ΑΑΔΕ: Στο μικροσκόπιο αδήλωτα εισοδήματα, καταθέσεις και ακίνητα – Οι έλεγχοι που πρέπει να κλείσουν εντός 2026

Στην τελική ευθεία μπαίνει ο σχεδιασμός της ΑΑΔΕ για την επιτάχυνση των φακέλων που πρέπει να κλείσουν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, με τους ελέγχους να «κουμπώνουν» πάνω στις πιο συχνές πηγές αποκλίσεων: δηλωμένα εισοδήματα που δεν συμβαδίζουν με τραπεζικές κινήσεις, ασυμφωνίες σε στοιχεία ΦΠΑ και ψηφιακά δεδομένα συναλλαγών, αλλά και ζητήματα που αφορούν ακίνητη περιουσία, μεταβιβάσεις και αξίες. Στόχος είναι ένας: να μην χαθούν υποθέσεις λόγω παραγραφής και να ολοκληρωθούν εγκαίρως οι πράξεις προσδιορισμού φόρου όπου υπάρχουν ενδείξεις παραβατικότητας.

Ο ετήσιος προγραμματισμός για το 2026 προβλέπει μαζική κινητοποίηση των ελεγκτικών υπηρεσιών, με έμφαση στην ανάλυση κινδύνου και στην αξιοποίηση στοιχείων από πολλαπλές πηγές. Το μήνυμα είναι σαφές: οι υποθέσεις που «φωνάζουν» από τα δεδομένα, ειδικά σε καταθέσεις και ακίνητα, μπαίνουν στην πρώτη γραμμή.

Το σχέδιο της ΑΑΔΕ για ελέγχους 2026 σε καταθέσεις & ακίνητα

Με απόφαση που έχει εκδοθεί από τον διοικητή της ΑΑΔΕ, έχει τεθεί ο πήχης για τη διενέργεια 26.000 πλήρων και μερικών φορολογικών ελέγχων μέσα στο 2026. Το πλάνο δεν περιορίζεται σε μία κατηγορία φορολογουμένων ή σε μία μόνο πηγή κινδύνου. Αντίθετα, «χτενίζει» εισοδήματα, ΦΠΑ, κινήσεις λογαριασμών και ακίνητη περιουσία, ώστε να εντοπιστούν περιπτώσεις στις οποίες τα δηλωμένα στοιχεία δεν συμφωνούν με την πραγματική εικόνα.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό:
– Τουλάχιστον το 80% των υποθέσεων θα αφορά φορολογικά έτη, χρήσεις ή υποχρεώσεις της τελευταίας πενταετίας.
– Από αυτές, τουλάχιστον το 75% θα κατευθυνθεί κατά προτεραιότητα στα τρία πιο πρόσφατα έτη για τα οποία έχει λήξει η προθεσμία υποβολής δήλωσης εισοδήματος.

Παράλληλα, προβλέπονται:
– 25.400 μερικοί επιτόπιοι έλεγχοι για την ορθή τήρηση φορολογικών υποχρεώσεων,
– 2.500 έλεγχοι σε μεταβιβάσεις ακινήτων, κληρονομιές, δωρεές και γονικές παροχές,
– τουλάχιστον 18.000 στοχευμένοι επιτόπιοι έλεγχοι από τις Υπηρεσίες Ερευνών και Διασφάλισης Δημοσίων Εσόδων,
– και 900 έλεγχοι/έρευνες για υποθέσεις φοροδιαφυγής.

Η εικόνα που προκύπτει είναι ένα πολυεπίπεδο πρόγραμμα, όπου οι κλασικοί έλεγχοι συμπληρώνονται από στοχευμένες παρεμβάσεις, ειδικά εκεί που τα δεδομένα δείχνουν αυξημένη πιθανότητα εντοπισμού παραβάσεων και είσπραξης φόρων.

Πώς επιλέγονται οι φάκελοι: risk analysis και αυτοματοποιημένη κατάταξη

Το «δεύτερο σκέλος» του σχεδιασμού εξειδικεύεται στην απόφαση Α.1037/11.2.2026, η οποία αποτυπώνει τα κριτήρια προτεραιοποίησης. Η επιλογή δεν γίνεται τυχαία ούτε βασίζεται αποκλειστικά σε καταγγελίες ή αποσπασματικά στοιχεία. Οι φάκελοι αξιολογούνται με κριτήρια ανάλυσης κινδύνου (risk analysis), αξιοποιώντας δεδομένα από εσωτερικές και εξωτερικές πηγές πληροφόρησης.

Η κατάταξη των υποθέσεων πραγματοποιείται μέσω αυτοματοποιημένου μοντέλου. Στη συνέχεια, κάθε ελεγκτική υπηρεσία ξεκινά από τις υποθέσεις με την υψηλότερη βαθμολογία και προχωρά προς τα κάτω μέχρι να καλύψει τον ετήσιο στόχο της.

