Βασιλική Διαλυνά: «Όταν οι άνθρωποι δεν έχουν πια πού να κρυφτούν, αρχίζουν να φαίνονται». Η ηθοποιός μιλά στην kontra news για την επιστροφή των «Πολιτών β΄ κατηγορίας», τη «Ματωμένη Κυριακή», τη βία της εξουσίας, την ανθρώπινη αλληλεγγύη και τη δύναμη του θεάτρου να υπερασπίζεται την αλήθεια.

06/10/2026 - 21:55

Του

Σταύρου Ξηντάρα

Υπάρχουν παραστάσεις που μιλούν για ένα συγκεκριμένο ιστορικό γεγονός και υπάρχουν παραστάσεις που, μέσα από ένα ιστορικό γεγονός, κατορθώνουν να μιλήσουν για το σήμερα. Οι «Πολίτες β΄ κατηγορίας» του Brian Friel ανήκουν στη δεύτερη κατηγορία. Με αφετηρία τη «Ματωμένη Κυριακή» του 1972 στο Derry της Ιρλανδίας, το έργο φωτίζει τη σχέση του ανθρώπου με την εξουσία, τον φόβο, την καταστολή, την ανάγκη για αλήθεια και, τελικά, την ανάγκη για αλληλεγγύη.

Η παράσταση, σε σκηνοθεσία Τζένης Κόλλια, επιστρέφει για δεύτερη χρονιά στο Θέατρο Τζένη Καρέζη, μετά την περσινή επιτυχημένη πορεία και τις ιδιαίτερα θετικές κριτικές. Τρεις καθημερινοί άνθρωποι εγκλωβίζονται στο Δημαρχείο, μετά από μια διαδήλωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα που μετατράπηκε σε βίαιη σύγκρουση. Μέσα σε λίγες ώρες, ο φόβος, οι εξομολογήσεις, οι αντιφάσεις και οι αλήθειες τους έρχονται στην επιφάνεια.

Ανάμεσα στους πρωταγωνιστές της παράστασης βρίσκεται η Βασιλική Διαλυνά, η οποία επιστρέφει στον ρόλο της έχοντας πλέον πίσω της έναν ολόκληρο χρόνο παραστάσεων. Μιλά στην kontra news για το διαχρονικό μήνυμα του έργου, τη δύσκολη συνύπαρξη των ανθρώπων κάτω από ακραίες συνθήκες, την κατασκευή της «επίσημης» αλήθειας, αλλά και για την αφιέρωση της παράστασης στον Κώστα Καζάκο.

«Η ανάγκη να αποκατασταθεί η αλήθεια και η αδικία είναι διαχρονική»

-Οι «Πολίτες β΄ κατηγορίας» επιστρέφουν για δεύτερη χρονιά, μετά την περσινή επιτυχία και τις πολύ θετικές κριτικές. Τι πιστεύετε ότι είναι αυτό που εξακολουθεί να αγγίζει τόσο έντονα το κοινό σε αυτή την παράσταση;

“Νομίζω ότι αυτό που αγγίζει τον κόσμο είναι πως, ενώ το έργο αναφέρεται σε ένα πολύ συγκεκριμένο γεγονός, τελικά απευθύνεται σε όλους μας. Η παράσταση μιλάει για την ανάγκη να αποκατασταθεί η αλήθεια και η αδικία. Μιλάει για την ανάγκη της αντίδρασης απέναντι στη συνθήκη του φόβου και της υποταγής και, δυστυχώς, αυτά τα διακυβεύματα είναι διαχρονικά.”

-Το έργο του Brian Friel εμπνέεται από τη «Ματωμένη Κυριακή» του 1972, ένα ιστορικό γεγονός με βαθύ πολιτικό και ανθρώπινο φορτίο. Πώς προσεγγίζετε ως ηθοποιός έναν χαρακτήρα που βρίσκεται μέσα σε μια τόσο βίαιη και τραυματική συνθήκη;

“Προσπαθώ να μη σκέφτομαι τον χαρακτήρα ως μέρος ενός ιστορικού γεγονότος, αλλά ως έναν άνθρωπο που βρίσκεται ξαφνικά αντιμέτωπος με κάτι που τον καταπιέζει, με κάτι που δεν μπορεί να ελέγξει. Νομίζω πως εκεί βρίσκεται και η δυσκολία, αλλά και η ουσία: να μην παίζεις τη συνθήκη της «τραγωδίας» που λαμβάνει χώρα εκείνη τη στιγμή, αλλά τον άνθρωπο που βιώνει αυτή την τραγωδία.”

