Μοντέλο «Pass» για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων αν διαρκέσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή

Η αυξανόμενη ένταση στη Μέση Ανατολή έχει θέσει σε εγρήγορση το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο, το οποίο εξετάζει σενάρια έκτακτης στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η επιβίωση της ελληνικής οικονομίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εξέλιξη της κρίσης και τις επιπτώσεις της στις τιμές των καυσίμων και της ενέργειας. Η όλη κατάσταση θυμίζει τα προγράμματα που εφαρμόστηκαν το 2022, όταν η Ευρώπη βρέθηκε αντιμέτωπη με την ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Αντίκτυποι των τιμών του πετρελαίου

Όπως τονίζεται, η ανατιμολόγηση του πετρελαίου Brent παίζει καθοριστικό ρόλο. Αν οι τιμές ξεπεράσουν τα 100 δολάρια το βαρέλι για 30 ημέρες, αναμένονται σοβαρές επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία, περιλαμβάνοντας νέο κύμα ακρίβειας. Είναι ζωτικής σημασίας για την κυβέρνηση να είναι προετοιμασμένη για ενδεχόμενα μέτρα προστασίας, τα οποία θα ενεργοποιηθούν μόνο αν η κρίση συνεχιστεί.

Προγράμματα στήριξης: Επιστροφή του Fuel Pass

Στην κορυφή των σχεδίων βρίσκεται η επαναφορά της επιδότησης καυσίμων, γνωστή ως Fuel Pass, η οποία θα είναι προσαρμοσμένη με βάση εισοδηματικά κριτήρια. Σε αντίθεση με το παρελθόν, το νέο μοντέλο θα έχει πιο στοχευμένο χαρακτήρα, για να διασφαλιστεί ότι οι ενισχύσεις θα κατευθυνθούν κυρίως σε χαμηλά εισοδήματα, επαγγελματίες οδηγούς και κατοίκους απομακρυσμένων περιοχών. Παράλληλα, σχεδιάζονται επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς η αύξηση των τιμών του πετρελαίου μπορεί να επηρεάσει και τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο μηχανισμός που προτείνεται θα περιλαμβάνει κρατική επιδότηση ανά κιλοβατώρα, προκειμένου να μειωθεί το κόστος στους λογαριασμούς των καταναλωτών.

Η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης

Η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης από τις διεθνείς αγορές υπογραμμίζει την ευαλωτότητά της σε οποιαδήποτε διαταραχή στη Μέση Ανατολή. Αυτό καθιστά κρίσιμο το θέμα της ενέργειας, το οποίο θα είναι αντικείμενο συζήτησης στο επόμενο Eurogroup. Ειδικά το 2022, η εφαρμογή προγραμμάτων στήριξης όπως το Fuel Pass, το Market Pass και οι επιδοτήσεις στο ρεύμα κόστισαν πάνω από 850 εκατ. ευρώ, ένα νούμερο που αναδεικνύει την ανάγκη για αποτελεσματική παρέμβαση.

Οικονομικές εκτιμήσεις και προβλέψεις

Η ελληνική κυβέρνηση, αν και παρακολουθεί τις εξελίξεις, είναι σε θέση να αντεπεξέλθει με υπεύθυνες παρεμβάσεις, δεδομένου ότι έχει τα απαραίτητα δημοσιονομικά και θεσμικά εργαλεία. Ειδικά αποθεματικά έχουν προβλεφθεί στον προϋπολογισμό του 2026, λαμβάνοντας υπόψη σενάρια ευαισθησίας που μπορεί να προκύψουν από εξωγενείς κρίσεις. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η ελληνική οικονομία έχει αποδεδειγμένα αποδείξει την ανθεκτικότητά της σε κρίσεις του παρελθόντος.

Αν η κατάσταση στην Μέση Ανατολή κλιμακωθεί, οι οικονομικές συνέπειες θα είναι αισθητές. Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι η ιδιωτική κατανάλωση μπορεί να μειωθεί κατά 0,7% μέσω του κυβερνητικού προγράμματος, ενώ ο πληθωρισμός αναμένεται να ξεπεράσει το 4%. Στο πλαίσιο αυτό, το πραγματικό ΑΕΠ θα επιβραδυνθεί και αναμένονται σημαντικές επιπτώσεις στις εισαγωγές και την κατανάλωση.