Σε κλοιό οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις λόγω ενεργειακού κόστους

Σε νέο κλοιό κόστους βρίσκονται οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς η άνοδος στις τιμές της ενέργειας και των καυσίμων αυξάνει τις λειτουργικές δαπάνες και περιορίζει τα περιθώρια κέρδους. Η ενεργειακή επιβάρυνση έρχεται να προστεθεί στον επίμονο πληθωρισμό, στις αυξημένες τιμές πρώτων υλών και στις δυσκολίες ρευστότητας, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα πιεστικό περιβάλλον για την αγορά.

Η εικόνα επιδεινώθηκε μέσα στον Σεπτέμβριο, με το πετρέλαιο να παραμένει πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και τις τιμές των καυσίμων στην Ελλάδα να διαμορφώνονται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης ξεπέρασε τα 2,16 ευρώ το λίτρο, ενώ το diesel κινείται πάνω από τα 2,13 ευρώ. Οι διεθνείς εξελίξεις ενισχύουν, παράλληλα, τον κίνδυνο νέων ανατιμήσεων.

Ενεργειακό κόστος: βάρος πάνω σε ήδη αυξημένες δαπάνες

Η νέα επιβάρυνση προστίθεται σε ένα ήδη υψηλό λειτουργικό κόστος. Η τελευταία εξαμηνιαία έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, για το πρώτο εξάμηνο του 2026, δείχνει ότι το λειτουργικό κόστος παραμένει ο σημαντικότερος παράγοντας πίεσης για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις.

Συγκεκριμένα, το 73,3% των επιχειρήσεων δήλωσε ότι πληρώνει ακριβότερα την ηλεκτρική ενέργεια σε σχέση με το 2025, ενώ το 73,2% καταβάλλει περισσότερα για καύσιμα. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η επιβάρυνση στις πρώτες ύλες και τις προμήθειες, καθώς το 77,5% των επιχειρήσεων ανέφερε αύξηση του σχετικού κόστους.

Οι μέσες αυξήσεις που καταγράφονται ανέρχονται σε:

– 26,03% για το ηλεκτρικό ρεύμα
– 27,75% για τα καύσιμα
– 24,75% για τις πρώτες ύλες και τις προμήθειες

Η πίεση δεν περιορίζεται στους λογαριασμούς των επιχειρήσεων. Το 40,3% προχώρησε σε ανατιμήσεις κατά το πρώτο εξάμηνο, έναντι μόλις 7,2% που μείωσε τις τιμές του. Για το δεύτερο εξάμηνο του 2026, το 27,2% των επιχειρήσεων εκτιμά ότι θα χρειαστεί να προχωρήσει σε νέες αυξήσεις.

Την ίδια στιγμή, η ρευστότητα επιδεινώνεται. Το 48% των επιχειρήσεων δήλωσε περαιτέρω επιβάρυνση της οικονομικής του κατάστασης, ενώ μόλις το 16,4% κατέγραψε βελτίωση. Ο δείκτης οικονομικού κλίματος των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων υποχώρησε στις 56,5 μονάδες, από 59,2 το προηγούμενο εξάμηνο.

Προειδοποιήσεις για την πορεία των μικρομεσαίων επιχειρήσεων

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, προειδοποιεί ότι η νέα εκτίναξη του ενεργειακού κόστους απειλεί άμεσα τη βιωσιμότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Όπως επισημαίνει, στην Ελλάδα υπάρχουν ήδη προβλέψεις για αύξηση της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης κατά περισσότερο από 50% μέσα στον χειμώνα, ενώ οι αυξήσεις στα καύσιμα σε αρκετές περιπτώσεις προσεγγίζουν το 20%. Η επιβάρυνση των μεταφορών μεταφέρεται στη συνέχεια στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών, αυξάνοντας συνολικά το κόστος λειτουργίας.

