Τα νούμερα που «δεν βγαίνουν» και οι ελλείψεις που θα εμφανιστούν σύντομα λόγω της ενεργειακής κρίσης

Πολύ ξεχωριστά είναι τα επιμέρους ποιοτικά και ποσοτικά στοιχεία της ενεργειακής κρίσης που περνάει σήμερα ο πλανήτης σε σχέση με τις παλαιότερες. Σε όρους εφοδιασμού, η απώλεια χαρακτηρίζεται ως η πιο έντονη που έχει βιώσει ποτέ η παγκόσμια οικονομία, με άνω του 10% του πετρελαίου και 20% του LNG.

Παράλληλα, δεν καταγράφεται αντίστοιχη εικόνα στις τιμές του αργού, καθώς για τα βασικά συμβόλαια, Brent και WTI, οι τιμές παραμένουν πολύ χαμηλότερες σε σχέση με τη σοβαρότητα της διαταραχής.

Διαφορετική είναι η εικόνα σε επιμέρους αγορές και προϊόντα, όπως στην Ασία και στο diesel, όπου η άνοδος είναι πολύ εντονότερη. Ως αποτέλεσμα, η επίδραση της ενεργειακής κρίσης δεν εξελίσσεται με ομοιόμορφο τρόπο και διαφοροποιείται σημαντικά από προϊόν σε προϊόν και από περιοχή σε περιοχή. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, καταγράφεται σύγκλιση εκτιμήσεων ότι θα υπάρξουν σύντομα ελλείψεις, ακόμη και αν αυτές δεν αντανακλώνται στις τιμές.

Στο πλαίσιο αυτό, ο επικεφαλής της Shell, Βαέλ Σαουάν, τόνισε νωρίτερα αυτή τη βδομάδα ότι από τον Απρίλιο η Ευρώπη θα βιώσει τις πρώτες ελλείψεις, παίρνοντας έτσι τη σκυτάλη από την Ασία, όπου ήδη έχουν εφαρμοστεί δελτία και έχουν μειώσει τη λειτουργία τους εργοστάσια.

Παράλληλα, τα στοιχεία του Kpler δείχνουν ότι αυτή την Παρασκευή θα καταφθάσουν στη Γηραιά Ήπειρο τα τρία τελευταία διαθέσιμα φορτία LNG από το Κατάρ. Στη συνέχεια, όπως αναφέρεται, θα ισχύσει το καθεστώς ανωτέρας βίας που επικαλέστηκε η QatarEnergy για πελάτες της σε χώρες όπως η Ιταλία και το Βέλγιο.

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, αναμένονται εντός του Απριλίου τέσσερα φορτία LNG στη Ρεβυθούσα, συν άλλα τρία τον Μάιο και πέντε τον Ιούνιο, για τις ανάγκες των ΔΕΗ, Metlen, Enerwave και ΔΕΠΑ. Η εικόνα περιγράφεται ως ομαλή αυτή τη στιγμή, ενώ δεν αναμένονται αρνητικές εκπλήξεις λόγω της κάλυψης μέσω των ΗΠΑ.

Στο φυσικό αέριο και στο ευρωπαϊκό συμβόλαιο TTF, τα προθεσμιακά συμβόλαια είναι πλέον ακριβότερα από το τρέχον για όλους τους μήνες έως τον Ιανουάριο του 2027. Το συγκεκριμένο γεγονός αποτυπώνει ότι η αγορά προεξοφλεί στενότητα πέρα από τον βραχυπρόθεσμο ορίζοντα. Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρεται ότι ακόμη και αν λήξει σήμερα ο πόλεμος, το Κατάρ έχει χάσει μόνιμα το 17% της παραγωγικής του δυνατότητας.

Η Rystad Energy υπολογίζει ότι θα χρειαστούν 2-4 χρόνια για αντικατάσταση του κατεστραμμένου εξοπλισμού. Ανάλογη εικόνα αποκατάστασης περιγράφεται και για μονάδες στο ιρανικό κοίτασμα South Pars, καθώς και για τον σταθμό επεξεργασίας αερίου Pearl στο Κατάρ. Συντομότεροι εκτιμάται ότι θα είναι οι χρόνοι για τα διϋλιστήρια σε Μπαχρέιν, Ιράν, Ιράκ, Εμιράτα και Ισραήλ.

Τέλος, γίνεται αναφορά και στα μη ενεργειακά εμπορεύματα με μεγάλη σημασία για την οικονομία, όπως τα πλαστικά και τα λιπάσματα. Οι επιδράσεις στην περίπτωσή τους καταγράφονται ως αισθητές ήδη από σήμερα και επηρεάζουν ολόκληρους κλάδους. Ενδεικτικά, μεγάλος παραγωγός πολυαιθυλενίου αύξησε πριν λίγες ημέρες τις τιμές του στο διπλάσιο, ενώ οι πλαστικές σακούλες στη Νότια Κορέα έχουν αρχίσει να σπανίζουν. Με βάση τα παραπάνω δεδομένα, επισημαίνεται ότι ο χρόνος δεν είναι πλέον σύμμαχος κανενός, ιδίως των μεγάλων καταναλωτών.

Στο ίδιο πλαίσιο καταγράφεται ότι, μετά την κρίση του 2022, γίνεται για άλλη μια φορά εμφανές ότι οι κυβερνήσεις μπορούν να τυπώσουν δολάρια ή ευρώ, αλλά όχι βαρέλια πετρελαίου, στην προσπάθειά τους να τα βγάλουν πέρα. Στο επόμενο στάδιο της κρίσης και σε ορίζοντα 1-2 μηνών από σήμερα, αναφέρεται ότι το ενεργειακό πρόβλημα θα αρχίσει να μεταφράζεται και σε απτά οικονομικά μεγέθη, επηρεάζοντας ΑΕΠ, δείκτες απασχόλησης, εμπορικά ισοζύγια και κρατικό χρέος. Η διαφορά σε σχέση με το παρελθόν αποτυπώνεται στο ότι σήμερα δεν υπάρχουν τα αντίστοιχα δημοσιονομικά περιθώρια, ούτε μεγάλες δυνατότητες για ποσοτική διευκόλυνση που θα έκαναν τα πράγματα κάπως πιο διαχειρίσιμα.