IOBE: Οι Έλληνες καταναλωτές περισσότερο απαισιόδοξοι στην ΕΕ – «Σφίγγουν το ζωνάρι» τα νοικοκυριά

Μικρή υποχώρηση του δείκτη οικονομικού κλίματος, με ήπια εξασθένιση της
καταναλωτικής εμπιστοσύνης καταγράφει η έρευνα Οικονομικής Συγκυρίας του ΙΟΒΕ.

Αξιοσημείωτο είναι ότι, σύμφωνα με την έρευνα, οι Έλληνες καταναλωτές, παραμένουν οι περισσότερο απαισιόδοξοι στην ΕΕ, διατυπώνοντας ακόμη πιο αρνητικές προβλέψεις για τα οικονομικά των νοικοκυριών τους σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα. Το 69% των νοικοκυριών αναμένει ελαφρά ή αισθητή επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης,

Ο δείκτης οικονομικού κλίματος υποχωρεί τον Απρίλιο, καθώς διαμορφώνεται στις 105,7 μονάδες, από 106,8 μονάδες τον Μάρτιο. Η υποχώρηση αυτή προέρχεται από την εξασθένιση των προσδοκιών στη Βιομηχανία, όπως και στην καταναλωτική εμπιστοσύνη, με τους υπόλοιπους τομείς να κινούνται ανοδικά.

Στις Κατασκευές, επανέρχεται η ανοδική πορεία των τελευταίων μηνών, ενώ στο Λιανικό εμπόριο υπάρχει βελτίωση αλλά μόνο οριακή, κυρίως λόγω των απαισιόδοξων προβλέψεων για παραγγελίες το προσεχές διάστημα. Στις Υπηρεσίες καταγράφεται σημαντική βελτίωση, λόγω των αισιόδοξων εκτιμήσεων σε όλους τους επιμέρους παράγοντες.

Στη Βιομηχανία, οι προσδοκίες καταγράφουν ήπια αρνητική μεταβολή. Στην πλευρά των νοικοκυριών, οι Έλληνες καταναλωτές, παραμένουν οι περισσότερο απαισιόδοξοι στην ΕΕ, διατυπώνοντας ακόμη πιο αρνητικές προβλέψεις για τα οικονομικά των νοικοκυριών τους σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, αλλά και τη γενικότερη οικονομική κατάσταση στη χώρα, ενώ εξασθενεί η πρόθεσή τους για μείζονες αγορές, καθώς και η πρόθεση για αποταμίευση.

Το γενικό περιβάλλον είναι ιδιαίτερα ευμετάβλητο. Νέες πληθωριστικές πιέσεις έχουν ήδη εμφανιστεί, επηρεάζοντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις, με πολλούς κλάδους να αντιμετωπίζουν άμεσα τις σχετικές επιπτώσεις. Η αβεβαιότητα ως προς τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας στα στενά του Ορμούζ επηρεάζει κρίσιμα την αγορά πετρελαίου, γεγονός που αποτυπώνεται στις έντονες διακυμάνσεις των τιμών στις αγορές ενέργειας.

Στην έναρξη της θερινής περιόδου, οι κλάδοι που σχετίζονται άμεσα με τον Τουρισμό ενδέχεται να επηρεαστούν σημαντικά από τις εξελίξεις, με γενικότερες
συνέπειες στην ελληνική οικονομία καθώς τα έσοδα από τις ταξιδιωτικές υπηρεσίες αποτελούν κρίσιμη συνιστώσα του ακαθάριστου προϊόντος της χώρας. Η ευρύτερη ανακατάταξη δυνάμεων, οικονομικά και γεωπολιτικά, με κύρια αφετηρία πολιτικές των ΗΠΑ εδώ και ένα έτος, δοκιμάζει τις οικονομίες. Το χρονικό διάστημα που θα διαρκέσει η νέα κρίση στην Μέση Ανατολή, και ιδίως εάν η προσωρινή εκεχειρία οδηγήσει σε εξομάλυνση ή νέα ανάφλεξη, θα είναι καθοριστικός παράγοντας για τη διαμόρφωση του οικονομικού κλίματος το προσεχές διάστημα.