Οι μικρότερες επιχειρήσεις έχουν περιορισμένες δυνατότητες απορρόφησης των αυξήσεων. Σε αντίθεση με τις μεγαλύτερες εταιρείες, συχνά δεν διαθέτουν ισχυρή διαπραγματευτική θέση απέναντι σε προμηθευτές, επαρκή ταμειακά διαθέσιμα ή τη δυνατότητα να επενδύσουν άμεσα σε ενεργειακή εξοικονόμηση. Για τον λόγο αυτό, ζητούν άμεσες παρεμβάσεις από την Πολιτεία και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στο τραπέζι νέο πακέτο στήριξης έως 200 εκατ. ευρώ

Οι πιέσεις στην αγορά έχουν οδηγήσει την κυβέρνηση στην εξέταση νέου πακέτου παρεμβάσεων. Σύμφωνα με την κυβερνητική ενημέρωση, υπάρχει δημοσιονομικό περιθώριο περίπου 200 εκατ. ευρώ, το οποίο θα μπορούσε να αξιοποιηθεί εφόσον οι συνθήκες στην ενεργειακή αγορά απαιτήσουν πρόσθετη στήριξη.

Στο επίκεντρο βρίσκονται τα καύσιμα, το πετρέλαιο θέρμανσης και η συνολική επιβάρυνση από την ενέργεια. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ανακοινώσει ότι το νέο πακέτο για το πετρέλαιο θέρμανσης θα παρουσιαστεί την επόμενη εβδομάδα, με στόχο η τιμή διάθεσης να διαμορφωθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο.

Παράλληλα, εξετάζεται οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, καθώς και πιθανή επαναφορά πλαφόν στο περιθώριο κέρδους. Η επιδότηση στο diesel έχει ήδη παραταθεί για τον Σεπτέμβριο, με ενίσχυση 10 λεπτών ανά λίτρο στο δίκτυο. Συνολικά, από τον Απρίλιο, το δημοσιονομικό κόστος των παρεμβάσεων για τη συγκράτηση της τιμής του diesel έχει ανέλθει σε περίπου 211 εκατ. ευρώ.

Η εστίαση ζητά στοχευμένες παρεμβάσεις

Το ενεργειακό κόστος βρίσκεται στον πυρήνα και των αιτημάτων της ΠΟΕΣΕ, καθώς η εστίαση επηρεάζεται άμεσα από τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας, των καυσίμων, των πρώτων υλών και των μεταφορών.

Σε παρέμβασή της στις 9 Σεπτεμβρίου, η ΠΟΕΣΕ υποστήριξε ότι οι επιχειρήσεις εστίασης παραμένουν χωρίς ουσιαστική στήριξη και ζήτησε, μεταξύ άλλων:

– Ενιαίο ΦΠΑ 13% στην εστίαση
– Εξαίρεση των αλκοολούχων ποτών
– Κατάργηση του ΕΦΚ στον καφέ
– Κατάργηση του φόρου για online παραγγελίες και delivery
– Κατάργηση των προσαυξήσεων στις ασφαλιστικές εισφορές για εργασία σε αργίες, Κυριακές και νυχτερινές ώρες

Παράλληλα, ο πρόεδρος του ΕΕΑ ζήτησε ειδικές παρεμβάσεις για το υψηλό ενεργειακό και στεγαστικό κόστος του κλάδου. Η πίεση στην εστίαση αποτυπώνεται και σε προηγούμενα στοιχεία της ΠΟΕΣΕ και του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, σύμφωνα με τα οποία το ενεργειακό κόστος είχε αυξηθεί σημαντικά τα προηγούμενα χρόνια, φτάνοντας σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και σε τριπλασιασμό μέσα σε μία τριετία.

Ο κίνδυνος νέων ανατιμήσεων

Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, η ενεργειακή αναστάτωση δεν αφορά μόνο την τιμή του ρεύματος ή των καυσίμων. Η αύξηση του κόστους ενέργειας επηρεάζει τις μεταφορές, τις πρώτες ύλες, την ψύξη και τη θέρμανση των επαγγελματικών χώρων, την παραγωγή και, τελικά, τις τιμές των προϊόντων και των υπηρεσιών.

Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο για τις επιχειρήσεις που δεν μπορούν να μετακυλήσουν ολόκληρη την αύξηση στον καταναλωτή. Αν αυξήσουν σημαντικά τις τιμές, κινδυνεύουν να χάσουν πελατεία. Αν απορροφήσουν το κόστος, απειλούνται τα περιθώρια κέρδους και η βιωσιμότητά τους.

Η ΓΣΕΒΕΕ καταγράφει ήδη σημαντική πίεση στη ρευστότητα και νέα τάση ανατιμήσεων, ενώ οι φορείς της αγοράς προειδοποιούν ότι ένα παρατεταμένο κύμα ενεργειακής ακρίβειας θα δοκιμάσει ακόμη περισσότερο τις αντοχές των μικρών επιχειρήσεων.