Παραγωγικότητα: Είμαστε 25 χρόνια… πίσω – Οι επιδόσεις ανά κλάδο και το μέγεθος των επιχειρήσεων

Η παραγωγικότητα της εργασίας στην Ελλάδα για το 2024 παραμένει πρακτικά αμετάβλητη σε σχέση με το 2000, αγγίζοντας μόλις το 54% του μέσου όρου της ΕΕ ανά εργαζόμενο. Οι επιδόσεις αυτές δείχνουν ότι η αύξηση του ΑΕΠ τα τελευταία 25 χρόνια σχετίζεται κυρίως με την αύξηση της απασχόλησης και όχι με την αποτελεσματικότητα της εργασίας. Είναι επίσης εμφανές ότι υπάρχουν μεγάλες διαφορές στην παραγωγικότητα ανάμεσα στους διάφορους τομείς, με τον χρηματοπιστωτικό τομέα να ηγείται, ενώ οι κλάδοι με μεγαλύτερη απασχόληση παρουσιάζουν χαμηλότερη παραγωγικότητα.

Οι επιδόσεις ανά κλάδο

Η εικόνα της παραγωγικότητας διαφέρει σημαντικά ανάμεσα στους κλάδους, αναλόγως με τα χαρακτηριστικά τους και την τεχνολογική τους βάση. Στην κορυφή σύμφωνα με την Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία ανά εργαζόμενο, βρίσκεται ο χρηματοπιστωτικός τομέας, ο οποίος αποδίδει €157.300 ανά εργαζόμενο. Ακολουθούν η βιομηχανία με €62.900 και ο τομέας των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών με €59.700. Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες απασχολούν μόλις το 1,6% του ενεργού πληθυσμού, ενώ η βιομηχανία και οι τεχνολογίες πληροφοριών απασχολούν το 9,5% και το 2,4% αντίστοιχα.

Οι βιομηχανικοί και εμπορικοί τομείς, αν και έχουν μεγάλη απασχόληση, παρουσιάζουν χαμηλή παραγωγικότητα. Για παράδειγμα, στο εμπόριο (χονδρικό και λιανικό) απασχολείται το 17,1%, με παραγωγικότητα στα €25.200 ανά εργαζόμενο. Στον τομέα των καταλυμάτων και εστίασης, απασχολείται το 14,2% του εργατικού δυναμικού, με παραγωγικότητα μόνο €20.400 ανά εργαζόμενο.

Το μέγεθος της επιχείρησης και η παραγωγικότητα

Το μέγεθος της επιχείρησης είναι ένας κρίσιμος παράγοντας που επηρεάζει την παραγωγικότητα. Οι μεγάλες επιχειρήσεις, ιδίως εκείνες με 250+ εργαζομένους, δείχνουν υψηλότερη παραγωγικότητα και πλησιάζουν περισσότερο τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Στην Ελλάδα, οι πολύ μικρές επιχειρήσεις παράγουν μόλις €14.000 ανά εργαζόμενο, οι μικρές €19.000, οι επιχειρήσεις με 20-49 εργαζομένους €25.000, οι μεσαίες €39.000 και οι μεγάλες φτάνουν τα €72.000 ανά εργαζόμενο. Σε σύγκριση με τα ευρωπαϊκά δεδομένα, οι ελληνικές επιχειρήσεις υστερούν σε μεγάλη κλίμακα, με τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά νούμερα να είναι κατά πολύ ανώτερα.

Οι πολύ μικρές επιχειρήσεις στην Ελλάδα αντιπροσωπεύουν το 0,1% των επιχειρήσεων με περισσότερους από 250 εργαζομένους, έναντι 0,2% στην ΕΕ. Η έλλειψη μεγάλου ποσοστού μεγάλων και μεσαίων επιχειρήσεων προσθέτει επιπλέον πίεση στην παραγωγικότητα.

Ασφαλιστικές παρεμβάσεις και προτάσεις

Η χαμηλή παραγωγικότητα αποδίδεται κυρίως στο περιορισμένο επίπεδο επενδύσεων και κεφαλαίου ανά εργαζόμενο. Το κεφάλαιο ανά εργαζόμενο στην ΕΕ είναι πολλές φορές υψηλότερο σε σύγκριση με την Ελλάδα. Η έλλειψη επενδύσεων σε σύγχρονο εξοπλισμό και υποδομές καθιστούν δύσκολη την αύξηση της αποδοτικότητας της εργασίας.

Για να ενισχυθεί η παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας, απαιτείται μια πολυδιάστατη προσέγγιση. Προτάσεις που επεξεργάστηκε ο ΣΕΒ περιλαμβάνουν:

– Αύξηση επενδύσεων για σύγκλιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
– Τεχνολογικός εκσυγχρονισμός και ενίσχυση των επενδύσεων σε R&D.
– Εκσυγχρονισμός των διαδικασιών αδειοδότησης και μείωση γραφειοκρατικών εμποδίων.
– Επενδυτικά κίνητρα όπως υπεραποσβέσεις και επιταχυνόμενες αποσβέσεις.