Αναλυτικότερα:

➢ στη Βιομηχανία, το αρνητικό ισοζύγιο των εκτιμήσεων για τις παραγγελίες και την τρέχουσα ζήτηση εξασθένισε ήπια, το θετικό ισοζύγιο προβλέψεων για την παραγωγή τους προσεχείς μήνες υποχώρησε αντίστοιχα, ενώ το ύψος των αποθεμάτων κλιμακώθηκε ελαφρά.

➢ στις Κατασκευές, οι ήπια θετικές προβλέψεις για το πρόγραμμα εργασιών των επιχειρήσεων ενισχύθηκαν έντονα, ενώ οι θετικές προβλέψεις για την απασχόληση εξασθένισαν ελαφρά.

➢ στο Λιανικό Εμπόριο, οι ήπια θετικές εκτιμήσεις για τις τρέχουσες πωλήσεις ενισχύονται, με το ύψος των αποθεμάτων να αποκλιμακώνεται ελαφρά και τις προβλέψεις για τη βραχυπρόθεσμη εξέλιξη των πωλήσεων να εξασθενούν ήπια.

➢ στις Υπηρεσίες, οι θετικές εκτιμήσεις για την τρέχουσα κατάσταση των επιχειρήσεων
ενισχύθηκαν σημαντικά, οι θετικές εκτιμήσεις για την τρέχουσα ζήτηση βελτιώθηκαν
αντίστοιχα, ενώ παράλληλα οι προβλέψεις της βραχυπρόθεσμης εξέλιξής της κινήθηκαν ανοδικά.

➢ στην Καταναλωτική Εμπιστοσύνη, οι αρνητικές προβλέψεις των νοικοκυριών για την
οικονομική κατάσταση της χώρας ενισχύθηκαν, όπως και εκείνες για τη δική τους οικονομική κατάσταση. Παράλληλα, εξασθένισαν οι προβλέψεις για μείζονες αγορές, ενώ υποχώρησε έντονα η πρόθεση για αποταμίευση.

Δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης

Ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης υποχώρησε ελαφρά τον Απρίλιο και διαμορφώθηκε στις -54,7 μονάδες, έναντι -52,5 μονάδες τον Μάρτιο. Και αυτόν τον μήνα οι Έλληνες καταναλωτές εμφανίζονται ως οι περισσότερο απαισιόδοξοι στην ΕΕ, με διαφορά από τους επόμενους, με τους καταναλωτές στην Ρουμανία με επίπεδο δείκτη –35,1 και την Σλοβενία (-30,8) να ακολουθούν. Οι επιμέρους δείκτες για τα οικονομικά των νοικοκυριών εξασθενούν ήπια, ενώ η γενικότερη οικονομική κατάσταση στην χώρα εμφανίζει μικρή επιδείνωση. Παράλληλα, η πρόθεση για μείζονες αγορές εξασθενεί ήπια, με την αποταμίευση να υποχωρεί έντονα. Στις χαμηλότερες θέσεις αυτής της κατάταξης, όπως και μέσα στο 2025, βρίσκεται η Μάλτα (+2,0) με την θετική τιμή του δείκτη καταναλωτικής εμπιστοσύνης να συνεπάγεται ουσιαστικά αισιοδοξία από τους καταναλωτές της χώρας.

Οι μέσοι ευρωπαϊκοί δείκτες διαμορφώθηκαν στις -19,4 μονάδες στην
ΕΕ και στις -20,6 μονάδες στην Ευρωζώνη.

Αναλυτικά:

● Σημαντική ενίσχυση των αρνητικών εκτιμήσεων των καταναλωτών για την οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών τους τελευταίους 12 μήνες
Οι αρνητικές εκτιμήσεις των καταναλωτών για την οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους τους προηγούμενους 12 μήνες ενισχύθηκαν σημαντικά στις -55,1 (από -50,0) μονάδες. Το 71% των νοικοκυριών εκτίμησε ελαφρά ή αισθητή επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης, ενώ μόλις το 1% θεωρεί πως επήλθε μικρή βελτίωση. Οι αντίστοιχοι δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη διαμορφώθηκαν στις -12,3 και -12,6 μονάδες αντίστοιχα.

