Αντίστροφη μέτρηση για τα νέα μέτρα στήριξης στα καύσιμα – Τι αλλάζει σε πετρέλαιο θέρμανσης και diesel

Η αντίστροφη μέτρηση για την εξειδίκευση και την εφαρμογή του νέου πακέτου ενεργειακών μέτρων στήριξης έχει ξεκινήσει. Τα μέτρα, που ανακοινώθηκαν από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, αφορούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις και έχουν ως βασικό στόχο να περιορίσουν τις επιπτώσεις από τις υψηλές τιμές του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και, κατ’ επέκταση, των καυσίμων.

Την ερχόμενη εβδομάδα τα αρμόδια υπουργεία αναμένεται να παρουσιάσουν περισσότερες λεπτομέρειες για τις παρεμβάσεις. Στο επίκεντρο βρίσκονται η επιδότηση στην τιμή διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης, η οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης και η παράταση της επιδότησης στο diesel κίνησης. Παράλληλα, εξετάζεται η επαναφορά πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στην αγορά πετρελαιοειδών, προκειμένου να περιοριστούν φαινόμενα υπερβολικών επιβαρύνσεων.

Νέα μέτρα στήριξης στα καύσιμα και πετρέλαιο θέρμανσης

Η σημαντικότερη παρέμβαση αφορά την τιμή του πετρελαίου θέρμανσης, η διάθεση του οποίου στην αγορά αναμένεται να ξεκινήσει στις 15 Οκτωβρίου. Κυβερνητικός στόχος είναι η τελική τιμή να διαμορφωθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, καθώς με τα σημερινά δεδομένα, χωρίς την επιδότηση, θα μπορούσε να αγγίξει ακόμη και τα 2 ευρώ.

Η μείωση αναμένεται να επιτευχθεί μέσω συνδυασμένης επιδότησης από το κράτος και τα διυλιστήρια. Με βάση τις μέχρι τώρα εκτιμήσεις, η συνολική ενίσχυση θα πρέπει να ανέλθει τουλάχιστον στα 25 λεπτά ανά λίτρο, ώστε να επιτευχθεί ο επιδιωκόμενος στόχος. Η τιμή των 1,75 ευρώ ήταν εκείνη στην οποία είχε διαμορφωθεί περίπου η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης στο τέλος της προηγούμενης περιόδου.

Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η έναρξη της περιόδου διάθεσης συμπίπτει με μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας στις διεθνείς αγορές. Οι τιμές του αργού επηρεάζονται άμεσα από τις γεωπολιτικές εξελίξεις, τη διαθεσιμότητα των φορτίων και την πορεία της παγκόσμιας ζήτησης.

Αύξηση του επιδόματος θέρμανσης

Το δεύτερο σκέλος των μέτρων προβλέπει οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης. Η ακριβής μορφή της ενίσχυσης, καθώς και το ύψος της, αναμένεται να διευκρινιστούν από τα συναρμόδια υπουργεία.

Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο να διευρυνθούν τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, ώστε να αυξηθεί ο αριθμός των δικαιούχων. Η απόφαση αυτή θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το εύρος της στήριξης, ιδιαίτερα για τα νοικοκυριά που βρίσκονται κοντά στα υφιστάμενα όρια επιλεξιμότητας.

Η αύξηση του επιδόματος, σε συνδυασμό με τη χαμηλότερη τιμή στην αντλία, δημιουργεί μια διπλή γραμμή άμυνας απέναντι στο αυξημένο κόστος θέρμανσης. Με τον τρόπο αυτό, η κυβέρνηση επιχειρεί να στηρίξει τόσο τους δικαιούχους του επιδόματος όσο και τους καταναλωτές που θα επηρεαστούν από τις υψηλές τιμές.

