Ποιοι νοσηλευτές και διασώστες μπορούν να βγουν στη σύνταξη στα 62 μετά την υπαγωγή στα βαρέα και ανθυγιεινά

Νέα δεδομένα στη συνταξιοδότηση συγκεκριμένων εργαζομένων του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ δημιουργεί η υπαγωγή τους στο καθεστώς των Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων. Η σχετική εγκύκλιος 21633/31.7.2026 του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης παρέχει οδηγίες για την εφαρμογή του άρθρου 40 του ν. 5316/2026.

Η ρύθμιση αφορά εργαζομένους σε νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας του ΕΣΥ, καθώς και στο ΕΚΑΒ. Ειδικότερα, καλύπτει νοσηλευτές, βοηθούς νοσηλευτών, οδηγούς και βοηθούς ασθενοφόρων-διασώστες, οι οποίοι υπάγονται στη συνταξιοδοτική προστασία του Δημοσίου και απασχολούνται αποκλειστικά στις συγκεκριμένες ειδικότητες.

Η υπαγωγή στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα είναι προαιρετική ως προς την κύρια ασφάλιση. Ωστόσο, εφόσον ο εργαζόμενος επιλέξει την υπαγωγή του στην κύρια ασφάλιση, η αντίστοιχη υπαγωγή στην επικουρική ασφάλιση γίνεται υποχρεωτική. Η διαδικασία ενεργοποιείται μόνο μετά την υποβολή σχετικής αίτησης από τον εργαζόμενο προς την αρμόδια υπηρεσία εκκαθάρισης μισθοδοσίας του φορέα όπου εργάζεται.

Η αίτηση είναι ενιαία και αφορά τόσο την κύρια όσο και την επικουρική ασφάλιση.

Σύνταξη στα 62 για νοσηλευτές και διασώστες

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη δυνατότητα συνταξιοδότησης με τη συμπλήρωση του 62ου έτους, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες ασφαλιστικές προϋποθέσεις.

Για να θεμελιωθεί το δικαίωμα, απαιτούνται:

– Τουλάχιστον 15 συντάξιμα έτη συνολικά.
– Από αυτά, τουλάχιστον 12 έτη απασχόλησης αποκλειστικά στις ειδικότητες που υπάγονται στη ρύθμιση.
– Τουλάχιστον 3 έτη απασχόλησης στις συγκεκριμένες ειδικότητες μέσα στα τελευταία 17 έτη πριν από τη συμπλήρωση του 62ου έτους ή πριν από την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης.

Με άλλα λόγια, δεν αρκεί ένας εργαζόμενος να έχει συμπληρώσει συνολικά 15 έτη ασφάλισης. Χρειάζεται σημαντικό μέρος του ασφαλιστικού του χρόνου να έχει πραγματοποιηθεί σε θέσεις που περιλαμβάνονται στο νέο καθεστώς των ΒΑΕ. Παράλληλα, πρέπει να αποδεικνύεται πρόσφατη απασχόληση στις συγκεκριμένες ειδικότητες, ώστε να καλύπτεται η προϋπόθεση των 3 ετών μέσα στην τελευταία 17ετία.

Η κρίσιμη ημερομηνία για την αίτηση

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στην προθεσμία υποβολής της αίτησης. Ο ν. 5316/2026 δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ στις 6 Ιουλίου 2026 και από την ημερομηνία αυτή άρχισε να ισχύει η σχετική ρύθμιση.

Το άρθρο 40 προβλέπει ότι η υπαγωγή στα ΒΑΕ γίνεται μόνο μετά από αίτηση του εργαζομένου. Η αίτηση πρέπει να υποβληθεί στην αρμόδια υπηρεσία εκκαθάρισης μισθοδοσίας μέσα σε αποκλειστική προθεσμία έξι μηνών. Επομένως, η καταληκτική ημερομηνία είναι η 6η Ιανουαρίου 2027.

Η υπαγωγή δεν ενεργοποιείται αναδρομικά από τις 6 Ιουλίου 2026. Αρχίζει από την πρώτη ημέρα του μεθεπόμενου μήνα μετά την υποβολή της αίτησης. Αυτό σημαίνει ότι ο χρόνος κατάθεσης έχει πρακτική σημασία, καθώς επηρεάζει τόσο την έναρξη των πρόσθετων κρατήσεων όσο και τον χρόνο ασφάλισης που θα υπολογίζεται ως χρόνος ΒΑΕ.

