Συγκινεί η Στεφανία Βαϊδάνη: «Οι άνθρωποι γύρω μου με είδαν για πρώτη φορά καθηλωμένη στο κρεβάτι»

Η Στεφανία Βαϊδάνη μιλά ανοιχτά, χωρίς ωραιοποιήσεις, για τη ζωή της μετά τη διάγνωση με Σύνδρομο Σύνθετου Περιοχικού Πόνου (CRPS) — μια κατάσταση που συχνά δεν «φωνάζει» προς τα έξω, αλλά μπορεί να καθορίσει κάθε λεπτό της καθημερινότητας. Η γνωστή σχεδιάστρια μόδας, σε συνέντευξη που παραχώρησε στη Σάσα Σταμάτη για τη Secret, περιγράφει με καθαρότητα τον πόνο, τις πρακτικές δυσκολίες και τις ψυχικές μεταπτώσεις που φέρνει το CRPS, αλλά και τη δύναμη που αναγκάστηκε να ανακαλύψει μέσα της για να συνεχίζει.

Το CRPS, όπως εξομολογείται, δεν επηρέασε μόνο το σώμα της. Αναδιαμόρφωσε τον τρόπο που εργάζεται, που σκέφτεται, που θέτει όρια, που ζητά βοήθεια και, τελικά, που βλέπει την ίδια τη ζωή. Είναι μια εμπειρία που σε «ξανασυστήνει» στον εαυτό σου, όχι επειδή το επιλέγεις, αλλά επειδή δεν υπάρχει άλλος δρόμος.

Πότε ξεκίνησε το CRPS και πώς κατάλαβε ότι κάτι δεν πάει καλά

Το «ταξίδι» της με το CRPS ξεκίνησε στις 28 Οκτωβρίου, σε μια περίοδο όπου η ψυχική και σωματική της εξάντληση είχαν φτάσει στο όριο. Σε μια στιγμή έντονης αγανάκτησης και συναισθηματικής φόρτισης, χτύπησε δυνατά το πόδι της στον τοίχο. Εκείνη την εποχή περνούσε μία από τις δυσκολότερες φάσεις της ζωής της: και οι δύο γονείς της έδιναν μάχη με τον καρκίνο, αντιμετώπιζαν παράλληλα σοβαρά καρδιολογικά προβλήματα, ενώ και η εταιρεία της δοκιμαζόταν έντονα.

Όταν πήγε στο νοσοκομείο, η πρώτη ακτινογραφία δεν έδωσε καθαρή εικόνα. Η αρχική εκτίμηση ήταν πως επρόκειτο για μια απλή κάκωση, ενώ αργότερα αποδείχθηκε ότι υπήρχε κάταγμα. Επειδή στο παρελθόν είχε ξανασπάσει χέρια και πόδια, πίστεψε ότι θα το ξεπερνούσε, όπως και τις προηγούμενες φορές. Συνέχισε, λοιπόν, την καθημερινότητά της, χωρίς να μπορεί να φανταστεί τι θα ακολουθούσε.

Λίγο αργότερα ταξίδεψε για έναν μήνα στο Μαϊάμι και την Παραγουάη. Όταν επέστρεψε, ο πόνος δεν ήταν πια «ενοχλητικός» ή απλώς «έντονος» — είχε ξεπεράσει κάθε μέτρο. Όπως περιγράφει, δεν άντεχε ούτε το σεντόνι να ακουμπάει στο πόδι της. Εκείνη ήταν η στιγμή που κατάλαβε ότι αυτό που ζούσε δεν ταίριαζε με την εικόνα ενός «απλού κατάγματος». Το ένστικτό της την οδήγησε σε μια πιο βαθιά ανησυχία: ένιωθε πως κάτι σοβαρότερο συνέβαινε στο νευρικό της σύστημα. Λίγο αργότερα, επιβεβαιώθηκε η διάγνωση του CRPS — και μαζί της ξεκίνησε ένας εντελώς διαφορετικός αγώνας.

CRPS: «Δεν φαίνεται, αλλά σε ορίζει» — πώς περιγράφει τον πόνο

Ο πόνος του CRPS, όπως τον περιγράφει η Στεφανία Βαϊδάνη, είναι δύσκολο να αποδοθεί με λόγια, ακριβώς επειδή ξεπερνά την «κλασική» εμπειρία ενός τραυματισμού. Παρότι θεωρούσε πως έχει μεγάλη αντοχή, αυτή ήταν η πρώτη φορά που οι άνθρωποι γύρω της την είδαν καθηλωμένη στο κρεβάτι. Και μόνο αυτή η εικόνα —η ίδια ανήμπορη, σε ακινησία— λέει πως αρκεί για να καταλάβει κανείς το μέγεθος της δοκιμασίας.

