Ελ. Βενιζέλος: Γιατί ακυρώθηκε ο διαγωνισμός για το έργο επέκτασης του αεροδρομίου, ύψους 1,3 δισ.

Ο διαγωνισμός για την επέκταση του αεροδρομίου «Ελευθέριος Βενιζέλος», αρχικού ύψους περίπου 1,3 δισ. ευρώ, ακυρώθηκε πριν από την υποβολή των τελικών προσφορών. Η απόφαση συνδέεται με τις καθυστερήσεις στη διαδικασία, τις σημαντικές τεχνικές δυσκολίες και την ανάγκη επανασχεδιασμού του έργου, ώστε να ανταποκρίνεται στην ταχύτερη αύξηση της επιβατικής κίνησης.

Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε την αύξηση της δυναμικότητας του αεροδρομίου στους 40 εκατομμύρια επιβάτες ετησίως. Ωστόσο, η Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας έκρινε ότι ο στόχος αυτός ενδέχεται να μην επαρκεί για τις μελλοντικές ανάγκες και ζήτησε να εξεταστεί η δυνατότητα εξυπηρέτησης έως και 60 εκατομμυρίων επιβατών τον χρόνο. Η αλλαγή αυτή μεταβάλλει ουσιαστικά το μέγεθος, το κόστος και το χρονοδιάγραμμα της επένδυσης.

Γιατί ακυρώθηκε ο διαγωνισμός για την επέκταση του Ελ. Βενιζέλος

Η διαγωνιστική διαδικασία είχε ήδη καθυστερήσει σημαντικά. Τα δύο σχήματα που παρέμεναν στη διεκδίκηση, Aktor-Iktas και ΜΕΤΚΑ-ΑΒΑΞ, είχαν ζητήσει επανειλημμένα διευκρινίσεις για κρίσιμες τεχνικές παραμέτρους του masterplan. Η διαδικασία, η οποία επρόκειτο να περάσει στο στάδιο των επίσημων προσφορών, έπαιρνε συνεχείς παρατάσεις.

Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα αφορούσε την υποχρέωση να πραγματοποιηθούν οι εργασίες επέκτασης του terminal χωρίς να διακοπεί η λειτουργία του αεροδρομίου. Παράλληλα, θα έπρεπε να διατηρηθεί ο υφιστάμενος αριθμός πυλών, χωρίς περιορισμός της εξυπηρέτησης επιβατών και αεροσκαφών.

Η απαίτηση αυτή δημιουργούσε ένα εξαιρετικά σύνθετο κατασκευαστικό και επιχειρησιακό περιβάλλον. Οι εργασίες θα έπρεπε να εξελίσσονται μέσα σε έναν από τους πιο πολυσύχναστους αεροπορικούς κόμβους της χώρας, χωρίς να επηρεάζεται η καθημερινή λειτουργία του. Οι τεχνικές δυσκολίες, οι κίνδυνοι καθυστερήσεων και οι επιπτώσεις στην εμπορική δραστηριότητα του αεροδρομίου κατέστησαν αναγκαία την επανεξέταση του μοντέλου υλοποίησης.

Αρχικά, στη διαδικασία συμμετείχε και το σχήμα ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – Redex, το οποίο αποχώρησε αρκετούς μήνες νωρίτερα. Η αποχώρηση, σε συνδυασμό με τις παρατάσεις και τις απαιτήσεις για πρόσθετες διευκρινίσεις, ανέδειξε τις δυσκολίες του υφιστάμενου σχεδιασμού.

Ο ρόλος της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας

Καθοριστική ήταν η παρέμβαση της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας, η οποία με επιστολή προς το διοικητικό συμβούλιο του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών επισήμανε ότι ο στόχος των 40 εκατομμυρίων επιβατών ετησίως ενδέχεται να μην καλύπτει τις μελλοντικές ανάγκες.

Η επιβατική κίνηση του αεροδρομίου αυξάνεται ταχύτερα από τις αρχικές προβλέψεις, παρά τις γεωπολιτικές αβεβαιότητες, το αυξημένο ενεργειακό κόστος και τις πιέσεις που αντιμετωπίζει ο διεθνής κλάδος των αερομεταφορών. Ως αποτέλεσμα, το αρχικό σχέδιο κρίθηκε αναγκαίο να επανεξεταστεί, ώστε να διατηρηθεί η δυνατότητα επέκτασης της δυναμικότητας πέραν των 40 εκατομμυρίων επιβατών.

Η νέα προσέγγιση μπορεί να οδηγήσει σε σταδιακή υλοποίηση του έργου, με επιμέρους εργολαβίες και διακριτές φάσεις. Με αυτόν τον τρόπο, ο ΔΑΑ θα μπορεί να προσαρμόζει τις επενδύσεις στην πραγματική εξέλιξη της ζήτησης, περιορίζοντας παράλληλα τις επιπτώσεις στη λειτουργία του αεροδρομίου.