Πόσο αυξάνονται οι ασφαλιστικές εισφορές

Η υπαγωγή στο καθεστώς των ΒΑΕ συνοδεύεται από πρόσθετες ασφαλιστικές εισφορές. Για την κύρια σύνταξη, η συνολική πρόσθετη εισφορά ανέρχεται σε 3,60% των ασφαλιστέων αποδοχών. Από το ποσοστό αυτό:

– 2,20% επιβαρύνει τον εργαζόμενο.
– 1,40% επιβαρύνει τον εργοδότη.

Για την επικουρική ασφάλιση προβλέπεται πρόσθετη εισφορά 2%, από την οποία:

– 1,25% καταβάλλει ο ασφαλισμένος.
– 0,75% καταβάλλει ο εργοδότης.

Όταν εφαρμόζονται και οι δύο κρατήσεις, η συνολική πρόσθετη επιβάρυνση του εργαζομένου ανέρχεται σε 3,45% των ασφαλιστέων αποδοχών του.

Παραδείγματα πρόσθετης κράτησης

Για ασφαλιστέες αποδοχές ύψους 1.500 ευρώ, ο εργαζόμενος θα καταβάλλει επιπλέον:

– 33 ευρώ τον μήνα για την κύρια ασφάλιση.
– 18,75 ευρώ τον μήνα για την επικουρική ασφάλιση.

Η συνολική πρόσθετη κράτηση ανέρχεται σε 51,75 ευρώ τον μήνα ή 621 ευρώ σε ετήσια βάση, εφόσον οι αποδοχές παραμείνουν σταθερές.

Για ασφαλιστέες αποδοχές 1.800 ευρώ, η επιβάρυνση διαμορφώνεται ως εξής:

– 39,60 ευρώ τον μήνα για την κύρια ασφάλιση.
– 22,50 ευρώ τον μήνα για την επικουρική ασφάλιση.

Συνολικά, ο εργαζόμενος θα καταβάλλει επιπλέον 62,10 ευρώ τον μήνα ή 745,20 ευρώ τον χρόνο.

Αναγνώριση και εξαγορά προηγούμενων ετών

Η ρύθμιση προβλέπει επίσης τη δυνατότητα αναγνώρισης, με εξαγορά, προηγούμενου χρόνου πραγματικής απασχόλησης στις συγκεκριμένες ειδικότητες. Η δυνατότητα αυτή αφορά κυρίως εργαζομένους που έχουν ήδη αρκετά χρόνια υπηρεσίας, αλλά χρειάζονται επιπλέον χρόνο για να συμπληρώσουν τις απαιτήσεις των 12 ετών συνολικά ή των 3 ετών μέσα στην τελευταία 17ετία.

Η εξαγορά είναι προαιρετική. Ωστόσο, εάν ο εργαζόμενος επιλέξει να αναγνωρίσει χρόνο για την κύρια ασφάλιση, πρέπει να αναγνωρίσει το ίδιο χρονικό διάστημα και στην επικουρική ασφάλιση. Η σχετική αίτηση υποβάλλεται επίσης στην αρμόδια υπηρεσία εκκαθάρισης μισθοδοσίας.

Το κόστος υπολογίζεται για κάθε μήνα που αναγνωρίζεται. Ο ασφαλισμένος καλείται να καταβάλει τις πρόσθετες ειδικές εισφορές ΒΑΕ τόσο του εργαζομένου όσο και του εργοδότη, για την κύρια και την επικουρική ασφάλιση. Ο υπολογισμός γίνεται με βάση τα ποσοστά που ισχύουν κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης εξαγοράς και τις τότε συντάξιμες αποδοχές.

Η εξαγορά μπορεί να καταβληθεί είτε εφάπαξ είτε σε δόσεις, ο αριθμός των οποίων μπορεί να αντιστοιχεί στους μήνες που αναγνωρίζονται. Εάν ο εργαζόμενος θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα πριν εξοφλήσει το ποσό, για την κύρια σύνταξη προβλέπεται μηνιαία παρακράτηση ίση με το ένα τέταρτο της σύνταξης μέχρι την πλήρη εξόφληση.

Συνεπώς, η δυνατότητα συνταξιοδότησης στα 62 αφορά νοσηλευτές, βοηθούς νοσηλευτών, οδηγούς και διασώστες του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ που πληρούν τα απαιτούμενα έτη ασφάλισης και απασχόλησης. Η έγκαιρη υποβολή της αίτησης έως τις 6 Ιανουαρίου 2027, ο ακριβής έλεγχος του ασφαλιστικού χρόνου και ο υπολογισμός του κόστους των πρόσθετων εισφορών είναι καθοριστικοί παράγοντες για την αξιοποίηση της νέας ρύθμισης.