Παράταση της επιδότησης στο diesel κίνησης

Στο νέο πακέτο περιλαμβάνεται και η συνέχιση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης για τον Οκτώβριο. Η συγκεκριμένη παρέμβαση θεωρείται κρίσιμη, καθώς το diesel χρησιμοποιείται ευρέως στις μεταφορές, στη γεωργία, στις κατασκευές και σε πολλές παραγωγικές δραστηριότητες.

Σήμερα, το πετρέλαιο κίνησης επιδοτείται με 15 λεπτά το λίτρο: 10 λεπτά προέρχονται από το κράτος και 5 λεπτά από τα διυλιστήρια. Ωστόσο, παρά την ενίσχυση, η τελική τιμή παραμένει πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο σε αρκετές περιοχές. Αυτό επιβαρύνει το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων και μεταφέρεται σταδιακά στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών.

Η παράταση της επιδότησης στο diesel αναμένεται, επομένως, να λειτουργήσει ως προσωρινό ανάχωμα για την οικονομία, χωρίς όμως να εξαλείφει την ανάγκη για πιο μόνιμες λύσεις σε περίπτωση παρατεταμένης ανόδου των διεθνών τιμών.

Εξετάζεται πλαφόν στα περιθώρια κέρδους

Στο τραπέζι βρίσκεται και η επαναφορά πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στην αγορά καυσίμων. Το μέτρο αναμένεται να αφορά τόσο το στάδιο της εμπορίας όσο και τα πρατήρια και θα έχει έκτακτο χαρακτήρα.

Στόχος είναι να περιοριστούν φαινόμενα αισχροκέρδειας και να διασφαλιστεί ότι οι κρατικές ενισχύσεις θα μεταφράζονται σε πραγματική ελάφρυνση για τους καταναλωτές. Η εφαρμογή του πλαφόν θα απαιτήσει αυξημένους ελέγχους και συστηματική παρακολούθηση της αγοράς, ώστε να εντοπίζονται αποκλίσεις από τα επιτρεπόμενα περιθώρια.

Οι διεθνείς εξελίξεις καθορίζουν τις τιμές

Η πορεία των νέων μέτρων στήριξης στα καύσιμα θα επηρεαστεί σημαντικά από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Η δυνατότητα της Σαουδικής Αραβίας να συνεχίσει να τροφοδοτεί απρόσκοπτα την παγκόσμια αγορά πετρελαίου αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την εξέλιξη των τιμών τους επόμενους μήνες.

Οι πρόσφατες επιθέσεις των Χούθι και η καταστροφή τμήματος αγωγού μεταφοράς πετρελαίου προς λιμάνια της Ερυθράς Θάλασσας προκάλεσαν νέα αναστάτωση στις αγορές. Η τιμή του Brent κινήθηκε κοντά στα 110 δολάρια το βαρέλι, πριν υποχωρήσει σε επίπεδα περίπου 105 δολαρίων.

Ανάλογες πιέσεις καταγράφονται και στο φυσικό αέριο, γεγονός που αυξάνει το συνολικό ενεργειακό κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Οι εξελίξεις αυτές θα καθορίσουν τόσο την ευρωπαϊκή αντίδραση όσο και το εύρος των παρεμβάσεων της ελληνικής κυβέρνησης.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει ότι θα θέσει στο Συμβούλιο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης το ζήτημα της παροχής μεγαλύτερης δημοσιονομικής ευελιξίας στα κράτη-μέλη, ώστε να μπορούν να μειώσουν τον ειδικό φόρο κατανάλωσης στα καύσιμα. Το αίτημα υποστηρίζεται και από άλλους Ευρωπαίους ηγέτες.

Η τελική εικόνα για τα νέα μέτρα στήριξης στα καύσιμα θα διαμορφωθεί την επόμενη εβδομάδα, όταν ανακοινωθούν οι λεπτομέρειες για το πετρέλαιο θέρμανσης, το επίδομα θέρμανσης και το diesel κίνησης. Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων, εφόσον οι διεθνείς τιμές και οι γεωπολιτικές εξελίξεις συνεχίσουν να επιβαρύνουν το ενεργειακό κόστος.