Η Gen Z αλλάζει τους κανόνες στην αγορά εργασίας: ΑΙ, τηλεργασία και δεύτερη δουλειά

Η Gen Z μπαίνει δυναμικά στην αγορά εργασίας σε μια περίοδο που όλα αλλάζουν: η τεχνητή νοημοσύνη ωριμάζει και μπαίνει στην καθημερινότητα των επιχειρήσεων, η τηλεργασία και τα υβριδικά μοντέλα καθιερώνονται, ενώ το κόστος ζωής πιέζει τους νέους εργαζόμενους να σκεφτούν πιο ευέλικτα το εισόδημά τους.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η νέα γενιά δεν βλέπει την καριέρα ως μια ευθεία γραμμή, αλλά ως μια διαδρομή με πολλούς σταθμούς, ρόλους και παράλληλες δραστηριότητες. Σύμφωνα με νέα έρευνα της International Workplace Group (IWG) στο Ηνωμένο Βασίλειο, το μοντέλο «μία δουλειά, ένας εργοδότης, μια πορεία» υποχωρεί, καθώς η Gen Z αναζητά επιλογές που συνδυάζουν ασφάλεια, ευελιξία, εξέλιξη δεξιοτήτων και περισσότερες από μία πηγές εισοδήματος.

Gen Z: AI, τηλεργασία και δεύτερη δουλειά — το νέο μοντέλο καριέρας

Η έρευνα της IWG αποτυπώνει ξεκάθαρα ότι η Gen Z προσεγγίζει διαφορετικά την επαγγελματική ζωή. Αντί να επενδύει αποκλειστικά σε έναν ρόλο, ένα αντικείμενο ή έναν οργανισμό, εξερευνά ταυτόχρονα ευκαιρίες που χτίζουν εμπειρία και εισόδημα. Σε μεγάλο βαθμό, αυτό συνδέεται με τις τεχνολογικές εξελίξεις (ιδίως την AI) και με μια αλλαγή νοοτροπίας: η δουλειά δεν είναι μόνο «θέση», αλλά σύνολο δεξιοτήτων που μεταφέρονται από project σε project.

Ένας στους τρεις αναζητά δεύτερη πηγή εισοδήματος

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ευρήματα είναι ότι το 33% των εργαζομένων της Gen Z είτε έχει ήδη μια παράλληλη δραστηριότητα είτε εξετάζει σοβαρά να αποκτήσει δεύτερη πηγή εισοδήματος.

Οι λόγοι είναι κυρίως οικονομικοί: σχεδόν οι μισοί (48%) αναφέρουν ως βασικό κίνητρο την ενίσχυση του εισοδήματος, καθώς ο πληθωρισμός, το αυξημένο κόστος στέγασης και οι καθημερινές υποχρεώσεις κάνουν τη «μία δουλειά» να μη φτάνει πάντα.

Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η Gen Z εγκαταλείπει την κύρια εργασία της. Αντίθετα, συχνά την αξιοποιεί ως βάση σταθερότητας, ενώ παράλληλα χτίζει ένα δεύτερο «κανάλι» εσόδων: freelance εργασία, δημιουργία περιεχομένου, μικρές επιχειρηματικές προσπάθειες, project-based συνεργασίες ή εξειδικευμένες υπηρεσίες που μπορούν να προσφέρονται εξ αποστάσεως.

Η AI αλλάζει τον σχεδιασμό της καριέρας

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως κάτι μακρινό. Περισσότεροι από τους μισούς (55%) πιστεύουν ότι η AI θα επηρεάσει καθοριστικά την καριέρα τους, ενισχύοντας την τάση για «portfolio careers» — καριέρες-χαρτοφυλάκιο, όπου το άτομο δεν ορίζεται από έναν τίτλο, αλλά από ένα σύνολο ρόλων και δεξιοτήτων που εναλλάσσονται ή συνυπάρχουν.

