Δασμοί ΗΠΑ: Ο οριζόντιος δασμός 10% και τι σηματοδοτεί η ετυμηγορία του Ανωτάτου Δικαστηρίου

Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έβγαλε μια κρίσιμη απόφαση την Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2026, ανακοινώνοντας ότι οι δασμοί που είχαν επιβληθεί από τον πρώην πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ ήταν παράνομοι. Αυτή η απόφαση καταρρίπτει έναν από τους θεμέλιους λίθους της οικονομικής του πολιτικής και έχει σοβαρές συνέπειες για την αμερικανική οικονομία, τις εμπορικές σχέσεις και τους καταναλωτές.

Ο Νέος Οριζόντιος Δασμός 10%

Λίγες ώρες μετά την απόφαση, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την υπογραφή ενός νέου εκτελεστικού διατάγματος που επιβάλλει οριζόντιο δασμό 10% σε όλα τα εισαγόμενα προϊόντα, ο οποίος θα τεθεί σε εφαρμογή από τις 24 Φεβρουαρίου για διάστημα 150 ημερών. Αυτή η κίνηση αναμένεται να εντείνει τις ήδη υπάρχουσες εμπορικές εντάσεις και να προκαλέσει απορίες σχετικά με την ορθότητα των εμπορικών στρατηγικών της κυβέρνησης.

Επιπτώσεις της Δικαστικής Απόφασης

Σύμφωνα με ανάλυση του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων (AFP), η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου ακυρώνει ουσιαστικά τους λεγόμενους «ανταποδοτικούς» δασμούς που είχαν επιβληθεί σε σχεδόν όλα τα εισαγόμενα προϊόντα. Η απόφαση αυτή, όμως, δεν επηρεάζει δασμούς σε συγκεκριμένους τομείς, όπως αυτοκίνητα, χάλυβα, αλουμίνιο, και φαρμακευτικά προϊόντα.

Η ελάφρυνση των δασμών αναμένεται να μειώσει τον μέσο συντελεστή που ισχύει σε εισαγόμενα προϊόντα από 16,8% σε περίπου 9,5%. Αυτό θα έχει θετική επίδραση στους καταναλωτές, οι οποίοι θα δουν πιθανές μειώσεις τιμών.

Αποζημιώσεις και Οικονομικές Συνέπειες

Μία εκ των σημαντικών συνεπειών αυτής της ετυμηγορίας είναι το δικαίωμα αποζημιώσεων για τις εταιρείες που υπέστησαν ζημίες από τους προηγούμενους δασμούς. Ορισμένες από αυτές αναμενόταν την εξέλιξη αυτή και είχαν ήδη υποβάλει έφεση. Οικονομολόγοι εκτιμούν ότι τα έσοδα από τους ανταποδοτικούς δασμούς θα κυμανθούν μεταξύ 130 και 140 δισ. δολαρίων για το 2025.

Δημοσιογράφοι και πολιτικοί αναφέρουν ότι ο Δημοκρατικός κυβερνήτης του Ιλινόις ζήτησε ήδη επιστροφή 1.700 δολαρίων ανά νοικοκυριό, ενώ ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας απαίτησε αποζημιώσεις για τους καταναλωτές.

Επικίνδυνες Διαπραγματεύσεις

Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου έχει επίσης σοβαρές επιπτώσεις για τις εμπορικές διαπραγματεύσεις της αμερικανικής κυβέρνησης. Ο υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, παραδέχτηκε ότι η απόφαση ενδέχεται να περιορίσει την κυβερνητική «ευελιξία» στη χρήση των δασμών ως διαπραγματευτικού εργαλείου. Η βούληση των διεθνών εμπορικών εταίρων να μειώσουν τους δασμούς θα μπορούσε να διακυβευτεί, γεγονός που κάνει την κατάσταση πιο περίπλοκη.

Οι Εναλλακτικές Λύσεις για την Κυβέρνηση

Ο οριζόντιος δασμός 10% που επιβλήθηκε από τον Τραμπ βασίζεται σε έναν εμπορικό νόμο του 1974, επιτρέποντας στον πρόεδρο να ενεργήσει σχετικά με ανισορροπίες στο ισοζύγιο πληρωμών. Ωστόσο, μετά από 150 ημέρες, η κυβέρνηση θα χρειαστεί την έγκριση του Κογκρέσου για να επεκτείνει τον δασμό. Αυτή η διαδικασία μπορεί να είναι χρονοβόρα και δύσκολη, ειδικά με τις ενδιάμεσες εκλογές προ των πυλών και τις επιφυλάξεις ορισμένων Ρεπουμπλικάνων σχετικά με τη χρήση δασμών.