ΕΛΣΤΑΤ: Στα 8,910 δισ. ευρώ τα έσοδα από περιβαλλοντικούς φόρους το 2024

Στα 8,910 δισ. ευρώ διαμορφώθηκαν το 2024 τα συνολικά έσοδα από τους περιβαλλοντικούς φόρους στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ). Το ποσό είναι μειωμένο κατά 3,7% σε σχέση με το 2023, γεγονός που αποτυπώνει τη μεταβολή των φορολογικών εσόδων που συνδέονται με την ενέργεια, τις μεταφορές, τη ρύπανση και τη χρήση φυσικών πόρων.

Οι περιβαλλοντικοί φόροι αντιστοίχησαν στο 9,4% του συνόλου των φόρων και των κοινωνικών εισφορών της ελληνικής οικονομίας. Το ποσοστό αυτό ήταν μειωμένο κατά 1,2 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Παρά τη μείωση, οι φόροι που σχετίζονται με την προστασία του περιβάλλοντος εξακολουθούν να αποτελούν σημαντική πηγή δημόσιων εσόδων, με την ενέργεια και τις μεταφορές να συγκεντρώνουν τη μερίδα του λέοντος.

Περιβαλλοντικοί φόροι: Η συμμετοχή επιχειρήσεων και νοικοκυριών

Σύμφωνα με την έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ, οι κλάδοι οικονομικής δραστηριότητας κατέβαλαν συνολικά 5,815 δισ. ευρώ σε περιβαλλοντικούς φόρους. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 65,3% των συνολικών εσόδων της συγκεκριμένης κατηγορίας.

Στην άλλη πλευρά, τα νοικοκυριά και οι μη μόνιμοι κάτοικοι κατέβαλαν 3,095 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 34,7% του συνόλου. Η κατανομή αυτή δείχνει ότι οι επιχειρήσεις και οι λοιποί οικονομικοί κλάδοι εξακολουθούν να επωμίζονται το μεγαλύτερο μέρος της σχετικής φορολογικής επιβάρυνσης, κυρίως λόγω της κατανάλωσης ενέργειας και της δραστηριότητας στον τομέα των μεταφορών.

Η εικόνα διαφοροποιείται, ωστόσο, ανάλογα με την κατηγορία του φόρου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως οι φόροι μεταφορών, τα νοικοκυριά έχουν μεγαλύτερη συμμετοχή, καθώς οι σχετικές επιβαρύνσεις συνδέονται άμεσα με την κατοχή και τη χρήση οχημάτων.

Οι φόροι ενέργειας παραμένουν η μεγαλύτερη κατηγορία

Οι φόροι ενέργειας αποτέλεσαν και το 2024 τη σημαντικότερη κατηγορία περιβαλλοντικών φόρων. Τα έσοδα από αυτούς ανήλθαν σε 7,227 δισ. ευρώ, καταγράφοντας μείωση 4,2% σε ετήσια βάση.

Οι φόροι ενέργειας αντιπροσώπευσαν το 81,1% των συνολικών περιβαλλοντικών φόρων. Η υψηλή συμμετοχή τους συνδέεται κυρίως με τις φορολογικές επιβαρύνσεις στα καύσιμα και σε άλλες μορφές ενεργειακής κατανάλωσης.

Από το συνολικό ποσό, οι κλάδοι οικονομικής δραστηριότητας κατέβαλαν 5,199 δισ. ευρώ, ενώ τα νοικοκυριά και οι μη μόνιμοι κάτοικοι συμμετείχαν με 2,027 δισ. ευρώ. Η μείωση των εσόδων σε σύγκριση με το 2023 μπορεί να συνδέεται με τις διακυμάνσεις στις τιμές και στην κατανάλωση ενέργειας, καθώς και με τις μεταβολές στη συνολική οικονομική δραστηριότητα.

Μειωμένα και τα έσοδα από φόρους μεταφορών

Οι φόροι μεταφορών ανήλθαν το 2024 σε 1,653 δισ. ευρώ, μειωμένοι κατά 1,7% σε σχέση με το 2023. Η συγκεκριμένη κατηγορία αντιπροσώπευσε το 18,6% των συνολικών περιβαλλοντικών φόρων.

Σε αντίθεση με τους φόρους ενέργειας, το μεγαλύτερο μέρος των φόρων μεταφορών καταβλήθηκε από τα νοικοκυριά και τους μη μόνιμους κατοίκους. Συγκεκριμένα, η συμμετοχή τους ανήλθε σε 1,038 δισ. ευρώ. Οι οικονομικοί κλάδοι κατέβαλαν 614,2 εκατ. ευρώ.

Οι φόροι μεταφορών περιλαμβάνουν επιβαρύνσεις που σχετίζονται με την κυκλοφορία και τη χρήση μέσων μεταφοράς. Η εξέλιξή τους συνδέεται με τον αριθμό των οχημάτων, τις ταξινομήσεις, την κατανάλωση καυσίμων και τη γενικότερη κινητικότητα πολιτών και επιχειρήσεων.

Περιορισμένη η συμβολή των φόρων ρύπανσης και χρήσης πόρων

Οι φόροι ρύπανσης και χρήσης πόρων παρουσίασαν τη μικρότερη συμμετοχή στο σύνολο των περιβαλλοντικών φόρων. Τα έσοδα της κατηγορίας ανήλθαν σε 30 εκατ. ευρώ, αντιπροσωπεύοντας μόλις το 0,3% του συνολικού ποσού.

Τα νοικοκυριά και οι μη μόνιμοι κάτοικοι κατέβαλαν 28,5 εκατ. ευρώ, ενώ οι κλάδοι οικονομικής δραστηριότητας συμμετείχαν με 1,5 εκατ. ευρώ. Η περιορισμένη απόδοση αυτών των φόρων δείχνει ότι το μεγαλύτερο μέρος των δημόσιων εσόδων με περιβαλλοντικό χαρακτήρα εξακολουθεί να προέρχεται από την ενέργεια και τις μεταφορές, και όχι από άμεσες επιβαρύνσεις για τη ρύπανση ή την κατανάλωση φυσικών πόρων.

Συνολικά, τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι οι περιβαλλοντικοί φόροι διατηρούν σημαντικό ρόλο στη φορολογική δομή της χώρας, παρά τη μείωση που καταγράφηκε το 2024. Με έσοδα 8,910 δισ. ευρώ και κυρίαρχες κατηγορίες την ενέργεια και τις μεταφορές, οι περιβαλλοντικοί φόροι εξακολουθούν να επηρεάζουν τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τα νοικοκυριά.