Τζάρεντ Κούσνερ: Παρουσίασε στον Σίσι το «σχέδιο Τραμπ» για την Γάζα

Ο Τζάρεντ Κούσνερ, απεσταλμένος και γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ, βρέθηκε σήμερα στο Ελ Αλαμέιν για συνομιλίες με τον πρόεδρο της Αιγύπτου Αμπντελφατάχ αλ-Σίσι, με κεντρικό θέμα την εφαρμογή της εκεχειρίας στη Λωρίδα της Γάζας και τα επόμενα βήματα που προβλέπει το «σχέδιο Τραμπ». Σύμφωνα με εκπρόσωπο της αιγυπτιακής προεδρίας, η συνάντηση επικεντρώθηκε στην ανάγκη να περάσει η εκεχειρία από το επίπεδο των ανακοινώσεων στο πεδίο, με σαφείς δεσμεύσεις και μετρήσιμες ενέργειες από όλες τις πλευρές.

Στην επίσημη ανακοίνωση τονίζεται ότι η συζήτηση «υπενθύμισε την ανάγκη όλες οι πλευρές να σεβαστούν τις υποχρεώσεις τους απέναντι στη συμφωνία εκεχειρίας στη Λωρίδα της Γάζας».

Η διατύπωση αυτή, αν και διπλωματική, παραπέμπει σε ένα γνωστό πρόβλημα των τελευταίων μηνών: οι συμφωνίες στα χαρτιά δοκιμάζονται καθημερινά από επεισόδια, αλληλοκατηγορίες και ερμηνείες που αποκλίνουν ως προς το τι ακριβώς σημαίνει «τήρηση» της εκεχειρίας.

Τι συζητήθηκε με τον Σίσι

Η παρουσία του Τζάρεντ Κούσνερ στο Ελ Αλαμέιν εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια κινητοποίησης της αιγυπτιακής διπλωματίας, η οποία παραμένει κομβική τόσο για τις επαφές με τη Χαμάς όσο και για τη διαχείριση των ισορροπιών με το Ισραήλ. Το «σχέδιο Τραμπ» για τη Γάζα, όπως παρουσιάζεται από τις αμερικανικές πρωτοβουλίες, συνδέεται άμεσα με την πορεία της εκεχειρίας: χωρίς σταθεροποίηση και μηχανισμό εφαρμογής, οποιοσδήποτε οδικός χάρτης κινδυνεύει να μείνει μετέωρος.

Η αιγυπτιακή πλευρά, από την πλευρά της, δείχνει να επιμένει στο πρακτικό σκέλος: διατήρηση της ηρεμίας, αποφυγή κλιμάκωσης, επιβεβαίωση ότι οι όροι της συμφωνίας δεν θα παραβιάζονται και διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας με όλους τους εμπλεκομένους. Σε αυτό το πλαίσιο, η συνάντηση Κούσνερ–Σίσι αποκτά ειδικό βάρος, καθώς η Αίγυπτος λειτουργεί συχνά ως ο βασικός «κόμβος» που μεταφέρει μηνύματα και προτάσεις, ειδικά όταν οι απευθείας επαφές είναι δύσκολες ή πολιτικά αδύνατες.

Παράλληλες επαφές της Χαμάς με την αιγυπτιακή υπηρεσία πληροφοριών

Λίγο νωρίτερα, το αιγυπτιακό πρακτορείο ειδήσεων Mena μετέδωσε ότι αντιπροσωπεία της Χαμάς είχε συνάντηση στο Ελ Αλαμέιν με τον επικεφαλής των αιγυπτιακών υπηρεσιών Πληροφοριών, Χάσαν Ρασάντ. Αντικείμενο των συζητήσεων ήταν, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο τρόπος προώθησης του αμερικανικού ειρηνευτικού σχεδίου για τη Γάζα, το οποίο συνδέεται με την προοπτική μετάβασης σε επόμενη φάση της διαδικασίας.

