Στην τελική ευθεία το «Ελλάδα 2.0» – Τα έργα που υλοποιήθηκαν και η μελλοντική παρακαταθήκη

Το Εθνικό Σχέδιο «Ελλάδα 2.0», που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), μπαίνει πλέον στην τελική του ευθεία. Μέχρι σήμερα, οι συνολικές εκταμιεύσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν φτάσει τα 24,6 δισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας ότι το «Ελλάδα 2.0» δεν είναι απλώς ένας κατάλογος έργων, αλλά ένα πρόγραμμα με σαφές χρονοδιάγραμμα, μετρήσιμους στόχους και ισχυρό αναπτυξιακό αποτύπωμα. Κατά την παρουσίαση της πορείας του στο Υπουργικό Συμβούλιο, ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος και ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αρμόδιος για το ΤΑΑ, Νίκος Παπαθανάσης, υπογράμμισαν ότι έχουν ήδη ολοκληρωθεί 253 ορόσημα και στόχοι, μέσω των εκταμιεύσεων που έχουν πραγματοποιηθεί έως σήμερα.

Στο σύνολο αυτό περιλαμβάνονται και το αναθεωρημένο 8ο αίτημα επιχορηγήσεων, καθώς και το 7ο αίτημα πληρωμής δανείων. Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η ολοκλήρωση και παράδοση όλων των επενδυτικών και μεταρρυθμιστικών οροσήμων που παραμένουν σε εκκρεμότητα, με στόχο να επιτευχθεί η πλήρης απορρόφηση του εθνικού φακέλου, δηλαδή και των 36 δισ. ευρώ, έως το τέλος του έτους. Ωστόσο, η πραγματική βαρύτητα του «Ελλάδα 2.0» δεν εξαντλείται στους αριθμούς των εκταμιεύσεων, αλλά στη μόνιμη αλλαγή που επιδιώκει να αφήσει στην οικονομία και στη λειτουργία του κράτους.

«Ελλάδα 2.0»: Από την απορρόφηση πόρων στη διαρκή μεταρρύθμιση

Κεντρική ιδέα στον σχεδιασμό του «Ελλάδα 2.0» υπήρξε η έκθεση της επιτροπής υπό τον νομπελίστα οικονομολόγο Χριστόφορο Πισσαρίδη, που ζητήθηκε το 2020 με αντικείμενο τη μακροπρόθεσμη βιώσιμη ανάπτυξη, την αύξηση εισοδημάτων και τον μετασχηματισμό του ελληνικού κράτους. Η πρόσφατη ανεξάρτητη αποτίμηση του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (Δεκέμβριος 2025) ενισχύει την εικόνα ότι το σχέδιο «κουμπώνει» πάνω σε μια ευρύτερη στρατηγική: από τις 525 συστάσεις της Έκθεσης Πισσαρίδη σε 23 πεδία δημόσιας πολιτικής, οι 432 (δηλαδή το 83%) είτε έχουν υλοποιηθεί είτε βρίσκονται σε διαδικασία υλοποίησης μέσω του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Με άλλα λόγια, το «Ελλάδα 2.0» λειτουργεί ως επιταχυντής αλλαγών που είχαν αναγνωριστεί ως αναγκαίες εδώ και χρόνια, φέρνοντας πιο κοντά την Ελλάδα σε ευρωπαϊκά πρότυπα, ειδικά σε δύο κομβικούς άξονες: την πράσινη και ενεργειακή μετάβαση και την ψηφιοποίηση κράτους και οικονομίας.

Μετρήσιμα αποτελέσματα σε κρίσιμους τομείς πολιτικής

Το μεταρρυθμιστικό αποτύπωμα του «Ελλάδα 2.0» αποτυπώνεται ήδη σε δείκτες που αφορούν την καθημερινότητα πολιτών και επιχειρήσεων, αλλά και τη λειτουργία του κράτους.