Για να βοηθήσει τον άλλο να αντιληφθεί τι σημαίνει CRPS στην πράξη, χρησιμοποιεί παραστατικές, σχεδόν «καυτές» εικόνες: σαν να νιώθεις διαρκώς ότι καίγεσαι, σαν χιλιάδες βελόνες να τρυπούν το σώμα, σαν το κόκαλο να σπάει ξανά και ξανά, κάθε μέρα. Είναι ένας πόνος που μπορεί να μην είναι πάντα ορατός, όμως επηρεάζει τα πάντα: την κίνηση, τον ύπνο, τη διάθεση, την αντοχή, την ψυχολογία.

Και αυτή η «αορατότητα» του CRPS κάνει την εμπειρία ακόμη πιο βαριά. Γιατί δεν αρκεί να το ζεις· πολλές φορές χρειάζεται και να το εξηγείς. Να αποδεικνύεις ότι υπάρχει. Να μεταφράζεις κάτι που δεν αποτυπώνεται εύκολα ούτε σε φωτογραφίες ούτε σε μια πρώτη ματιά, αλλά σε εξαντλεί εκ των έσω.

Πώς το CRPS άλλαξε την καθημερινότητά της και τη ζωή της συνολικά

Η ίδια παραδέχεται πως το CRPS άλλαξε τη ζωή της ολοκληρωτικά, τόσο πρακτικά όσο και ψυχολογικά. Υπάρχουν καθημερινές δραστηριότητες που πλέον δεν μπορεί να κάνει μόνη της, ενώ στις δύσκολες ημέρες ο πόνος την αναγκάζει να μείνει στο κρεβάτι. Αυτή η απρόβλεπτη εναλλαγή —μέρες που μπορεί να λειτουργήσει καλύτερα και μέρες που περιορίζεται δραστικά— απαιτεί συνεχή προσαρμογή, υπομονή και μια νέα μορφή πειθαρχίας.

Παράλληλα, αναγκάστηκε να αλλάξει και τον τρόπο που εργάζεται. Ως δημιουργικός άνθρωπος με απαιτητικό πρόγραμμα, έμαθε να αναδιατάσσει υποχρεώσεις, να προστατεύει την ενέργειά της και, όταν χρειάζεται, να δουλεύει από το σπίτι. Όμως, όπως τονίζει, η μεγαλύτερη αλλαγή δεν είναι μόνο λειτουργική. Είναι εσωτερική.

Το CRPS τη δίδαξε να βάζει όρια. Να λέει «όχι» χωρίς ενοχές. Να απομακρύνει το άγχος και να προστατεύει τον εαυτό της από ό,τι τη στραγγίζει. Και ίσως το πιο συγκινητικό: να εκτιμά ξανά πράγματα που κάποτε θεωρούσε δεδομένα. Τον ήλιο και τη θάλασσα. Μια απλή βόλτα με φίλους. Ένα όμορφο τοπίο. Ακόμη και μια μέρα με λιγότερο πόνο. Οι μικρές στιγμές απέκτησαν ανεκτίμητη αξία, ακριβώς επειδή δεν είναι πια αυτονόητες.

Τι της δίνει δύναμη να συνεχίζει, ακόμη και όταν όλα δυσκολεύουν

Η μεγαλύτερη πηγή δύναμης για τη Στεφανία Βαϊδάνη είναι η δημιουργία. Μέσα από τη δουλειά της —και ιδιαίτερα μέσα από τα made-to-measure projects— νιώθει ότι «ξαναγεννιέται». Η δημιουργικότητα λειτουργεί σαν προσωπική μορφή θεραπείας: τη βοηθά να κρατά το βλέμμα μπροστά, να βρίσκει νόημα και να διατηρεί ελπίδα ακόμα και τις ημέρες που το CRPS την κρατά καθηλωμένη.

Εξίσου σημαντική είναι η στήριξη της οικογένειας και των φίλων της, καθώς και η αγάπη του κόσμου για τις δημιουργίες της. Είναι οι άνθρωποι που στάθηκαν δίπλα της από την πρώτη στιγμή και της θυμίζουν, με τρόπους μικρούς αλλά ουσιαστικούς, ότι δεν είναι μόνη. Και αυτή η αίσθηση —ότι δεν δίνεις τον αγώνα μόνος— μπορεί να γίνει καταφύγιο.

Στο τέλος, όπως καταθέτει, το CRPS την ανάγκασε να δει τη ζωή αλλιώς: να αφήσει πίσω όσα τη βάραιναν για χρόνια, να αναθεωρήσει προτεραιότητες, να μετρά διαφορετικά την αξία της ημέρας. Κάθε πρωί μοιάζει περισσότερο με νέο ξεκίνημα, όχι από επιλογή, αλλά από ανάγκη. Και ίσως αυτή να είναι η πιο ουσιαστική της αλήθεια: μέσα στην οδύνη που φέρνει το CRPS, προσπαθεί να ξαναχτίσει τη ζωή της με επίγνωση, καθαρότητα, όρια και δημιουργία — κρατώντας χώρο για εκείνες τις μικρές νίκες που, πλέον, σημαίνουν τα πάντα.