Συνταγματική αναθεώρηση: Στο στόχαστρο της κυβέρνησης η μονιμότητα, πρόωρες εκλογές, νόμος περί ευθύνης

Ως την κορυφαία κοινοβουλευτική διαδικασία, όπου δεν αντιπαρατίθενται Κυβέρνηση και Αντιπολίτευση, αλλά δοκιμάζεται η ωριμότητα όλου του πολιτικού συστήματος και η δυνατότητα του να δημιουργεί συναινέσεις χαρακτηρίζουν στην κυβέρνηση τη συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος η οποία και επίσημα ξεκινά με την κατάθεση της σχετικής πρότασης από τη ΝΔ.

Οι προτάσεις που κατατέθηκαν διακρίνονται σε 4 κατηγορίες:

·Τις ταυτοτικές διατάξεις που διαμορφώνουν το Πολιτιστικό Σύνταγμα της Ελλάδας προστατεύοντας τον αξιακό πυρήνα της εθνικής και πολιτιστικής ταυτότητας,

·Τις κοινωνικές διατάξεις που διαμορφώνουν το Κοινωνικό Σύνταγμα,

·Τις θεσμικές διατάξεις που εκσυγχρονίζουν το Θεσμικό Σύνταγμα ενισχύοντας την Αρχή των Ελέγχων και των Ισορροπιών και

·Τις αναπτυξιακές διατάξεις που οριοθετούν το Οικονομικό Σύνταγμα.

Οσον αφορά τις ταυτοτικές διατάξεις, οι προτάσεις αφορούν μεταξύ άλλων τη συνταγματική προστασία της Ελληνικής Σημαίας ως διαχρονικό σύμβολο του έθνους και του πολιτισμού, την προστασία της Ελληνικής γλώσσας ως φορέα του ελληνικού πολιτισμού και της εθνικής κληρονομιάς ενώ πρόνοια υπάρχει και για την εφαρμογή της Τεχνητής Νοημοσύνης με τρόπο που να συμβάλλει στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου.

Οσον αφορά τις κοινωνικές διατάξεις, σχετικές προτάσεις αφορούν μεταξύ άλλων την επέκταση της ελάχιστης υποχρεωτικής εκπαίδευσης από τα 9 στα 11 χρόνια και κυρίως την απελευθέρωση της Ανώτατης Εκπαίδευσης από το κρατικό μονοπώλιο και η θέσπιση του Μη Κρατικού Μη Κερδοσκοπικού ή Ιδιωτικού Πανεπιστημίου με την αναθεώρηση του άρθρου 16, ενώ στόχος είναι και η προστασία του φυσικού και κοινωνικού περιβάλλοντος, η αντιμετώπιση του φαινομένου της κλιματικής αλλαγής, η σωστή διαχείριση των υδάτινων πόρων και η αποκατάσταση των δημόσιων και ιδιωτικών δασών που καταστράφηκαν, την προστασία του περιβαλλοντικού ισοζυγίου σε κάθε κρατική παρέμβαση.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις θεσμικές αλλαγές με την ενίσχυση της αρχής ελέγχων και ισορροπιών με στόχο τη διόρθωση στρεβλώσεων του παρελθόντος.

Μεταξύ άλλων προτείνεται η επανεξέταση του άρθρου 29 του Συντάγματος με την πρόβλεψη επιφύλαξης νόμου που θα ορίζει τις προϋποθέσεις ίδρυσης και δημοκρατικής εσωτερικής λειτουργίας των πολιτικών κομμάτων και η συνεχής και όχι μόνο η κατ’αρχήν παρακολούθηση της λειτουργίας των δημοκρατικών αρχών και κανόνων μέσα στα κόμματα.

Στο άρθρο 30 προτείνεται μία εξαετής θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με μεταβατική διάταξη για τον υπηρετούντα πρόεδρο ενώ καταργείται η επίκληση σοβαρού εθνικού θέματος για τη διάλυση της Βουλής, η οποία μπορεί στο εξής να διαλύεται με πρόταση της Κυβέρνησης και απόφαση της Βουλής για ανανέωση της λαϊκής εντολής. Σχετική πρόταση υπάρχει για τη δυνατότητα άσκησης του εκλογικού δικαιώματος με επιστολική ψήφο και για τους εκλογείς που βρίσκονται εντός της Επικράτειας ενώ το εκλογικό σύστημα θα πρέπει να διασφαλίζει εύλογη αναλογικότητα και κυβερνησιμότητα της χώρας καθώς με νόμο μπορεί να προβλέπεται ότι η επικράτεια διαιρείται σε ελάσσονες και μείζονες περιφέρειες.

Ιδιαίτερη μνεία γίνεται και για την ανάγκη της θεσμικής θωράκισης του ρόλου του Βουλευτή και σε συνταγματικό επίπεδο, ενώ ανοίγει και η συζήτηση για την ευθύνη των υπουργών καθώς στη ΝΔ υποστηρίζουν πως θα πρέπει να υπάρξει μια ισορροπία στην απόλυτη αττιμωρησία των πολιτικών και την απόλυτη τιμωρητικότητα που οδηγεί στην ποινικοποίηση της πολιτικής ζωής του τόπου. Σύμφωνα με τη σχετική πρόταση, λοιπόν, καταργείται το«αμελλητί» και η αρμοδιότητα της Βουλής για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης με την προανακρτική εξέταση να διενεργείται από Εισαγγελέα Εφετών και η πρόταση άσκησης δίωξης από Εισαγγελέα Αρείου Πάγου. Η άσκηση δίωξης θα γίνεται με απόφαση Βουλής, με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, με ονομαστική ψηφοφορία.

Οσον αφορά το θέμα της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων που έχει προκαλέσει πολλές αντιδράσεις, στο κυβερνητικό στρατόπεδο τονίζουν πως το Σύνταγμα μπορεί να επαναπροσδιορίσει την έννοια της μονιμότητας υπενθυμίζουν όμως πως υπάρχει νόμος που ορίζει τη διαδικασία, τα κριτήρια για την αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων, τις επιβραβεύσεις και τις ποινές που αυτή μπορεί να επιφέρει, συμπεριλαμβανομένης της οριστικής παύσης, ύστερα από απόφαση του υπηρεσιακού συμβουλίου. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στις αναπτυξιακές διατάξεις με στόχο την Κοινωνική Οικονομία της Αγοράς, όπως χαρακτηριστικά τονίζουν. Μεταξύ άλλων προβλέπεται η κρατική μέριμνα για προσιτή στέγη ενώ υπάρχει και αναφορά σε βιώσιμο προϋπολογισμό του κράτους, κάτι που αντικατάστησε προφανώς τις αρχικές σχέσεις για έναν «δημοσιονομικό κόφτη» που θα μείωνε παροχές αν το ισοζύγιο δεν ήταν ισοσκελισμένο.

Στην κυβέρνηση τώρα αναμένουν την ουσιαστική συμβολή των κομμάτων της αντιπολίτευσης στο διάλογο που ξεκινά επί συγκεκριμένης βάσης, αν και η εικόνα που υπάρχει είναι πως γενικά πολύ δύσκολα υπάρχει στην παρούσα φάση περιθώριο ευρύτερων συναινέσεων.