Φορολογική συμμόρφωση και πάταξη της παραοικονομίας

Η διασύνδεση 489.370 ταμειακών μηχανών και POS με την ΑΑΔΕ αποτελεί μια από τις πιο απτές παρεμβάσεις τεχνολογικής θωράκισης των εσόδων. Το πρώτο εξάμηνο του 2026, τα έσοδα από ΦΠΑ αυξήθηκαν κατά 13,1% ή κατά 1,69 δισ. ευρώ έναντι του αντίστοιχου διαστήματος του 2025. Το κενό ΦΠΑ, δηλαδή τα διαφυγόντα έσοδα από μη πληρωμή ΦΠΑ, έχει πλέον συγκλίνει με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στο 9%, από 25% το 2019.

Αγορά εργασίας και διαφάνεια στην απασχόληση

Μέσα από ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης, προστέθηκαν πάνω από 500.000 νέες θέσεις εργασίας. Η γενική ανεργία, όπως και η ανεργία νέων και γυναικών, μειώθηκαν κατά 50%. Παράλληλα, η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας συνέβαλε στην καταγραφή 4,5 εκατ. ωρών υπερωρίας το πρώτο εξάμηνο του 2026 και πάνω από 7 εκατ. το 2025, όταν το 2021 οι δηλωμένες ώρες υπερωρίας δεν ξεπερνούσαν τις 1,7 εκατ.

Ψηφιακό κράτος: από την ουρά στην υπέρβαση του μέσου όρου

Η Ελλάδα, από την 26η θέση μεταξύ 27 κρατών-μελών το 2019, έχει πλέον ξεπεράσει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο σε κρίσιμους δείκτες ψηφιοποίησης του κράτους, των δικτύων 5G και της ψηφιακής υγείας. Το Gov.gr αποτελεί εμβληματικό παράδειγμα: οι 20 δημοφιλέστερες ψηφιακές υπηρεσίες δημιουργούν εκτιμώμενη εξοικονόμηση περίπου 312,2 εκατ. ευρώ, 62,5 εκατ. λιγότερα φύλλα χαρτιού και 19,1 εκατ. λιγότερες μετακινήσεις.

Ενέργεια και ασφάλεια εφοδιασμού

Χάρη στις επενδύσεις σε ΑΠΕ, διασυνδέσεις και δίκτυα, η Ελλάδα εμφανίζει χονδρική και λιανική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας κάτω του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Επιπλέον, από καθαρός εισαγωγέας έως το 2024, έχει πλέον καταστεί καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας, με θετική επίδραση τόσο στο εμπορικό ισοζύγιο όσο και στην ενεργειακή ασφάλεια.

Δικαιοσύνη: ταχύτερες αποφάσεις, λιγότερη καθυστέρηση

Η εφαρμογή του νέου Δικαστικού Χάρτη, οι αλλαγές στην πολιτική και ποινική δικονομία, η εξωδικαστική επίλυση διαφορών και η ψηφιοποίηση της δικαιοσύνης οδήγησαν σε ουσιαστική επιτάχυνση: στα πρωτοδικεία Αθηνών και Θεσσαλονίκης ο χρόνος έκδοσης αποφάσεων μειώθηκε κατά 50%, με δείκτη εκκαθάρισης υποθέσεων πάνω από 100%. Παράλληλα, η Ελλάδα έχει μειώσει από 7 σε 4 τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην ετήσια έκθεση για το κράτος δικαίου.

Κτηματολόγιο: σχεδόν καθολική κάλυψη

Η κτηματογράφηση έφτασε από 39% το 2019 στο 98,83%, με το 99% της χώρας να διαθέτει πλέον ΚΑΕΚ, ενώ ολοκληρώνεται η μετάβαση σε ένα ενιαίο ψηφιακό Κτηματολόγιο.