Η αντιπροσωπεία της Χαμάς, υπό τον Χαλίλ αλ-Χάγια, φέρεται να «επανέλαβε τη δέσμευση για την ευόδωση του σχεδίου του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ». Παράλληλα, αξιωματούχος της οργάνωσης ανέφερε ότι οι συνομιλίες αφορούσαν «τις προσπάθειες που καταβάλλονται για να πεισθεί το Ισραήλ να τηρήσει τη συμφωνία», η οποία, όπως είπε, περιλαμβάνει οδικό χάρτη 15 σημείων και την έναρξη της εφαρμογής του. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η αντιπροσωπεία σκοπεύει να ενημερώσει την αιγυπτιακή πλευρά για παραβιάσεις της εκεχειρίας από το Ισραήλ, εντείνοντας έτσι την πίεση προς τους μεσολαβητές να παρέμβουν.

Ο οδικός χάρτης 15 σημείων και η «δεύτερη φάση» του «σχεδίου Τραμπ»

Η Χαμάς, στα τέλη Ιουλίου, έδωσε την έγκρισή της στον αμερικανικό οδικό χάρτη των 15 σημείων, που αποσκοπεί στην έναρξη της λεγόμενης «δεύτερης φάσης του σχεδίου Τραμπ» για τη Γάζα. Στον πυρήνα του, το πλαίσιο αυτό περιλαμβάνει δύο από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα: τον αφοπλισμό της Χαμάς και την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τον παλαιστινιακό θύλακα.

Ακριβώς αυτά τα σημεία καθιστούν το σχέδιο εξαιρετικά δύσκολο στην εφαρμογή του. Από τη μία, η απαίτηση για αφοπλισμό αποτελεί για το Ισραήλ ζήτημα ασφάλειας και πολιτικής νομιμοποίησης. Από την άλλη, για τη Χαμάς και τους υποστηρικτές της, τίθεται το ερώτημα των εγγυήσεων, του χρονοδιαγράμματος και του τι θα ακολουθήσει σε επίπεδο διακυβέρνησης, ελέγχου και επιτήρησης στη Γάζα.

Η αντίδραση Νετανιάχου και το επόμενο ταξίδι του Κούσνερ στο Ισραήλ

Ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου απέρριψε το σχέδιο, ζητώντας «πραγματικό αφοπλισμό της Χαμάς». Η φράση αυτή υποδηλώνει ότι, ακόμη κι αν υπάρχει θεωρητική αποδοχή κάποιων αρχών, η διαφωνία εστιάζει στη διαδικασία, στους μηχανισμούς επιβεβαίωσης και στο ποιος θα εγγυηθεί ότι οποιαδήποτε δέσμευση θα είναι ουσιαστική και όχι προσωρινή.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Τζάρεντ Κούσνερ αναμένεται να επισκεφθεί την επόμενη εβδομάδα το Ισραήλ, σε μια προσπάθεια άμβλυνσης των διαφορών και επαναφοράς των συνομιλιών σε λειτουργική τροχιά. Το ταξίδι του αποκτά πρόσθετη σημασία, καθώς θα επιχειρηθεί να γεφυρωθεί το χάσμα ανάμεσα στις απαιτήσεις ασφάλειας του Ισραήλ, στις θέσεις της Χαμάς και στον ρόλο των περιφερειακών μεσολαβητών.

Ο ρόλος των μεσολαβητών: Αίγυπτος, Κατάρ και Τουρκία

Πηγή της Χαμάς ανέφερε ότι υπάρχουν «επαφές και συνομιλίες» με τους αιγύπτιους, καταριανούς και τούρκους μεσολαβητές, με στόχο «να πεισθεί το Ισραήλ να τηρήσει τη συμφωνία».

Το σημείο αυτό φωτίζει το παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων: η διαδικασία δεν εξελίσσεται σε μία μόνο «γραμμή» επικοινωνίας, αλλά μέσα από πολλαπλά κανάλια, όπου οι μεσολαβητές επιχειρούν να συγκλίνουν σε κοινές εγγυήσεις, χρονοδιαγράμματα και πρακτικά βήματα.