Η αύξηση του στόχου έως τα 60 εκατομμύρια επιβάτες μεταβάλλει και το συνολικό οικονομικό μέγεθος του έργου. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, ο συνολικός προϋπολογισμός θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και τα 3 δισ. ευρώ, ενώ ο ορίζοντας ολοκλήρωσης ενδέχεται να μετακινηθεί έως το 2036.

Ποια είναι τα επόμενα βήματα

Ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών αποφάσισε να διακόψει την υφιστάμενη διαδικασία Early Contractor Involvement και να προχωρήσει σε νέο ανοικτό διαγωνισμό για την πρώτη φάση του προγράμματος ανάπτυξης δυναμικότητας 40 MAP.

Η πρώτη φάση περιλαμβάνει:

– Τη Νότια Πτέρυγα του Κύριου Αεροσταθμού.
– Την επέκταση του Δορυφορικού Αεροσταθμού.
– Παρεμβάσεις σε συναφείς χώρους και υποδομές.
– Ενίσχυση των εγκαταστάσεων ελέγχου διαβατηρίων.
– Πρόσθετες υποδομές για τον έλεγχο ασφαλείας και την εξυπηρέτηση επιβατών.

Παράλληλα, θα αξιολογηθούν εναλλακτικές διαμορφώσεις και στρατηγικές υλοποίησης, συμπεριλαμβανομένων λύσεων που θα μπορούν να προσφέρουν δυναμικότητα πέραν των 40 εκατομμυρίων επιβατών. Νέος διαγωνισμός για την αρχική φάση επέκτασης του Βόρειου Αεροσταθμού αναμένεται να προκηρυχθεί κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027.

Οι συνολικές κεφαλαιουχικές δαπάνες για την ενίσχυση της δυναμικότητας έως το τέλος του 2030 εκτιμάται ότι θα ανέλθουν σε περίπου 950 εκατ. ευρώ, σε τιμές 2026.

Τα έργα που συνεχίζονται κανονικά

Η ακύρωση του διαγωνισμού δεν επηρεάζει τα έργα που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη. Οι εργασίες στον Πολυώροφο Χώρο Στάθμευσης και στον Βορειοδυτικό Χώρο Στάθμευσης Αεροσκαφών συνεχίζονται σύμφωνα με τον προγραμματισμό, με στόχο την ολοκλήρωσή τους το 2027.

Στον Πολυώροφο Χώρο Στάθμευσης έχουν σε μεγάλο βαθμό ολοκληρωθεί οι εργασίες θεμελίωσης και έχει ξεκινήσει η ανέγερση των βασικών δομικών στοιχείων, όπως οι ελικοειδείς ράμπες και τα κλιμακοστάσια. Στον Βορειοδυτικό Χώρο Στάθμευσης έχουν σχεδόν ολοκληρωθεί οι χωματουργικές εργασίες, ενώ προχωρούν η εγκατάσταση υπόγειων δικτύων και η κατασκευή των υποδομών εξυπηρέτησης αεροσκαφών.

Σε εξέλιξη βρίσκεται επίσης η κατασκευή του νέου VIP Αεροσταθμού, συνολικής επιφάνειας περίπου 600 τετραγωνικών μέτρων, καθώς και οι συναφείς εργασίες στον χώρο στάθμευσης αεροσκαφών. Το έργο αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2027 και θα αναβαθμίσει σημαντικά τις εγκαταστάσεις για την εξυπηρέτηση αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων.

Παράλληλα, υλοποιούνται επενδύσεις σε συστήματα καθοδήγησης στάθμευσης αεροσκαφών, πρόσθετα σημεία ελέγχου διαβατηρίων, νέες θέσεις αυτόματης παράδοσης αποσκευών και υποδομές για το προσωπικό επίγειας εξυπηρέτησης.

Μια πιο ευέλικτη στρατηγική για το αεροδρόμιο

Η ακύρωση του διαγωνισμού για την επέκταση του Ελ. Βενιζέλος δεν σηματοδοτεί εγκατάλειψη του επενδυτικού σχεδίου. Αντίθετα, οδηγεί σε έναν πιο ευέλικτο και σταδιακό σχεδιασμό, ο οποίος λαμβάνει υπόψη την αυξημένη επιβατική κίνηση, τις τεχνικές δυσκολίες και τις αβεβαιότητες του διεθνούς περιβάλλοντος.

Ο στόχος είναι να καλυφθούν οι άμεσες ανάγκες δυναμικότητας, χωρίς να διαταραχθεί η λειτουργία του αεροδρομίου και χωρίς να επιβαρυνθεί υπέρμετρα η εμπορική του δραστηριότητα. Ταυτόχρονα, ο ΔΑΑ διατηρεί ανοιχτές τις επιλογές για μια μεγαλύτερη επέκταση στο μέλλον, εφόσον επιβεβαιωθεί η ανάγκη για δυναμικότητα έως και 60 εκατομμυρίων επιβατών ετησίως.

Με τη νέα στρατηγική, η επέκταση του Ελ. Βενιζέλος θα υλοποιείται σε φάσεις, με σταδιακή διάθεση κεφαλαίων και δυνατότητα προσαρμογής στις πραγματικές συνθήκες της αγοράς.