Υγεία και πρόληψη με νέα εργαλεία

Το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» έχει ήδη οδηγήσει σε 6,86 εκατ. προληπτικές εξετάσεις και 274.410 έγκαιρα ευρήματα. Πάνω από το 50% των πολιτών έχουν εγγραφεί στον προσωπικό γιατρό, η λίστα εκκρεμών χειρουργείων έχει σε μεγάλο βαθμό εκκαθαριστεί χωρίς αναμονές άνω των 4 μηνών, ενώ ο ψηφιακός φάκελος ασθενούς είναι πλέον παραγωγικός. Ταυτόχρονα, περισσότερες από 230 ανακαινίσεις ολοκληρώθηκαν σε δομές υγείας σε όλη τη χώρα.

Εκπαίδευση και ψηφιακές δεξιότητες

Περισσότεροι από 39.000 διαδραστικοί πίνακες εγκαταστάθηκαν σε σχολικές μονάδες από την Ε’ Δημοτικού έως τη Γ’ Λυκείου. Επιπλέον, 410.000 χρήστες έχουν εγγραφεί στο δωρεάν Ψηφιακό Φροντιστήριο, διευρύνοντας την πρόσβαση σε εκπαιδευτική υποστήριξη.

Αναπηρία: πολιτικές που μένουν

Η πιλοτική δράση του προσωπικού βοηθού γίνεται πλέον μόνιμη πολιτική, ενισχυμένη από την ψηφιακή κάρτα αναπηρίας και ειδικό πρόγραμμα λειτουργικής αναβάθμισης κατοικιών ατόμων με αναπηρία.

Επενδύσεις, επιχειρηματικότητα και μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων

Καθοριστική είναι και η συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης στη στήριξη της επιχειρηματικότητας και στην κινητοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων. Μέσω χαμηλότοκων επιχειρηματικών δανείων, εγγυήσεων InvestEU, επενδυτικών κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών και στεγαστικών προγραμμάτων, το ΤΑΑ αναμένεται να κινητοποιήσει συνολικά επενδύσεις και χρηματοδοτήσεις ύψους 46,6 δισ. ευρώ, ενισχύοντας ουσιαστικά την αναπτυξιακή δυναμική της χώρας.

Η παρακαταθήκη του «Ελλάδα 2.0» και το επόμενο βήμα

Η ολοκλήρωση του «Ελλάδα 2.0» αναδεικνύεται σε ένα νέο σημείο αναφοράς για τη δυνατότητα της Ελλάδας να σχεδιάζει και να υλοποιεί σύνθετες πολιτικές, με αυστηρά ορόσημα, σαφή χρονοδιαγράμματα και διαρκή έλεγχο. Όπως δήλωσε ο Άκης Σκέρτσος, πρόκειται για «σημαντική εθνική επιτυχία», όχι μόνο λόγω του μεγέθους των πόρων, αλλά κυρίως επειδή η χώρα κατάφερε να παραδώσει ένα φιλόδοξο σχέδιο μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που βασίζεται στις επιδόσεις.

Από την πλευρά του, ο Νίκος Παπαθανάσης τόνισε ότι το «Ελλάδα 2.0» αποτελεί πλέον μια ισχυρή παρακαταθήκη για την πατρίδα και ένα σταθερό θεμέλιο για τη συνέχιση της ανάπτυξης, με στόχο η οικονομική μεγέθυνση να μεταφραστεί σε μόνιμο κοινωνικό μέρισμα τα επόμενα χρόνια. Σε αυτό ακριβώς βρίσκεται η ουσία: το «Ελλάδα 2.0» δεν κλείνει απλώς έναν κύκλο απορρόφησης ευρωπαϊκών πόρων, αλλά ανοίγει έναν νέο κύκλο κρατικής αποτελεσματικότητας, επενδυτικής εμπιστοσύνης και βιώσιμης προοπτικής, που θα κριθεί από το πόσο σταθερά θα πατήσουν πάνω του οι επόμενες πολιτικές και παραγωγικές επιλογές της χώρας.