Στάση αναμονής από την ΕΚΤ για τα επιτόκια – Οι αποφάσεις τον Ιούνιο

Αναμένονται αμετάβλητα τα επιτόκια από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) στη συνεδρίαση της 30ης Απριλίου 2026. Οι οικονομικοί αναλυτές και οι επενδυτές προσβλέπουν σε περισσότερα στοιχεία που θα δείξουν τις δευτερογενείς επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή και τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων. Οι δηλώσεις της προεδρίνας Κριστίν Λαγκάρντ και άλλων μελών του Διοικητικού Συμβουλίου επισημαίνουν ότι μια πιθανή αύξηση των επιτοκίων θα ήταν δικαιολογημένη μόνο εάν παρατηρηθούν γενικευμένες αυξήσεις στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών, καθώς και αν οι πληθωριστικές προσδοκίες επιχειρήσεων και καταναλωτών αυξηθούν.

Ο αντίκτυπος του πληθωρισμού από τον πόλεμο

Τα στοιχεία της Eurostat για τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη το Μάρτιο δείχνουν μια ανησυχητική αύξηση στο 2,6% σε ετήσια βάση, από 1,9% τον Φεβρουάριο, αν και αυτή η αύξηση σχετίζεται κυρίως με τις τιμές της ενέργειας. Αντίθετα, οι αυξήσεις στις τιμές τροφίμων, υπηρεσιών και μη ενεργειακών βιομηχανικών προϊόντων έχουν αρχίσει να επιβραδύνονται. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μειωθεί ο δομικός πληθωρισμός, ο οποίος δεν λαμβάνει υπόψη τις τιμές ενέργειας και νωπών τροφίμων, σε 2,2% από 2,3% τον Φεβρουάριο.

Η Eurostat αναμένεται να ανακοινώσει στοιχεία για τον Απρίλιο, όπου θα είναι δυνατό να καταγραφεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών καυσίμου. Αυτά τα δεδομένα θα αξιολογηθούν από την ΕΚΤ και μόνο αν δείξουν σημαντική άνοδο στον δομικό πληθωρισμό θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αύξηση των επιτοκίων.

Ο ρόλος της ανάπτυξης και της οικονομικής δραστηριότητας

Στην ίδια συνεδρίαση, θα δημοσιοποιηθεί και η πρώτη εκτίμηση για το ΑΕΠ της Ευρωζώνης για το πρώτο τρίμηνο του 2026, η οποία θα συνδεθεί άμεσα με τις επιπτώσεις του πολέμου στην οικονομική ανάπτυξη. Οι έρευνες οικονομικής συγκυρίας για τον Απρίλιο παρουσίασαν σημαντική μείωση της οικονομικής δραστηριότητας στον τομέα υπηρεσιών, εξαιτίας του αυξημένου κόστους ενέργειας, το οποίο περιορίζει τη ζήτηση από τους καταναλωτές. Αυτή η τάση διαφέρει δραματικά από την ενεργειακή κρίση του 2022, όταν τα νοικοκυριά ήταν πιο οικονομικά ευέλικτα μετά την πανδημία.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις της ΕΚΤ, αναμένεται ότι η ανάπτυξη στην Ευρωζώνη θα υποχωρήσει φέτος στο 0,9%, από 1,2% που είχε προβλεφθεί το Δεκέμβριο του 2025. Ωστόσο, υπάρχουν ανησυχίες ότι η επιβράδυνση μπορεί να είναι μεγαλύτερη και κοντά στο δυσμενές σενάριο που αναμένει ανάπτυξη μόλις 0,6%.

Προβλέψεις για τον πληθωρισμό από την ΕΚΤ

Οι πρόσφατες προβλέψεις για τον πληθωρισμό εκτιμούν ότι ο γενικός δείκτης θα αυξηθεί κατά 2,6%, σε σύγκριση με 1,9% πριν τον πόλεμο. Ο δομικός πληθωρισμός αναμένεται να δείξει μικρή αύξηση στο 2,3%, σε σχέση με 2,2%. Ωστόσο, το δυσμενές σενάριο προβλέπει μεγαλύτερη αύξηση και στις δύο κατηγορίες, με τον γενικό πληθωρισμό να αγγίζει το 3,5% και τον δομικό 2,7%.

Ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, Γιάννης Στουρνάρας, τόνισε πρόσφατα ότι, εφόσον ο πόλεμος τελειώσει σύντομα, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να είναι χαμηλότερος από τις προβλέψεις της ΕΚΤ. Συνεπώς, είναι επιτακτική η ανάγκη για την ΕΚΤ να τηρήσει στάση αναμονής, αποφεύγοντας μια βιαστική αύξηση των επιτοκίων. Αν συνεχιστούν οι συγκρούσεις, ωστόσο, η ανάγκη για αύξηση των επιτοκίων θα είναι αναπόφευκτη.

Προβλέψεις οικονομολόγων και αναλυτών

Η πλειονότητα των αναλυτών και οικονομολόγων αναμένει ότι η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε αύξηση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης τον Ιούνιο, οδηγώντας το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,25%. Υπάρχει, ωστόσο, μια μερίδα αναλυτών που δεν αναμένει καμία αύξηση ή προβλέπει δύο αυξήσεις εντός του 2026. Η αβεβαιότητα γύρω από τις οικονομικές συνθήκες της Ευρωζώνης καθιστά δύσκολη την πρόβλεψη των ενεργειών της κεντρικής τράπεζας.

Συνολικά, η στάση αναμονής της ΕΚΤ θα συνεχίσει να επηρεάζει την οικονομική πολιτική της Ευρωζώνης, με επίκεντρο την ανάγκη για σταθερότητα σε ένα περιβάλλον γεμάτο προκλήσεις. Οι εν λόγω αποφάσεις θα καθοριστούν αφενός από τις εξελίξεις του πληθωρισμού και αφετέρου από τις συνθήκες της παγκόσμιας οικονομίας.