● Ήπια πιο απαισιόδοξες οι προβλέψεις για την οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών
Οι αρνητικές προβλέψεις των καταναλωτών για την οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους τους προσεχείς 12 μήνες ενισχύθηκαν ήπια τον Απρίλιο στις –54,6 (από -52,7). Το 69% των νοικοκυριών αναμένει ελαφρά ή αισθητή επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης, ενώ το 1% προβλέπει μικρή βελτίωση. Οι δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη διαμορφώθηκαν στις -9,2 και -9,8 μονάδες αντίστοιχα.

● Εξασθένιση στις προβλέψεις για την οικονομική κατάσταση της χώρας
Ο αρνητικός δείκτης των προβλέψεων των νοικοκυριών για την οικονομική κατάσταση της χώρας τους το προσεχές 12-μηνο ενισχύθηκε οριακά τον Απρίλιο και διαμορφώθηκε στις -59,2 (από –58,8) μονάδες. Το 75% των καταναλωτών προέβλεψε ελαφρά ή αισθητή επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης της χώρας, έναντι 15% (από 19%) το οποίο αναμένει σταθερότητα. Οι δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη διαμορφώθηκαν στις -40,4 και -43,1 μονάδες αντίστοιχα.

● Μικρή εξασθένιση στην πρόθεση για μείζονες αγορές
Η πρόθεση των καταναλωτών για σημαντικές αγορές τους προσεχείς 12 μήνες (επίπλων, ηλεκτρικών συσκευών κ.λπ.) εξασθένισε ήπια με το σχετικό δείκτη να διαμορφώνεται στις -49,8 (από -48,7) μονάδες. Το 58% (από 57%) των καταναλωτών προέβλεψε ότι θα προβεί σε λιγότερες ή πολύ λιγότερες δαπάνες, ενώ το 2% (από 3%) αναμένει το αντίθετο. Οι ευρωπαϊκοί δείκτες διαμορφώθηκαν στις -15,6 μονάδες στην ΕΕ και στις -16,9 μονάδες στην Ευρωζώνη

Έντονη υποχώρηση της πρόθεσης για αποταμίευση

Ο δείκτης της πρόθεσης για αποταμίευση τους προσεχείς 12 μήνες υποχώρησε έντονα στις –74,9 μονάδες από -67,7 τον Μάρτιο. Το 88% των νοικοκυριών δεν θεωρεί πιθανή την αποταμίευση στο επόμενο 12μηνο, ενώ το 10% τη θεωρεί πιθανή ή πολύ πιθανή. Οι σχετικοί δείκτες διαμορφώθηκαν στις +8,1 μονάδες στην ΕΕ και στις +8,3 στην Ευρωζώνη

Μικρή αποκλιμάκωση στις προβλέψεις για την ανεργία

Ο δείκτης πρόβλεψης για την εξέλιξη της ανεργίας τους προσεχείς 12 μήνες αποκλιμακώθηκε ήπια τον Απρίλιο, στις +19,3 μονάδες, από +20,5 τον Μάρτιο. Το ποσοστό των νοικοκυριών που προέβλεψε μικρή ή αισθητή άνοδο της ανεργίας διαμορφώθηκε στο 35%, με το 10% (από 9%) των ερωτηθέντων να αναμένει ελαφρά μείωσή της. Οι αντίστοιχοι δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη διαμορφώθηκαν στις +30,7 και +30,8 μονάδες αντίστοιχα.

