Γιατί «κόλλησαν» οι πτήσεις στον «Ελ. Βενιζέλος»: Η επιθεώρηση από την ΥΠΑ, το βουλγαρικό Falcon και οι καθυστερήσεις που έφτασαν τη μία ώρα

Από χθες το απόγευμα και μέσα στο τελευταίο 24ωρο, επιβάτες που ταξίδευαν από και προς το «Ελευθέριος Βενιζέλος» είδαν το πρόγραμμα πτήσεων να «τραβάει» – σε ορισμένες περιπτώσεις πάνω από μία ώρα. Το φαινόμενο δεν συνδέεται με έκτακτο συμβάν ή τεχνική βλάβη του αεροδρομίου, αλλά με προγραμματισμένη επιθεώρηση/πιστοποίηση (calibration) των συστημάτων ραδιοβοήθησης που χρησιμοποιούν τα αεροσκάφη στις διαδικασίες προσέγγισης και απογείωσης. Οι εργασίες ξεκίνησαν χθες και, σύμφωνα με τις πληροφορίες, ολοκληρώνονται σήμερα.

Την ίδια ώρα, στον αθηναϊκό ουρανό εμφανίστηκε –και σε χαμηλές κυκλικές τροχιές πάνω από την Αττική– ένα Dassault Falcon 2000 της βουλγαρικής Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, το οποίο «επιστρατεύθηκε» από την ελληνική ΥΠΑ για να πραγματοποιήσει τον περιοδικό έλεγχο των ραδιοβοηθημάτων. Για χάρη του μάλιστα, όπως καταγράφεται, εξετράπησαν προσωρινά αρκετές πτήσεις.

Τι ελέγχεται – και γιατί «ρίχνει» τη ροή των πτήσεων

Οι έλεγχοι αφορούν τα αεροβοηθήματα προσέγγισης ακριβείας του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, δηλαδή τα συστήματα που δίνουν στο πλήρωμα και στους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας την απαιτούμενη ακρίβεια, ειδικά σε φάσεις που η προσέγγιση γίνεται «με όργανα» ή σε συνθήκες χαμηλής ορατότητας.

Στη διάρκεια ενός τέτοιου «flight inspection», το ειδικό αεροσκάφος εκτελεί επαναλαμβανόμενες διελεύσεις/προσεγγίσεις σε προκαθορισμένα προφίλ πτήσης, με εξειδικευμένο εξοπλισμό μέτρησης. Αν διαπιστωθούν αποκλίσεις, γίνονται οι αναγκαίες ρυθμίσεις – το λεγόμενο calibration – ώστε το σύστημα να λειτουργεί εντός προδιαγραφών.

Το επιχειρησιακό πρόβλημα είναι ότι, όσο «τρέχει» η διαδικασία, δεν μπορεί να διατηρηθεί η κανονική δυναμικότητα του αεροδρομίου. Η ΥΠΑ, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, πραγματοποιεί τους ελέγχους από τις 15:00 έως τις 18:00, κάτι που πρακτικά σημαίνει ότι η ροή της εναέριας κυκλοφορίας μειώνεται για να εξυπηρετηθούν τα απαραίτητα προφίλ πτήσης του αεροσκάφους επιθεώρησης.

Πόσο μεγάλες ήταν οι καθυστερήσεις

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που επικαλούνται οι αεροπορικές εταιρείες, οι καθυστερήσεις αναμένονταν να κινηθούν μεταξύ 45 και 60 λεπτών τόσο στις αφίξεις όσο και στις αναχωρήσεις, με πιθανότητα να δημιουργηθούν και αλυσιδωτές καθυστερήσεις σε επόμενα δρομολόγια.

Παράλληλα, καταγράφεται ότι «αρκετές πτήσεις παρουσιάζουν σημαντικές αποκλίσεις» από το πρόγραμμα, με τις καθυστερήσεις να ξεπερνούν σε αρκετές περιπτώσεις τη μία ώρα, επηρεάζοντας εσωτερικό και εξωτερικό.

Το μοτίβο είναι αναμενόμενο: όταν μειώνεται η δυναμικότητα ενός κόμβου με υψηλή κίνηση, ακόμη και για λίγες ώρες, το «κύμα» μεταφέρεται στις επόμενες αναχωρήσεις, στις αφίξεις που περιμένουν θέση, στα πληρώματα και στις αλυσίδες ανταποκρίσεων.

Γιατί βουλγαρικό Falcon – και όχι ελληνικό αεροσκάφος

Το ενδιαφέρον στη συγκεκριμένη επιθεώρηση δεν είναι μόνο οι καθυστερήσεις, αλλά και το μέσο με το οποίο πραγματοποιήθηκε. Η ΥΠΑ χρησιμοποίησε αεροσκάφος της βουλγαρικής Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, επειδή –όπως σημειώνεται– τα δύο ειδικά αεροσκάφη που διέθετε η ελληνική ΥΠΑ για τέτοιους ελέγχους είναι καθηλωμένα λόγω βλαβών.

Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρεται ότι ένα από αυτά είναι Cessna Citation 10, ενώ η ανάγκη ελέγχου χαρακτηρίζεται «καθιερωμένη» και «επιβεβλημένη» σε τακτά διαστήματα, ιδίως λίγο πριν από την τουριστική high season, όταν η κίνηση αυξάνεται και «όλα πρέπει να λειτουργούν στην εντέλεια».

Με απλά λόγια: η επιθεώρηση δεν ήταν «προαιρετική» εργασία. Ήταν προγραμματισμένος περιοδικός έλεγχος που έπρεπε να γίνει, ακόμη κι αν αυτό σήμαινε ότι θα χρειαζόταν εξωτερική συνδρομή αεροσκάφους.