Σάββατο, 13 Απριλίου 2024
ΑΘΗΝΑ ΚΑΙΡΟΣ

Προνόμιο του πρωθυπουργού

Μοιραστείτε το

 

Ολοι καταλάβαμε ότι ο πρώην υπουργός Προστασίας του Πολίτη δεν παραιτήθηκε αυτοβούλως, αλλά στην πραγματικότητα αποπέμφθηκε από τον πρωθυπουργό.

Ο οποίος εν προκειμένω άσκησε ένα προνόμιο, που του αναγνωρίζει το Σύνταγμά μας, του 1975 και από όλους αναγνωρίζεται ως απόλυτα θεμιτό και συμβατό με τις αρχές μιας σύγχρονης κοινοβουλευτικής μας δημοκρατίας, κατά τα δυτικά πρότυπα.

Το δικαίωμα, δηλαδή, του πρωθυπουργού, να επιλέγει κατά την ανέλεγκτη κρίση του, τα μέλη της κυβέρνησής του και να προχωρά σε όποιες αλλαγές, μεμονωμένες ή μαζικές (ανασχηματισμός) κρίνει σκόπιμος, σε όλη τη διάρκεια της θητείας του.

Επειδή αντιλαμβανόμαστε ότι η λέξη «προνόμιο», ηχεί κάπως παράταιρα, όταν μιλούμε για θεσμούς δημοκρατικούς και κοινοβουλευτικούς, ή κάποιοι, με τη «δύναμη της αδράνειας», θα μπορούσαν να κάνουν λόγο ακόμη και για μια ακόμη εκδήλωση «πρωθυπουργοκεντρισμού», σπεύδουμε να διευκρινίσουμε ή να υπενθυμίσουμε, πως στην πραγματικότητα πρόκειται για μια μεγάλη κατάκτηση, της σύγχρονης κοινοβουλευτικής μας δημοκρατίας, προϊόν μεγάλων αγώνων, που ξεκίνησαν από τον 19ο αιώνα.

Γιατί, για όσους δε γνωρίζουν ιστορία, αυτό που σήμερα αναγνωρίζεται ως απόλυτα θεμιτό προνόμιο του εκλεγμένου και δημοκρατικά νομιμοποιημένου πρωθυπουργού, μέχρι και το 1975, αποτελούσε αντικείμενο αθέμιτων παρεμβάσεων του «ανεύθυνου» βασιλιά.

Αξιοποιώντας και τις ασαφείς ή και έντεχνα αμφίσημες διατυπώσεις των παλαιότερων συνταγματικών κειμένων, όλοι οι «ελέω Θεού» βασιλείς της χώρας, ακόμη και κάποιοι που η φιλοβασιλική προπαγάνδα εμφάνιζε ως «καλοκάγαθους», είχαν μπει στον πειρασμό να παρέμβουν στην άσκηση της διακυβέρνησης, είτε με το διορισμό κατά το δοκούν πρωθυπουργών, χωρίς τη διερεύνηση του τεκμηρίου εμπιστοσύνης της Βουλής, αλλά μόνο εκείνου της εύνοιας του Θρόνου, είτε και με τις ακόμη πιο αυθαίρετες παρεμβάσεις στη λειτουργία της ίδιας της κυβέρνησης.

Κομβική στιγμή ως προς αυτή την πτυχή της νεότερης ιστορίας μας, αποτέλεσε το άρθρο του Χαρίλαου Τρικούπη, το 1875, με τίτλο «Τις πταίει;».

Εκεί η κορυφαία πολιτική μορφή του 19ου αιώνα, έθεσε με θάρρος το ζήτημα της «δεδηλωμένης». Της υποχρέωσης δηλονότι του κληρονομικού Ανώτατου Αρχοντα, να παρέχει τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης, μόνο σε εκείνον τον εντολοδόχο πρωθυπουργό, που τεκμαίρεται με απτό τρόπο ότι διαθέτει-μπορεί να αποσπάσει-την ψήφο εμπιστοσύνης της Βουλής.

Δυστυχώς, η συνεχιζόμενη ασάφεια ή αμφισημία των σχετικών συνταγματικών διατάξεων, δεν επέτρεψαν την υλοποίηση αυτού του φιλόδοξου εγχειρήματος, παρ’ ότι αρχικά φάνηκε ότι και ο τότε βασιλιάς Γεώργιος Α’ φάνηκε να αποδέχεται.

Ούτε όμως εκείνος ο «καλοκάγαθος» βασιλιάς, που σε άλλες περιστάσεις είχε δείξει πράγματι ευελιξία και ανοιχτούς ορίζοντες, ήταν διατεθειμένος να παραιτηθεί του αθέμιτου «προνομίου», των αυθαίρετων δηλαδή παρεμβάσεων.

Σχετικά Άρθρα

Δείτε Επίσης

Τελευταία Άρθρα

Τα πιο Δημοφιλή

Μην χάνετε καμία στιγμή ενημέρωσης. Παρακολουθήστε το τηλεοπτικό πρόγραμμα του Kontra Channel σε
απευθείας μετάδοση 24/7.