OHE: Πώς εξελίχθηκε η “λογομαχία” των μόνιμων αντιπροσώπων Ελλάδας-Τουρκίας

Η Αθήνα απέρριψε κατηγορηματικά τη συμφωνία Τουρκίας – Λιβύης, χαρακτηρίζοντάς την άκυρη και ανυπόστατη, ενώ η Άγκυρα επέμεινε στην ισχύ της, επαναφέροντας παράλληλα την πρόταση για διάλογο και Διάσκεψη της Ανατολικής Μεσογείου.

Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Τουρκίας στον ΟΗΕ, πρέσβης Αχμέντ Γιλντίζ, απαντώντας στις αναφορές του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, υποστήριξε ότι «το Συμβούλιο αυτό δεν είναι δικαστήριο οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών» και ότι «ένας χάρτης μπορεί να απεικονίζει έναν ισχυρισμό, αλλά δεν μπορεί να τον κρίνει». Υπερασπίστηκε το τουρκολιβυκό μνημόνιο, τονίζοντας ισχυριζόμενος ότι «βρίσκεται σε ισχύ από το 2019», ενώ σημείωσε ότι η πρόσφατη κοινοβουλευτική ενέργεια στη Λιβύη αντανακλά την υποστήριξη του λιβυκού λαού προς αυτό.

Ο Τούρκος Μόνιμος Αντιπρόσωπος υποστήριξε ότι το μνημόνιο «δεν καθορίζει ούτε προδικάζει τα δικαιώματα κρατών που δεν συμμετέχουν σε αυτό», ενώ αναφερόμενος στα ελληνικά νησιά δήλωσε ότι «η Τουρκία δεν αμφισβητεί την ύπαρξη, τον πληθυσμό ή την κυριαρχία αυτών των νησιών». Όπως ανέφερε, «το νομικό ζήτημα είναι διαφορετικό. Αφορά την επήρεια που πρέπει να αποδίδεται στα νησιά κατά την οριοθέτηση επικαλυπτόμενων θαλάσσιων διεκδικήσεων».

Επικαλέστηκε τη διεθνή νομολογία περί μη αυτόματης πλήρους επήρειας των νησιών και υπενθύμισε ότι η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας. Επανέφερε την πρόταση Ερντογάν για Διάσκεψη της Ανατολικής Μεσογείου, με αναφορά στα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων και της αυτοαποκαλούμενης «ΤΔΒΚ».

Η Αγλαΐα Μπαλτά υπογράμμισε ακόμη ότι «το διεθνές δίκαιο δεν μπορεί να εφαρμόζεται επιλεκτικά, προκειμένου να εξυπηρετούνται μονομερείς διεκδικήσεις», επικαλούμενη τις συμφωνίες θαλάσσιας οριοθέτησης της Ελλάδας με την Ιταλία και την Αίγυπτο. Απαντώντας στην τουρκική αιτίαση για τη συζήτηση των θαλάσσιων οριοθετήσεων στο Συμβούλιο Ασφαλείας, επισήμανε ότι «ο σεβασμός του Δικαίου της Θάλασσας βρίσκεται στον πυρήνα» της θαλάσσιας ασφάλειας, προσθέτοντας ότι «η υπενθύμιση των κανόνων που διέπουν τις θάλασσές μας δεν συνιστά κατάχρηση του Συμβουλίου. Αποτελεί τον ίδιο τον σκοπό του».

Ο Τούρκος Μόνιμος Αντιπρόσωπος επανήλθε τονίζοντας ότι «απαιτούνται ουσιαστικές διαπραγματεύσεις» και ότι ελπίζει ότι θα γίνουν το συντομότερο δυνατό.

Η Αγλαΐα Μπαλτά, στην τριτολογία της, υπογράμμισε ότι «η Ελλάδα έχει επιδιώξει με συνέπεια σχέσεις καλής γειτονίας με την Τουρκία, βασισμένες στον αμοιβαίο σεβασμό, στο διεθνές δίκαιο και στις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».

«Παραμένουμε προσηλωμένοι στον διάλογο και στην ειρηνική επίλυση των διαφορών, ωστόσο ο ουσιαστικός διάλογος απαιτεί σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, στην κυριαρχία και στα κυριαρχικά δικαιώματα», κατέληξε.

Μιλώντας στον ΟHE, ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ενώπιον εκπροσώπων της διεθνούς κοινότητας, χαρακτήρισε το τουρκολιβυκό μνημόνιο «κατάφωρη παραβίαση» του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, τονίζοντας ότι η συμφωνία Τουρκίας και Λιβύης είναι «παράνομη, αυθαίρετη και αντιβαίνει στη γεωγραφία την ίδια».