● Ήπια ενίσχυση των προβλέψεων για άνοδο των τιμών
Ο θετικός δείκτης για τις προβλέψεις μεταβολών στις τιμές τους προσεχείς 12 μήνες κλιμακώθηκε ήπια τον Απρίλιο και διαμορφώθηκε στις +54,5 μονάδες, έναντι +53,2 μονάδων τον Μάρτιο. Το 75% των νοικοκυριών προέβλεψε άνοδο τιμών με τον ίδιο ή ταχύτερο ρυθμό και το 5% (από 8%) αναμένει σταθερότητα. Οι σχετικοί δείκτες σε ΕΕ και Ευρωζώνη διαμορφώθηκαν στις +47,3 και 49,1 μονάδες αντίστοιχα.

● Οριακή ενίσχυση του ποσοστού που «αντλεί από τις αποταμιεύσεις του»
Σχετικά με τις εκτιμήσεις για την τρέχουσα οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού, το ποσοστό των καταναλωτών που δηλώνει ότι «μόλις τα βγάζει πέρα» διαμορφώθηκε στο 63%, όσο και τον προηγούμενο μήνα, ενώ στο 12% (από 11%) ενισχύθηκε το ποσοστό όσων αναφέρουν ότι αντλούν από τις αποταμιεύσεις τους. Οι καταναλωτές που δήλωσαν ότι αποταμιεύουν λίγο ή πολύ αποτελούν το 17% του συνόλου, ενώ το ποσοστό όσων δήλωσαν ότι «έχουν χρεωθεί» διαμορφώθηκε στο 8% από 7% τον προηγούμενο μήνα.
● Σημαντική ενίσχυση του ποσοστού των νοικοκυριών που είναι αβέβαια για τη μελλοντική οικονομική κατάστασή τους
Στο ερώτημα το οποίο αξιολογεί το βαθμό αβεβαιότητας των νοικοκυριών ως προς τις μελλοντικές οικονομικές εξελίξεις, το 65,6% έκρινε τον Απρίλιο ότι η οικονομική κατάστασή του μπορεί να προβλεφθεί δύσκολα ή σχετικά δύσκολα, οριακά υψηλότερα από το 61% τον προηγούμενο μήνα.

Τον Απρίλιο, εξετάζονται σε τριμηνιαία βάση στην έρευνα καταναλωτών τρία2 πρόσθετα ζητήματα, τα οποία εξειδικεύουν περισσότερο την πρόθεση για μείζονες αγορές διαρκών καταναλωτικών αγαθών (αυτοκίνητο, κατοικία) και έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον ως πρόδρομοι δείκτες για την ιδιωτική κατανάλωση.

Αναλυτικά:
• Μικρή βελτίωση σημειώθηκε στην πρόθεση για αγορά ή κατασκευή κατοικίας εντός των επόμενων 12 μηνών, με το σχετικό δείκτη να διαμορφώνεται στις -89,8 (από -93,0) μονάδες, ισοζύγιο επίσης αρκετά χειρότερο από τους αντίστοιχους ευρωπαϊκούς δείκτες, καθώς αυτός διαμορφώθηκε στην ΕΕ στις -74,9 (από -71,3) και στην Ευρωζώνη στις -75,8 μονάδες (από -71,9). Το 2,7% των νοικοκυριών εγχωρίως δηλώνει ότι ίσως να προβεί σε αγορά ή κατασκευή κατοικίας τον επόμενο χρόνο.

• Σημαντική υποχώρηση καταγράφηκε στον δείκτη της πρόθεσης πραγματοποίησης
σημαντικών δαπανών για βελτίωση/ανανέωση της κατοικίας εντός των επόμενων 12
μηνών, ο οποίος διαμορφώθηκε τον Απρίλιο στις -85,2 (από -77,9) μονάδες. Οι
ευρωπαϊκοί δείκτες διαμορφώθηκαν στις -46,3 (από -43,9) μονάδες και στις -48,5 (από -45,9) μονάδες στην Ευρωζώνη. Το ποσοστό των νοικοκυριών στην Ελλάδα που δηλώνει ότι είναι αρκετά ή πολύ πιθανό να πραγματοποιήσει σημαντικές δαπάνες αυτού του είδους εντός ενός έτους διαμορφώθηκε στο 4,6% από 10,3% το προηγούμενο τρίμηνο.