«Όταν οι άνθρωποι δεν έχουν πια πού να κρυφτούν, αρχίζουν να φαίνονται»

-Στην παράσταση τρεις καθημερινοί άνθρωποι εγκλωβίζονται στο Δημαρχείο και, μέσα σε λίγες ώρες, αναγκάζονται να μοιραστούν φόβους, μυστικά και αλήθειες. Τι αποκαλύπτει αυτή η ακραία συνθήκη για τον άνθρωπο και για εσάς προσωπικά ως ηθοποιό;

“Αποκαλύπτει ότι η ανάγκη του ενός για τον άλλον είναι πολύ πιο βαθιά απ’ όσο φανταζόμαστε. Αυτό το σκηνικό επεισόδιο θα μπορούσε να είναι η αρχή μιας ουσιαστικής ανθρώπινης φιλίας και επαφής – αν δεν την είχε διακόψει τόσο βίαια και απάνθρωπα η καταστολή της εξουσίας. Ίσως ακριβώς επειδή η αφετηρία της ήταν ο φόβος και η ανάγκη της φροντίδας και της προστασίας για τον συνάνθρωπο. Η αλληλεγγύη.

Νομίζω ότι όταν οι άνθρωποι δεν έχουν πια πού να κρυφτούν, αρχίζουν να φαίνονται. Οι φόβοι, οι αντιφάσεις, οι διαφορές, αλλά και το νοιάξιμο και η δύναμή τους. Αυτό με ενδιαφέρει και ως ηθοποιό: τι συμβαίνει όταν αναγκαζόμαστε να αφήσουμε κάτω τους ρόλους που έχουμε μάθει να παίζουμε στην καθημερινή μας ζωή.”

-Το έργο μιλά για τη βία της εξουσίας και για την κατασκευή «ενόχων», ενώ υπογραμμίζει τη σύγκρουση ανάμεσα στην ανθρώπινη αλήθεια και την επίσημη πολιτική αφήγηση. Πόσο επίκαιρο θεωρείτε ότι είναι σήμερα αυτό το μήνυμα;

“Δυστυχώς, το έργο είναι τρομακτικά επίκαιρο. Η εξουσία εξακολουθεί να έχει πολλούς τρόπους και να εφευρίσκει καινούργιους για να κατασκευάζει τη δική της αλήθεια. Το ερώτημα είναι πόσο εύκολα εμείς αποδεχόμαστε αυτή την αλήθεια, όταν μας βολεύει να μη βλέπουμε την πραγματικότητα.”

«Το θέατρο δεν είναι μόνο μια δουλειά που κάνουμε, αλλά και μια στάση απέναντι στη ζωή»

-Η παράσταση είναι αφιερωμένη στον Κώστα Καζάκο, ο οποίος, όπως αναφέρεται, πίστευε μέχρι το τέλος στη δύναμη του ανθρώπου. Τι σημαίνει για εσάς αυτή η αφιέρωση και τι πιστεύετε ότι μπορεί να σημαίνει για μια παράσταση που μιλά τόσο έντονα για ελευθερία και ανθρώπινα δικαιώματα;

“Για μένα, αυτή η αφιέρωση είναι μια υπενθύμιση ότι το θέατρο δεν είναι μόνο μια δουλειά που κάνουμε, αλλά και μια στάση, μια ολόκληρη φιλοσοφία απέναντι στη ζωή. Ο Κώστας Καζάκος πίστευε στον άνθρωπο κι αυτό, ειδικά σήμερα, δεν είναι καθόλου αυτονόητο. Είναι μια πίστη που χρειάζεται να την υπερασπιζόμαστε στην πράξη.”

-Μετά από έναν ολόκληρο πρώτο χρόνο παραστάσεων, επιστρέφετε τώρα στους «Πολίτες β΄ κατηγορίας». Τι έχει αλλάξει στον δικό σας τρόπο προσέγγισης του ρόλου και τι θα θέλατε να ανακαλύψει αυτή τη φορά το κοινό που θα έρθει να σας δει;

“Νομίζω ότι μετά από έναν χρόνο ο ρόλος έχει γίνει πιο οικείος, αλλά αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα πιο εύκολος. Κάθε παράσταση ανακαλύπτω κάτι άλλο, κάθε μέρα είναι διαφορετική, και για μένα αλλά και για το κοινό.

Θα ήθελα το κοινό να φύγει με την αίσθηση ότι αυτό που είδε δεν αφορά κάποιους άλλους, κάπου αλλού, κάποτε. Αφορά και εμάς. Κι ίσως αυτό είναι το πιο δύσκολο να παραδεχτούμε.”

INFO

«Πολίτες β΄ κατηγορίας» του Brian Friel
Σκηνοθεσία: Τζένη Κόλλια

Παίζουν: Νέστωρ Κοψιδάς, Βασιλική Διαλυνά, Γιάννης Λατουσάκης, Παναγιώτης Παπαϊωάννου, Αργύρης Λάμπρου, Τίτος Μακρυγιάννης

Μετάφραση: Μιχάλης Σιώνας
Δραματουργική επεξεργασία: Τζένη Κόλλια, Μιχάλης Σιώνας
Σκηνικά – Κοστούμια: Πάρις Μέξης
Φωτισμοί: Στέλλα Κάλτσου
Μουσική: Αλέξανδρος Καζάκος
Τραγούδια παράστασης: BAILDSA
Sound design: Γιώργος Βασίλας
Video: Χάρης Πάλλας
Φωτογραφία: Δομνίκη Μητροπούλου
Social: Minor 6 Media
Επικοινωνία: Μαρίκα Αρβανιτοπούλου | Art Ensemble
Παραγωγή: Midnight Sun Productions