Ο χάρτης της «αυθαιρεσίας» Τουρκίας και Λιβύης

Μάλιστα, ο Κ. Μητσοτάκης παρουσίασε και χάρτη για να καταδείξει ότι η Ελλάδα και η Λιβύη «είναι φυσικοί γείτονες, με αντικείμενες ακτές, και έχουν», όπως είπε «το δικαίωμα, βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, να οριοθετήσουν τις θαλάσσιες ζώνες τους μέσω συμφωνίας» ενώ, «αντίθετα η Τουρκία και η Λιβύη δεν έχουν, δεν έχουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές».

«Κι όμως, επιχείρησαν να δημιουργήσουν μεταξύ τους ένα τεχνητό θαλάσσιο σύνορο. Αυτό είναι παράλογο. Δεν υπάρχει προηγούμενο για μια τέτοια διαγώνια οριοθέτηση» υπογράμμισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά την ανοιχτή συζήτηση της ελληνικής προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού για τις αναδυόμενες τεχνολογίες και τη θαλάσσια ασφάλεια.

«Η γεωγραφία δεν μπορεί να ξαναγραφτεί»

Ο Πρωθυπουργός σημείωσε ότι οι δύο χώρες επιχείρησαν να χαράξουν θαλάσσιο σύνορο μεταξύ τους, σαν να μην υπήρχαν τα ελληνικά νησιά που βρίσκονται ανάμεσα στις ακτές τους.

«Η γεωγραφία δεν μπορεί να ξαναγραφτεί. Και τα κυριαρχικά δικαιώματα δεν μπορούν να διαγραφούν με το να χαράσσονται αυθαίρετες γραμμές σε έναν χάρτη», τόνισε ο κ. Μητσοτάκης, σημειώνοντας ότι «η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, με 172 συμβαλλόμενα μέρη και θεμελιώδεις διατάξεις που αντανακλούν κανόνες του εθιμικού Διεθνούς Δικαίου που δεσμεύουν όλα τα κράτη, αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της πολυμέρειας».

«Παρέχει ένα ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο που διέπει τις δραστηριότητες στη θάλασσα, διασφαλίζει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, προστατεύει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών και επιτρέπει την ανάπτυξη του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου» πρόσθεσε, ο Πρωθυπουργός, υπογραμμίζοντας με έμφαση ότι το Διεθνές Δίκαιο δεν μπορεί να εφαρμόζεται επιλεκτικά και πως οι κανόνες που διέπουν τις θάλασσες δεν μπορούν να τροποποιούνται προκειμένου να εξυπηρετούν τις φιλοδοξίες μεμονωμένων κρατών, και ότι εν τέλει, η θαλάσσια ασφάλεια απειλείται «όχι μόνο από μη κρατικούς δρώντες αλλά και από κράτη που περιφρονούν ανοιχτά το Διεθνές Δίκαιο».

«Υπόδειγμα οριοθέτησης η συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου»

Μάλιστα, ο Κ. Μητσοτάκης έφερε ως παράδειγμα τη συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου, δύο χωρών που έχουν αντικείμενες ακτές, το 2020, χαρακτηρίζοντάς την «υπόδειγμα του τρόπου με τον οποίο γειτονικά κράτη μπορούν να καταλήξουν σε αμοιβαία αποδεκτές λύσεις, σε πλήρη συμφωνία με το Διεθνές Δίκαιο».

«Φανταστείτε η Ελλάδα και η Τυνησία να αποφάσιζαν να οριοθετήσουν τις θαλάσσιες ζώνες τους σαν να μην υπήρχαν η Σικελία και η Μάλτα. Θα θεωρούσε κανείς σοβαρά μια τέτοια συμφωνία νόμιμη;» διερωτήθηκε ο Κ. Μητσοτάκης για να υπογραμμίσει στη συνέχεια, εκ νέου, ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραβιάζει αυτές τις θεμελιώδεις αρχές, δεν παράγει έννομα αποτελέσματα σε σχέση με τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και ότι η πρόσφατη επικύρωσή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης «δεν μπορεί να μετατρέψει ένα παράνομο μνημόνιο σε νόμιμη συμφωνία», ενώ έκανε αναφορά και στην καταδίκη του από τη διεθνή κοινότητα και τα 27 κράτη – μέλη της Ε.Ε..