρυγόνα υποχώρησαν έξω από την καφετέρια στο πάρκο, η 27χρονη ακτιβίστρια Σιντορέλα Βάτνικαϊ, μεταπτυχιακή φοιτήτρια, περιέγραψε την καθημερινότητά της μέσα στο κίνημα. Σε μια διαμαρτυρία χωρίς επίσημους ηγέτες, η ίδια συγκαταλέγεται στα πιο έμπειρα μέλη, καθώς συμμετέχει στην πρώτη γραμμή των αντικυβερνητικών κινητοποιήσεων εδώ και οκτώ χρόνια.

Όπως εξήγησε, η ημέρα της ξεκινά με την επικοινωνία και τον συντονισμό των διαφορετικών ομάδων, ώστε να γνωρίζουν πού βρίσκονται και σε ποιο σημείο πραγματοποιείται κάθε διαδήλωση. Παράλληλα, πρέπει να διαπιστώσει αν υπάρχει ανάγκη για δικηγόρους, κιβώτια πρώτων βοηθειών ή άλλο εξοπλισμό, αλλά και να βεβαιωθεί ότι οι φίλοι και οι συγγενείς της που συμμετέχουν στις κινητοποιήσεις είναι ασφαλείς. Το υπόλοιπο της ημέρας περνά από τη μία διαδήλωση στην άλλη, με μεγάλο μέρος του χρόνου να αφιερώνεται στην προσπάθεια να ξεφύγουν από τις αστυνομικές δυνάμεις.

Η Βάτνικαϊ δηλώνει ότι αισθάνεται άβολα με τη βία που ασκούν ορισμένοι διαδηλωτές εναντίον των Aρχών, ωστόσο θεωρεί ότι η αστυνομία είναι εκείνη που την ξεκίνησε και την ενισχύει. «Όταν βλέπω ανθρώπους να πετούν πέτρες στην αστυνομία, καταλαβαίνω τον θυμό τους. Δεν τους κρίνω. Δεν χαίρομαι, αλλά δεν έχουν άλλον τρόπο να ακουστούν», ανέφερε.

Στη συνέχεια, συνέδεσε την οργή των νέων με την εμπειρία των οικογενειών τους και τη μαζική φυγή Αλβανών από τη χώρα. «Προέρχονται από οικογένειες των οποίων τα μέλη δεν είχαν άλλη επιλογή από το να εγκαταλείψουν τη χώρα, ένα εκατομμύριο την τελευταία δεκαετία. Δεν τους έχουν μόνο ληστέψει, αλλά τους έχουν εκφοβίσει, αγνοήσει και τώρα τους έχουν χτυπήσει», δήλωσε.

Το αίτημα για τεχνοκρατική κυβέρνηση και οι κατηγορίες κατά Ράμα

Το Σαββατοκύριακο, ο Έντι Ράμα έθεσε ρητορικά το ερώτημα τι θα συνέβαινε αν αποχωρούσε από την πρωθυπουργία. Η απάντηση της Βάτνικαϊ ήταν ότι η χώρα χρειάζεται μια διαφορετική κυβερνητική λύση, η οποία θα προετοιμάσει το έδαφος για εκλογές που θα θεωρούνται πραγματικά δημοκρατικές.

«Χρειαζόμαστε μια τεχνοκρατική κυβέρνηση για έναν χρόνο, ώστε να προετοιμάσει τη χώρα για πραγματικές, δημοκρατικές εκλογές», απάντησε. Η ίδια έχει κατηγορήσει τον Ράμα ότι χειραγώγησε προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις και ότι διατηρεί στενές σχέσεις με πλούσιους ξένους επενδυτές και ομάδες οργανωμένου εγκλήματος.

Η ακτιβίστρια υποστήριξε ακόμη ότι οι νέοι στην Αλβανία αντλούν ενθάρρυνση από τις κινητοποιήσεις της γενιάς Ζ σε άλλες χώρες του κόσμου. Όπως ανέφερε, η δική της γενιά έχει μεγαλώσει βλέποντας τις προσδοκίες των γονιών της να μην εκπληρώνονται, παρά τις προσπάθειες και τις θυσίες τους.

«Έχω δει τη γενιά της μητέρας και του πατέρα μου να εργάζεται σε όλη της τη ζωή και να ονειρεύεται μια δημοκρατική κοινωνία όπου θα μπορούσε να ζει με αξιοπρέπεια. Αυτό δεν συνέβη ποτέ», είπε.

Ο Έντι Ράμα βρίσκεται στην εξουσία εδώ και 13 χρόνια και αποτελεί κυρίαρχη προσωπικότητα στην αλβανική πολιτική σκηνή από τις αρχές του αιώνα. Έχει δεσμευτεί ότι η Αλβανία θα ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως το 2030, υποστηρίζοντας ότι είναι ο μόνος που μπορεί να εξασφαλίσει την επίτευξη αυτού του στόχου.