Στην πράξη, στο «μικροσκόπιο» μπορούν να βρεθούν, μεταξύ άλλων:
– Περιπτώσεις όπου τα ποσά σε τραπεζικούς λογαριασμούς (καταθέσεις, κινήσεις, ροές) δεν δικαιολογούνται από τα δηλωμένα εισοδήματα, οδηγώντας σε ενδείξεις αδικαιολόγητης προσαύξησης περιουσίας.
– Επιχειρήσεις με σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ δηλώσεων ΦΠΑ και ψηφιακών δεδομένων συναλλαγών (π.χ. στοιχεία από ηλεκτρονικά συστήματα, διασταυρώσεις, myDATA όπου εφαρμόζεται).
– Υποθέσεις που αφορούν ακίνητα, όταν η δηλωμένη αξία, η φορολογική εικόνα ή τα στοιχεία μεταβίβασης εμφανίζουν ασυμφωνίες.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η απόφαση δίνει και «βαλβίδα» ευελιξίας: οι προϊστάμενοι των ελεγκτικών υπηρεσιών μπορούν, με ειδική αιτιολόγηση, να εντάσσουν υποθέσεις που δεν είχαν αρχικά υψηλή κατάταξη, εφόσον υπάρχουν σοβαρά στοιχεία ή αυξημένη πιθανότητα είσπραξης. Ωστόσο, αυτή η δυνατότητα δεν είναι ανεξέλεγκτη: οι αλλαγές δεν μπορούν να υπερβαίνουν το 3% των προτεραιοποιημένων υποθέσεων ανά κατηγορία.

Υποθέσεις που πλησιάζουν στην παραγραφή: γιατί το 2026 είναι κρίσιμο

Κεντρικός άξονας του προγράμματος είναι η έγκαιρη ολοκλήρωση φακέλων που πλησιάζουν στο όριο παραγραφής. Ο λόγος είναι πρακτικός και απολύτως καθοριστικός: αν παρέλθει η νόμιμη προθεσμία χωρίς να κοινοποιηθεί η προβλεπόμενη πράξη προσδιορισμού φόρου, η φορολογική διοίκηση χάνει το δικαίωμα να καταλογίσει πρόσθετους φόρους και πρόστιμα.

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στις υποθέσεις της χρήσης 2020, καθώς «αγγίζουν» τη γενική πενταετή παραγραφή. Σε αυτές μπορεί να περιλαμβάνονται δηλώσεις εισοδήματος, δηλώσεις ΦΠΑ, αλλά και τραπεζικά στοιχεία που αξιοποιούνται για έλεγχο προσαύξησης περιουσίας.

Παράλληλα, υπό προϋποθέσεις παραμένουν ανοικτές και παλαιότερες χρήσεις. Η απόφαση αναφέρεται ρητά σε ελέγχους που περιλαμβάνουν τα φορολογικά έτη 2015, 2016 και 2017, όπου μπορούν να εκδοθούν πράξεις διορθωτικού προσδιορισμού φόρου και επιβολής προστίμων, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις.

Ειδική πρόβλεψη για επιχειρήσεις με αποκλειστική ηλεκτρονική τιμολόγηση

Ξεχωριστό καθεστώς ισχύει για επιχειρήσεις που είχαν ενταχθεί στα φορολογικά κίνητρα της αποκλειστικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης μέσω πιστοποιημένου παρόχου. Για τους εκδότες που τήρησαν τις προϋποθέσεις, ο χρόνος εντός του οποίου μπορεί να εκδοθεί πράξη προσδιορισμού φόρου μειώνεται κατά δύο έτη. Έτσι, υποθέσεις της χρήσης 2022 μπορεί να φτάνουν στο τέλος της προθεσμίας τους στις 31 Δεκεμβρίου 2026, κάτι που τις καθιστά εξίσου «επείγουσες» για το ελεγκτικό ημερολόγιο.

Ακίνητα εκτός αντικειμενικού: μεταβιβάσεις και αξίες στο επίκεντρο

Στο πεδίο των ακινήτων, προβλέπεται επιπλέον ο έλεγχος όλων των υποθέσεων μεταβίβασης, κληρονομιάς, δωρεάς και γονικής παροχής που παραγράφονται στο τέλος του έτους, όταν πρόκειται για ακίνητα εκτός αντικειμενικού συστήματος και ο φορολογούμενος δεν έχει αποδεχθεί την προσωρινή αξία που προσδιόρισε η αρμόδια υπηρεσία. Πρόκειται για κατηγορία φακέλων που συχνά «μπλοκάρει» σε ζητήματα αξίας και τεκμηρίωσης, άρα και για πεδίο αυξημένης ελεγκτικής προσοχής.

Τι να κρατήσετε: το 2026 κρίνει φακέλους σε καταθέσεις & ακίνητα

Ο προγραμματισμός της ΑΑΔΕ για το 2026 δεν είναι απλώς ένας αριθμός ελέγχων, αλλά μια στοχευμένη στρατηγική που δίνει προτεραιότητα στις υποθέσεις με υψηλό δείκτη κινδύνου και, κυρίως, σε εκείνες που κινδυνεύουν να παραγραφούν. Με τις διασταυρώσεις να εστιάζουν σε καταθέσεις, εισοδήματα, ΦΠΑ και ακίνητα, το «παζλ» συμπληρώνεται από αυτοματοποιημένη κατάταξη, επιτόπιους ελέγχους και ειδικές προβλέψεις για μεταβιβάσεις και χρήσεις που βρίσκονται στο όριο.

Όσο πλησιάζει το τέλος του έτους, τόσο πιο κρίσιμο γίνεται το να κλείσουν οι φάκελοι εγκαίρως. Και αυτός είναι ο πυρήνας του σχεδίου: μέσα στο 2026, οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ σε καταθέσεις & ακίνητα αναμένεται να καθορίσουν ποιοι φάκελοι θα ολοκληρωθούν έγκαιρα και ποιοι θα μείνουν εκτός λόγω παραγραφής. Πηγή: www.newsit.gr