Σε πρακτικό επίπεδο, αυτό οδηγεί πολλούς νέους εργαζόμενους να επενδύουν πιο συνειδητά σε upskilling και reskilling: μαθαίνουν νέα εργαλεία, προσαρμόζονται σε αυτοματοποίηση διαδικασιών και αναζητούν αντικείμενα που «συνεργάζονται» με την AI αντί να ανταγωνίζονται την τεχνολογία.

Η λογική είναι απλή: όποιος κατανοεί τα εργαλεία, μπορεί να αυξήσει την παραγωγικότητά του, να βελτιώσει την αξία του στην αγορά και να ανοίξει περισσότερες επαγγελματικές επιλογές.

Παράλληλα, η έρευνα επιβεβαιώνει κάτι κρίσιμο: οι ανθρώπινες δεξιότητες παραμένουν αναντικατάστατες. Το 90% των στελεχών ανθρώπινου δυναμικού εκτιμά ότι χωρίς δημιουργικότητα και συνεργασία η καινοτομία θα περιοριστεί, ενώ το 65% θεωρεί ότι η AI δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ανθρώπινη ενσυναίσθηση. Με άλλα λόγια, η τεχνολογία αλλάζει το «πώς», αλλά ο άνθρωπος εξακολουθεί να ορίζει το «γιατί» και το «μαζί με ποιους».

Υψηλότεροι μισθοί και συχνότερες αλλαγές εργασίας

Η αναζήτηση καλύτερων αποδοχών παραμένει ο πιο ισχυρός μοχλός κινητικότητας. Το 43% των συμμετεχόντων δηλώνει ότι έχει αλλάξει εργασία δύο ή τρεις φορές τα τελευταία χρόνια, ενώ το 30% συνδέει άμεσα την αλλαγή με υψηλότερο μισθό.

Η Gen Z δείχνει λιγότερη ανοχή σε στάσιμες αποδοχές ή ασαφείς υποσχέσεις εξέλιξης: προτιμά μετρήσιμα βήματα, καθαρές προοπτικές και ρόλους που ενισχύουν το προφίλ της.

Αυτή η κινητικότητα δεν είναι πάντα «αστάθεια». Για πολλούς νέους, είναι στρατηγική: μετακίνηση μεταξύ ρόλων, κλάδων ή projects για να χτίσουν εμπειρίες, να αυξήσουν την αξία τους και να δημιουργήσουν μεγαλύτερη οικονομική ανθεκτικότητα.

«Εμπόδιο» οι μεγάλες αποστάσεις — η τηλεργασία ως καταλύτης

Η ποιότητα ζωής παίζει πλέον καθοριστικό ρόλο. Το 65% δηλώνει ότι θα ήταν λιγότερο πιθανό να ξεκινήσει μια επιχειρηματική δραστηριότητα ή να αποκτήσει δεύτερη δουλειά, αν έπρεπε να μετακινείται καθημερινά σε μεγάλες αποστάσεις. Η πολύωρη μετακίνηση δεν θεωρείται απλώς κούραση· είναι κόστος χρόνου που «κλέβει» χώρο από ανάπτυξη δεξιοτήτων, προσωπική ζωή και πρόσθετη εργασία.

Εδώ η τηλεργασία και τα ευέλικτα σχήματα λειτουργούν ως επιταχυντές. Το 24% αναφέρει ότι εξοικονομεί χρόνο από μετακινήσεις και τον αξιοποιεί σε προσωπικές υποχρεώσεις ή συμπληρωματική εργασία. Το 20% σημειώνει ότι η ευελιξία επιτρέπει να δοκιμάζει νέα επαγγελματικά μονοπάτια χωρίς να εγκαταλείπει την κύρια δουλειά, ενώ το 21% βλέπει ευκολότερη συνεργασία με επαγγελματίες από διαφορετικούς κλάδους — κάτι που ταιριάζει απόλυτα στη λογική των portfolio careers.

Η τάση φαίνεται να περνά και στις επόμενες ηλικίες. Σε άλλη έρευνα της IWG, το 75% των νέων 11–17 ετών (Generation Alpha) αναφέρει ότι η αποφυγή πολύωρων μετακινήσεων θα είναι βασικό κριτήριο για το πώς θα εργάζεται στο μέλλον.